Trong chỉ đạo mới nhất ngày hôm qua, 27/9, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã yêu cầu Bộ Tài Chính phải kiểm tra và báo cáo về việc gian lận nhập khẩu xe ô tô biếu tặng trước ngày 15/10.

Các vụ gian lận trong nhập khẩu xe ô tô biếu tặng đã liên tục được phản ánh trong thời gian gần đây. Theo đó, nhiều đơn vị nhập khẩu đã đăng ký thành lập mới để hợp thức hóa việc nhập khẩu ô tô theo đường biếu tặng hay đơn vị nhập khẩu cố tính khai báo giá trị thấp hơn giá giao dịch để gian lận thuế. Vụ việc được cho là đã xảy ra nhiều năm nay trên thị trường và là cửa kiếm sống của nhiều đơn vị nhập khẩu xe tư nhân.

Cũng trong chỉ đạo của mình, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu Bộ Tài chính kiểm tra và làm rõ trách nhiệm của cơ quan chức năng có liên quan (hải quan, thuế...) trong việc quản lý và xử lý vấn đề xe nhập khẩu biếu tặng.

Thực tế, sau khi tình trạng gian lận thuế ô tô nhập khẩu được phản ánh tại nhiều đơn vị cảng hải quan, ​Bộ Tài chính cũng đã phải có công văn yêu cầu Tổng cục Hải quan thực hiện việc rà soát, kiểm tra về giá tính thuế đối với mặt hàng xe ô tô nhập khẩu biếu tặng và yêu cầu đơn vị này có phương án truy thu, ấn định thuế đúng quy định đối với trường hợp khai giá thấp hơn đối với mặt hàng ô tô nhập khẩu, đặc biệt, là xe sang, siêu sang có giá trị cao nhập khẩu theo hình thức quà biếu, tặng từ tháng 2/2016 đến nay. Đồng thời, yêu cầu bổ sung kế hoạch thanh tra giá tính thuế ô tô nhập khẩu tại 5 Cục Hải quan là Hà Nội, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Bà Rịa - Vũng Tàu.

Trươc đó, báo cáo của Cục Thuế Đà Nẵng cho thấy, đa số các xe nhập khẩu theo hình thức biếu tặng là xe có giá trị lớn. Thế nhưng, khi xuất bán ghi giá trị trên hóa đơn rất thấp, chỉ bằng 50 - 60% giá vốn xe theo xác định của cơ quan hải quan, không phù hợp với giá giao dịch trên thị trường. Thêm đó, một số đối tượng đã lợi dụng chính sách cho phép nhập khẩu ô tô theo hình thức quà tặng, quà biếu để gian lận thuế, trốn thuế.

Tình trạng này đã khiến cho hai cơ quan của Bộ Tài chính là Tổng cục Hải quan và Tổng cục Thuế phải ra các công văn yêu cầu các địa phương kiểm tra, rà soát để chấm dứt ngay tình trạng chấp nhận, xác định trị giá thấp, chênh lệch lớn đối với cùng một mặt hàng. Đồng thời, siết chặt việc quản lý thuế đối với ô tô nhập khẩu theo hình thức quà tặng để chống gian lận thuế và áp dụng các biện pháp để truy thu đủ thuế.

Để ngăn chặn tình trạng này tái diễn, Cục Thuế các địa phương sẽ thực hiện công tác quản lý thu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) ở khâu tiêu thụ nội địa, thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với các cơ sở kinh doanh trên địa bàn nhập xe ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng, theo đúng quy định. Đồng thời, cũng quy định cụ thể hơn về việc nhập khẩu theo hình thức quà biếu, quà tặng. Cụ thể, trong 1 năm, mỗi tổ chức, cá nhân Việt Nam chỉ được nhập 1 xe ô tô và 1 xe gắn máy do tổ chức, cá nhân nước ngoài biếu, tặng.

Cơ sở kinh doanh ô tô hoặc cá nhân được phép nhập khẩu xe ô tô theo hình thức quà biếu, tặng thì khi nhận xe, cơ sở kinh doanh phải hạch toán vào thu nhập khác để tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Các cá nhân thực hiện kê khai thuế thu nhập cá nhân đối với phần giá trị xe ô tô nhập khẩu bằng giá vốn xe nhập khẩu, theo xác định của cơ quan Hải quan.

Trường hợp cơ sở kinh doanh bán xe ô tô theo hình thức quà biếu, tặng theo giá bán thấp hơn giá giao dịch thông thường trên thị trường thì cơ sở kinh doanh bị ấn định thuế GTGT, thuế TTĐB và thuế TNDN theo đúng quy định.

Không chỉ mạnh tay với các ô tô nhập qua đường biếu tặng mới, Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế các địa phương rà soát lập danh sách các cơ sở kinh doanh trên địa bàn nhập xe ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng; số lượng xe đã thực hiện xuất bán cho bên thứ 2; danh sách các đối tượng mua lại xe của bên nhập. Trên cơ sở dữ liệu đã thu thập, các biện pháp quản lý thuế sẽ được các Cục Thuế địa phương thực hiện.

Đối với cơ sở kinh doanh đã chuyển nhượng xe ô tô có nguồn gốc là quà biếu, quà tặng còn hoạt động kinh doanh, Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế kiểm tra ngay để xác định nghĩa vụ thuế.

Đối với cơ sở kinh doanh đã chuyển nhượng xe ô tô có nguồn gốc là quà biếu, quà tặng nhưng thông báo giải thể không thực hiện quyết toán thuế hoặc bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh, Cục Thuế phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thuế liên quan và các cơ quan chức năng để xử lý theo đúng quy định. 

Các doanh nghiệp kinh doanh không nộp thuế, trốn thuế cùng toàn bộ danh sách những chứng từ, hóa đơn đã phát hành của doanh nghiệp này nhưng chưa hoặc không nộp thuế sẽ được cập nhật công khai trên dữ liệu các trang thông tin điện tử của ngành thuế.