Trong bài viết có tiêu đề "Tôi vừa đến Việt Nam và chứng kiến vì sao xe hơi tự lái còn xa mới hoàn thiện" đăng trên trang Business Insider, tác giả phân tích các thách thức của xe tự hành nhìn từ giao thông Việt Nam.

Xe hơi tự hành là công nghệ đang nổi lên thời gian gần đây, mọi người từ Google đến Ford đều đang phát triển một chiếc của riêng mình. Người ta nói rằng chỉ vài năm nữa chúng ta có thể thấy những chiếc xe không người lái chạy trên đường. Thậm chí, Singapore còn đã chạy thử nghiệm taxi tự lái.

Nếu có cơ hội ngồi trên một nguyên mẫu, bạn sẽ cảm thấy rùng mình khi chiếc xe tự lăn bánh trên đường phố, chạy bên các xe khác và dừng đèn đỏ một cách thần kỳ. Băng tuyết có thể là một thử thách nhưng chỉ cần hoàn thiện công nghệ.

Tuy nhiên, đối với Alexei Oreskovic, biên tập viên của Business Insider, xe hơi tự lái còn lâu mới có thể thành hiện thực. Anh rút ra kết luận “có một vấn đề cơ bản và lớn hơn nhiều mà xe tự lái đang phải đối mặt” khi tới thăm Việt Nam vào tháng 8 vừa qua.

Để chứng minh, anh còn chia sẻ clip giao thông trên một đường phố Hà Nội:

Tác giả nhận xét: “Với bất kỳ ai đã quen thuộc với giao thông Mỹ, khung cảnh này thực sự hỗn loạn. Thay vì các đèn giao thông và tài xế điều khiển lịch sự, đường phố lại toàn những lái xe chạy đủ phương hướng làm đủ thứ họ muốn. Thật kỳ diệu, họ gần như không va chạm vào người khác”.

Con người dựa trên một loạt các tín hiệu tinh tế, cả về hình ảnh, âm thanh, cùng với khả năng xử lý song song tuyệt vời của não bộ để làm được điều đó. Song, xe hơi tự lái chỉ là tổ hợp công cụ hạn chế hơn nhiều. Đầu năm 2016, chiếc xe của Google đã đâm vào xe buýt tại một giao lộ vì nhận định sai giữa  đang dừng hay đi chậm. “Trên đường phố Việt Nam, xe tự lái cần phải đưa ra hàng trăm loại dự đoán một cách nhanh chóng. Với hàng tá xe máy, xe hơi, người đi bộ tất cả đều di chuyển độc lập với nhau theo quy tắc riêng, không ai đầu hàng ai, rất dễ để tưởng tượng một chiếc xe tự hành bị choáng ngợp và chôn chân tại chỗ, không dám chuyển động”.

Theo Giáo sư Raj Rajkumar, một trong những chuyên gia đầu ngành về xe tự lái, các loại giao thông như tại Việt Nam, Trung Quốc hay Ấn Độ đe dọa thách thức lớn cho các loại xe tự động. Dù vậy, ông tin rằng công nghệ có thể xử lý điều đó nhưng cần rất nhiều thời gian, hơn một thập kỷ để xử lý các cảm biến, thiết kế, áp dụng và thử nghiệm.

Có lẽ, quan trọng hơn, ngành cần phải “giải mã” được cách thức giao thông hoạt động tại những nơi như Việt Nam. “Không như tại Mỹ, nơi tài xế chấp hành luật đường bộ rõ ràng, lái xe Việt Nam lại sử dụng các quy định ngầm”, Oreskovic đưa quan điểm trong bài viết.

Giáo sư Rajkumar giải thích: “Chẳng hạn, nếu tôi đang đi về một hướng với một tốc độ nhất định, tôi có “quyền đi đường” trong một khu vực nhất định. Người khác phản ứng bằng cách đi chậm lại, dừng lại hoặc chuyển hướng. Luôn có sự theo dõi, chấp nhận và phản xạ liên tục. Tiềm thức mọi người biết rõ mất bao lâu để dừng và tránh tai nạn. Tiếng còi xe cũng đóng vai trò quan trọng. Giao tiếp bằng ánh mắt tạo sự khác biệt. Tất cả các yếu tố này tương tác và đều có vai trò của nó”. Các “quy tắc” cần phải được giải mã và được mã hóa vào trong hệ thống mà xe tự lái sử dụng. Bạn nghĩ phải mất bao lâu?

Câu trả lời có thể là hệ thống mà ông Rajkumar đang hợp tác cùng GM liên quan đến công nghệ “xe – xe” và “xe – người đi bộ”. Về cơ bản, nó kết nối tất cả xe và mọi người trên đường để tự động tương tác với nhau. Công nghệ được minh họa như sau:

Song, ngay cả ông cũng biết còn nhiều thứ cần phải làm để hệ thống trở thành hiện thực. Nó chỉ hoạt động nếu mọi phương tiện và mọi người dân được trang bị đúng công nghệ, điều đó không hề dễ dàng. Tích hợp công nghệ vào điện thoại cũng là một cách nhưng vẫn tốn khá nhiều thời gian. Ngoài ra, còn có sự trợ giúp từ luật pháp.

Tất nhiên, những nước như Việt Nam không phải thị trường đầu tiên mà xe hơi tự lái hướng đến vì vậy thiết kế hệ thống để xử lý tình trạng giao thông như trên không phải là ưu tiên hàng đầu. Xe tự hành có thể sớm lăn bánh tại Silicon Valley nhưng thế giới không thể có nó một sớm một chiều.

Business Insider là một trang tin về kinh doanh, giải trí, công nghệ thành lập tháng 2/2009, có trụ sở tại New York, Mỹ. Tác giả bài viết, Alexei Oreskovic, là biên tập viên chuyên mục công nghệ. Trước đây, anh từng là phóng viên của hãng thông tấn Reuters, theo dõi các hãng Internet như Google, Facebook và Yahoo. Anh có kinh nghiệm hơn 10 năm tại các trang tin khác như TheStreet.com, Industry Standard và Cnet.