- Không phải nhà xưởng, cũng không phải trang trại nuôi gia súc càng không thể gọi là nhà vì tịnh không một bóng người ở, trống trơn, sơ sài nhưng lại rất rộng rãi, kỳ quặc. 177 ngôi nhà với tổng diện tích gần 200.000m2 bỗng xuất hiện chỉ sau một đêm tại 2 tỉnh Đắk Nông và Bình Phước.

Thêm một điều đặc biệt nữa là vị trí của những ngôi nhà đó được xây dựng với một tọa độ vô cùng chính xác: nằm trùng khít hay sát cạnh những vị trí móng cột, hành lang tuyến của các dự án đường dây tải điện cao thế đang được triển khai xây dựng.

Chính xác đến mức những người kỹ sư bên thi công cũng phải thốt lên rằng: cứ dựa vào những ngôi nhà đó mà định vị vị trí cột khỏi cần bản vẽ thiết kế.

Đó là hiện tượng: có nhiều hộ dân tự ý xây dựng mới nhà cửa, công trình kiến trúc trên diện tích đất nông nghiệp, đất trồng cây công nghiệp lâu năm tại các vị trí móng và trong phạm vi hành lang an toàn đường điện 2 tuyến đường dây 500kV Pleiku - Mỹ Phước - Cầu Bông và đường dây 220kV Đắk Nông - Phước Long - Bình Long ngay sau khi Ban Quản lý Dự án các công trình điện miền Trung (AMT) đo đạc, cắm mốc để làm thủ tục bồi thường GPMB nhằm mục đích trục lợi tiền đền bù từ dự án.

Việc làm trên không đúng với các quy định của Luật đất đai và gây khó khăn cho công tác GPMB, chậm trễ tiến độ thi công và làm thiệt hại, thất thoát lớn vốn đầu tư của Nhà nước.

Những ngôi nhà kỳ lạ này tập trung  nhiều nhất ở tỉnh Đắk Nông với 127 nhà. Đường dây 220kV Đắk Nông - Phước Long - Bình Long với chiều dài 128km phát sinh 57 nhà với hơn 40.000m2 (chủ yếu trên địa bàn tỉnh Bình Phước) và làm tiến độ của dự án này chậm hơn 3 tháng.

Những ngôi "nhà chuồng" mọc lên trên hành lang tuyến đường dây 500kV thuộc xã Đăk Drung, huyện Đăk Song, tỉnh Đăk Nông.
3 ngôi nhà nằm trên một  đường thẳng tắp dọc theo hành lang tuyến.
Vị trí cột 45A04 thuộc đường dây 500kV Pleiku - Mỹ Phước - Cầu Bông, thuộc xã Đăk Đrung, huyện Đăk Song, tỉnh Đăk Nông sẽ không kéo được dây do vướng ngôi nhà nằm ngay sát chân móng.
Mốc tim cột đường dây 500kV nằm sát hiên ngôi nhà xây một đêm.
Nhìn mốc tim móng cột nằm giữa nhà, những  cán bộ Ban GPMB của AMT dường như bó tay nếu không có sự cộng tác nhiệt tình của chính quyền địa phương.
Phần lớn những ngôi nhà đều lấy cây gỗ làm cột trụ.
Để được đền bù, ngôi nhà này buộc phải bao quanh một gốc cây cho đúng vị trí.
Những hàng cao su mọc thẳng tắp trong lòng nhà.
Những ngôi của ông Trần Văn Kiên, thuộc xã Thanh Lương, TX Bình Long, Bình Phước nằm giữa vườn điều này đã chiếm gần hết hơn diện tích để mở rộng trạm biến áp 220kV Long Bình và số tiền đòi được đền bù ước khoảng 9,1 tỷ đồng.
Ngọc Hà