Tại Afghanistan, nếu lực lượng NATO giết chết một thành viên trong gia đình bạn, mức bồi thường sẽ là bao nhiêu?

TIN BÀI KHÁC:

Vụ xả súng giết chết 16 dân thường ở miền nam Afghanistan làm tăng căng thẳng giữa Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo. (Ảnh: Xinhua)

Trong sự tính toán lạnh lùng về khoản tiền bồi thường cho các nạn nhân của cuộc chiến tranh kéo dài cả thập kỷ, quân đội Anh trả 210 USD cho một mạng người, trong khi quân Đức trả tới 25.000 USD, theo một nghiên cứu về nhân quyền của tổ chức phi chính phủ CIVIC.

Thương vong dân sự do lực lượng NATO gây nên là nguyên nhân chính dẫn tới sự xích mích giữa chính phủ Afghanistan và những người ủng hộ phương Tây và đỉnh điểm là vụ một lính Mỹ xả súng giết chết 16 dân làng Afghanistan vào cuối tuần trước.

"Họ phải tự hỏi bản thân rằng một mạng người đáng giá bao nhiêu? Bạn không thể trả giá cho một mạng sống"-Rafi Nabi (33 tuổi), một người thất nghiệp ở thủ đô Kabul, Afghanistan nói.

"Nếu một người nào đó giết một người Mỹ và đề nghị bồi thường bằng tiền, họ sẽ không chấp nhận điều đó."

Vẫn chưa có thông tin liệu Mỹ có ý định trả tiền bồi thường chiến tranh cho thân nhân 16 người bị nghi ngờ do một trung sỹ người Mỹ bắn chết tại một khu vực hẻo lánh ở tỉnh Kandahar hay không. Trong đó, 11 nạn nhân được cho là tới từ một gia đình.

Mỹ thường chi trả 2.500 USD cho một người dân thường bị giết chết trong các hoạt động hợp pháp như các cuộc không kích, theo một cuộc điều tra của CIVIC. Nghiên cứu được biên soạn cách đây 2 năm và đang được cập nhật.

"Các tay súng rõ ràng là vi phạm luật chiến tranh, quyền con người và công lý của quân đội Mỹ. Trong những tình huống này, chúng tôi kêu gọi trách nhiệm và công lý cũng như bồi thường thiệt hại."-Trevor Keck, một nhà điều tra của CIVIC phát biểu trên Reuters.

Lực lượng vũ trang Anh trả từ 210 USD-7.000 USD cho một mạng người, trong khi quân đội Đức bồi thường 20.000 USD tiền mặt và một chiếc xe trị giá 5.000 USD sau khi bắn chết ba người tại một trạm kiểm soát vào năm 2008. Năm 2009, Italy trả tới 13.500 USD cho gia đình của một bé gái 14 tuổi bị bắn chết.

Một loạt các vụ việc trong vài tháng qua bao gồm đốt kinh Koran tại một căn cứ quân sự NATO và cuộc thảm sát ở miền nam Afghanistan đã khuấy động cuộc tranh cãi về thời gian rút quân của quân đội nước ngoài tại nước này, với một số yêu cầu ra khỏi Afghanistan sớm hơn.

Sai lầm đã làm tăng căng thẳng giữa Kabul và Washington tại một thời điểm khi Mỹ nói chuyện với Afghanistan trong cuộc đàm phán nhạy cảm về sự hiện diện của Mỹ trong tương lai sau khi hầu hết các nước rút hết quân vào cuối năm 2014.

Dựa trên các cuộc phỏng vấn với NATO và công dân Afghanistan, CIVIC phát hiện rằng các khoản thanh toán bồi thường cộng với một lời xin lỗi là chìa khóa để giảm sự thù địch đối với quân đội nước ngoài tại Afghanistan, và hiện giờ đỉnh điểm là vụ đốt kinh Koran và xả súng đẫm máu

Không có cơ chế tiêu chuẩn cho người dân Afghanistan để báo cáo thương vong dân sự, đòi bồi thường ít nhiều, giảm hy vọng cả về đền bù và bất cứ ý thức nào rằng công lý đang được thực hiện.

Khi cuộc chiến tranh bước sang năm thứ 11, các lực lượng an ninh chiến đấu với các tay súng đã giết chết 410 dân thường vào năm 2011, trong khi năm 2010 lên tới 3.000 người, theo thống kê của Liên Hợp Quốc.

"Mỹ đã nhìn thấy người dân Afghanistan nghèo khổ và tuyệt vọng. Nếu một người phụ nữ mất đi người chồng, cô ấy cần tiền để duy trì cuộc sống của mình. Họ có thể làm gì khác? Họ không có sức mạnh"-nhà làm phim Maroof Nazir cho biết.

"Chính phủ sẽ nghe thấy những tiếng kêu cứu và giúp họ? Không. Khi bạn không có sức mạnh, bạn bị ép nhận tiền và nói cảm ơn tới những người đã giết chết người thân của mình, bạn có thể làm gì khác chứ?"

Sầm Hoa (Theo Reuters)