Việc xóa quy định về tuổi trần và bỏ quy định mức thu nhập đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức lương tối thiểu đã tạo cơ hội cho nông dân và lao động tự do tham gia nhiều hơn để nhận lương hưu - trợ cấp lúc về già.

Điểm mới trong Luật BHXH sửa đổi (có hiệu lực từ 1/1/2016) là bỏ quy định tuổi trần tham gia BHXH tự nguyện và bỏ quy định mức thu nhập đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức lương tối thiểu chung (nay là mức lương cơ sở) để phù hợp khả năng tham gia của người dân.

Theo Luật 2014 sửa đổi, đối tượng tham gia BHXH tự nguyện theo quy định tại Luật BHXH 2006 là công dân Việt Nam trong độ tuổi lao động, không thuộc diện áp dụng của pháp luật về BHXH bắt buộc. Luật BHXH 2014 cũng mở rộng diện bao phủ bằng cách chỉ quy định người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam đủ 15 tuổi trở lên.

Mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn, mức cũ là 1 tháng tiền lương tối thiểu chung. Quy định này sẽ mở ra cơ hội tham gia được BHXH tự nguyện cho nhiều người lao động, hơn nữa Luật BHXH 2014 cũng đề cập tới vấn đề hỗ trợ của ngân sách nhà nước để đóng BHXH cho đối tượng này.

{keywords}

Mặt khác, luật quy định người tham gia có thể lựa chọn phương thức đóng BHXH tự nguyện một cách linh hoạt, ngoài các phương thức quy định người tham gia có thể đóng một lần cho nhiều năm về sau hoặc một lần cho những năm còn thiếu để hưởng chế độ BHXH tự nguyện.

Khi đã đủ điều kiện đóng BHXH 20 năm trở lên và đủ tuổi về hưu, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu, chế độ tử tuất và các quyền lợi khác tương đương với người đóng BHXH bắt buộc.

Cụ thể, mức hưởng lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH, tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH thì tính thêm 2% đối với nam, 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.

Ngoài ra, người đã đóng BHXH trên 30 năm đối với nam, trên 25 năm đối với nữ, khi nghỉ hưu ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp 1 lần. Mức trợ cấp một lần được tính theo số năm đóng BHXH kể từ năm thứ 31 trở đi đối với nam và năm thứ 26 trở đi đối với nữ, cứ mỗi năm đóng BHXH được tính bằng 0, 5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Với người không đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng sẽ nhận BHXH một lần. Theo đó, mỗi năm đóng BHXH (đủ 12 tháng) tính bằng 1, 5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Nếu đóng BHXH thời gian chưa đủ 01 năm thì mức hưởng bằng số tiền đã đóng BHXH, mức tối đa bằng 1, 5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.

Hàng năm, lương hưu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá sinh hoạt và tăng trưởng kinh tế theo quy định của Chính phủ. Bên cạnh đó, người hưởng lương hưu được hưởng bảo hiểm y tế do cơ quan BHXH bảo đảm.

Theo đánh giá của các chuyên gia, BHXH tự nguyện ra đời tạo một cơ hội cho người nông dân và các lao động tự do cùng được tham gia BHXH, được nhận lương hưu - trợ cấp lúc về già, tạo sự công bằng cho mọi thành phần lao động trong xã hội. Bằng việc đẩy mạnh BHXH tự nguyện, chắc chắn nhiều nông dân và lao động tự do sẽ tham gia, thêm nhiều nông dân có lương hưu ở tuổi cần được nghỉ ngơi.

D.Minh (tổng hợp)