Theo số liệu thống kê mới nhất từ cơ quan Hải quan, lượng xe ô tô nguyên chiếc nhập khẩu (CBU) trong tháng 3 là hơn 8,5 nghìn chiếc, đạt trị giá 208 triệu USD, tăng 50,8% về lượng và tăng 46,9% về trị giá so với tháng trước đó.

Mặc dù lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc trong tháng 3 tăng mạnh, nhưng nếu tính chung cho cả 3 tháng đầu năm nay thì lượng xe CBU vào Việt Nam vẫn chưa thể phục hồi. Theo tổng kết, lượng nhập khẩu ô tô nguyên chiếc trong quý I/2016 là hơn 19,7 nghìn chiếc, giảm 21,2% với trị giá nhập khẩu là 486 triệu USD, giảm 16,8%.

Lượng nhập khẩu giảm diễn ra ở hầu hết các loại xe, trừ ô tô tải. Cụ thể: lượng nhập khẩu ô tô tải là 9,86 nghìn chiếc, tăng 16%; ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống là gần 6,9 nghìn chiếc, giảm 37,6%; ô tô loại khác là hơn 3 nghìn chiếc, giảm 45,6%.

Đó là lượng xe nhập khẩu vào Việt Nam. Còn theo số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong tháng 3, toàn thị trường Việt đã tiêu thụ  24.802 chiếc ô tô các loại, tăng tới 112% so với tháng 2 và tăng 51% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, cả sản lượng xe trong nước và xe nhập khẩu nguyên chiếc đều tăng trưởng gấp đôi so với tháng trước đó. Cụ thể, sản lượng của xe lắp ráp trong nước đạt 19.995 xe, tăng 116% và lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc là 4.807 xe, tăng 94% so với tháng trước. Thế nhưng,  mặc dù lượng tiêu thụ xe nhập khẩu nguyên chiếc tháng 3 tăng gần gấp đôi so với tháng 2, nhưng doanh số xe nhập khẩu nguyên chiếc vẫn giảm tới 36% so với cùng kỳ năm ngoái và là tháng giảm thứ 3 liên tiếp.

Nguyên nhân do giá bán lẻ của các dòng xe nhập khẩu nguyên chiếc đã tăng lên đáng kể từ khi Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) của các dòng xe này được tính theo cách mới. Theo quy định mới, Thuế TTĐB dành cho xe nhập khẩu nguyên chiếc được tính trên giá bán buôn đồng nghĩa với việc các chi phí như lợi nhuận, phí vận chuyển nội địa, marketing… sẽ được cộng vào mức thuế. Chính vì thế, giá bán lẻ của ô tô từ tháng 1/2016 đã bị đẩy lên khá cao so với thời điểm chưa áp dụng chính sách mới. Cụ thể, mức giá mới tăng so với biểu giá cũ trung bình từ 150 – 250 triệu đồng, cao nhất lên tới gần 1,8 tỷ đồng và thấp nhất ở mức khoảng 20 triệu đồng.

Giới kinh doanh cho rằng, thị trường xe ô tô khó có thể đạt mức tăng trưởng như trong năm 2015, đặc biệt là thị trường xe nhập khẩu nguyên chiếc. Rào cản lớn nhất được cho là chính sách thuế được thay đổi trong thời gian ngắn.

Hiện Luật TTĐB và Luật Quản lý thuế vừa được Quốc hội thông qua với mức thuế thay đổi theo từng dòng xe riêng sẽ là một tin "không vui" với giới kinh doanh và những ai yêu thích xe sang. Vào thời điểm 1/7 khi Luật thuế sửa đổi, bổ sung mới này có hiệu lực, các mẫu xe có dung tích xi lanh từ 3L trở lên sẽ có đợt tăng giá mới, mức thuế mà dòng xe này phải chịu cao nhất có thể lên tới 150%. Trước đây, dòng xe có dung tích xi-lanh từ 3L trở lên chỉ chịu thuế TTĐB 60%. Với chính sách mới, động cơ trên 3L sẽ được chia nhỏ hơn và đánh thuế nặng hơn. Cụ thể xe có dung tích xi lanh từ 3-4L sẽ chịu mức thuế 90%, xe từ 4L- 5L có mức thuế 110%, xe từ 5L - 6L có thuế là 130% và xe trên 6L sẽ phải chịu mức thuế lên tới 150%.  Đây được xem là mức thuế TTĐB cao kỷ lục áp dụng với các dòng xe này từ trước đến nay.

Theo tính toán sơ bộ, với mức thuế mới, xe ô tô nhập khẩu nguyên chiếc có dung tích xi-lanh từ 3L-4L sẽ tăng giá khoảng 15%- 20%. Các xe từ 4L-5L tăng 30%; xe từ 5L-6L tăng đến 40% và các dòng xe dung tích trên 6L có thể tăng giá tới 50% so với giá bán trước thời điểm áp dụng chính sách thuế mới. Nếu so về giá thì mức tăng cho các dòng xe tương ứng có thể lên tới 500 triệu đến 2 tỷ đồng/xe.

Một số dự báo cũng cho thấy, doanh số bán của dòng xe nhập khẩu khó giữ đà tăng trưởng như năm trước. Đặc biệt, phân khúc xe sang và siêu xe có thể giảm sâu hơn nữa trong thời gian tới.