“Tháng hưởng ứng Ngày sở hữu trí tuệ (SHTT) thế giới 26/4”, diễn ra từ 31/3 đến 30/4/2015,  đã được Bộ KH&CN phối hợp cùng  Chương trình phối hợp hành động về phòng, chống xâm phạm quyền SHTT giai đoạn 2013-2015 (Chương trình 168) và Liên minh phần mềm BSA tại Việt Nam phát động ngày 31/3/2015.

Sau sự kiện này, cùng với nhiều hoạt động giáo dục, tuyên truyền, đoàn thanh tra liên ngành gồm Thanh tra Bộ VHTT&DL phối hợp với Cục Cảnh sát Phòng chống Tội phạm sử dụng Công nghệ cao (C50), Bộ Công an đã bắt đầu triển khai các đợt thanh tra trên toàn quốc đối với các doanh nghiệp nghi sử dụng phần mềm không bản quyền.

Sau chiến dịch kéo dài 1 tháng, tổng cộng 8 cuộc kiểm tra đã được thực hiện tại các doanh nghiệp, với giá trị phần mềm lậu bị phát hiện lên đến hơn 13,5 tỷ đồng.

Theo báo cáo của đoàn thanh tra liên ngành, đại diện của 8 DN đã ký vào biên bản thanh tra, thừa nhận vi phạm và hứa gỡ bỏ tất cả các phần mềm không phép cũng như sẽ hợp thức hóa toàn bộ các phần mềm sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh tại DN. Toàn bộ 8 doanh nghiệp này đều hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, trong đó có 4 DN Đài Loan và 4 doanh nghiệp còn lại của Trung Quốc, Hàn Quốc, Thụy Sỹ, Thái Lan.

Ông Trần Văn Minh, Phó Chánh Thanh tra Bộ VHTT&DL cho biết, đoàn thanh tra liên ngành đã phát hiện số lượng lớn phần mềm máy tính không phép trong các cuộc kiểm tra tại 8 DN nước ngoài lớn. Cụ thể,  hơn 1.000 phần mềm không phép cài đặt trên 493 máy vi tính đang được các DN vi phạm sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. “Điều đáng lên án là các DN này đều là những DN lớn, có tiềm lực tài chính, hiểu rõ về Luật SHTT nhưng vẫn cố tình vi phạm, sử dụng bất hợp pháp tài sản trí tuệ của người khác để làm lợi cho mình”, ông Minh nói.

Trong số những phần mềm không bản quyền bị phát hiện có các sản phẩm của Adobe, Autodesk, Dassault Systèmes, Lạc Việt, Microsoft, tất cả đều là thành viên của BSA.

Bảo vệ quyền SHTT đang trở thành một vấn đề ưu tiên của Việt Nam được Chính phủ đặc biệt quan tâm trong nhiều năm gần đây, trong đó phải kể đến việc ban hành Chỉ thị số 36 ngày 31/12/2008 của Chính phủ. Văn bản này khẳng định trách nhiệm của DN, kể cả DN đầu tư nước ngoài, trong trường hợp vi phạm Luật SHTT. Chiến dịch kéo dài một tháng hưởng ứng “Ngày SHTT Thế giới 26/4” là một cơ hội tốt để nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ cho DN.

Phó Chánh Thanh tra Bộ VHTT&DL Trần Văn Minh cho biết thêm: “Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động cưỡng chế đối với những DN nghi sử dụng phần mềm lậu nhằm bảo đảm tuân thủ luật pháp sau khi đã có những biện pháp tuyên truyền trong Tháng hưởng ứng Ngày SHTT thế giới mới đây”.

Ngoài những biện pháp hành chính, các chế tài hiệu quả đối với vi phạm về QSHTT cũng được các tổ chức bảo vệ quyền SHTT khuyến khích áp dụng. Theo ông Phạm Phi Anh, Phó Cục trưởng Cục SHTT, để phát huy tối đa hiệu quả của các chế tài dân sự, cần thành lập Tòa án SHTT chuyên trách. Hành vi sử dụng trái phép phần mềm có bản quyền có thể bị truy tố hình sự theo Luật Hình sự sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/1/2010. 

Ông Tarun Sawney, Giám đốc cao cấp khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói: “Chúng tôi đánh giá cao Bộ KH&CN và Chương trình 168 đã nỗ lực rất lớn tổ chức thành công “Tháng hưởng ứng Ngày SHTT thế giới” với nhiều hoạt động tuyên truyền, đào tạo và tiếp đó là các hoạt động thực thi.  BSA sẽ không ngừng hỗ trợ mọi hoạt động của Bộ VHTT&DL và C50 cùng thực hiện mục tiêu giảm tỷ lệ vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt Nam. Tôi tin rằng chỉ khi phối hợp chặt chẽ với nhau, chúng ta mới có thể đạt được kết quả mong muốn”.