Phát hoảng vì khám bệnh bị xét nghiệm sai

Khám bệnh định kì được chẩn mắc đái tháo đường, mất một tháng ăn kiêng người bệnh đi khám lại mới té ngửa mình không mắc bệnh. Tình trạng xét nghiệm sai vẫn tồn tại ở nhiều cơ sở y tế, “doạ” người đến khám.

Mất ăn, mất ngủ vì kết quả xét nghiệm sai

Trong đợt khám sức khoẻ định kì tại cơ quan, chị Loan - nhân viên kế toán một công ty truyền thông Hà Nội nhận được kết quả dương tính với viêm gan B. Chị lo lắng đến mất ăn mất ngủ vì căn bệnh này không thể chữa khỏi và có thể lây sang chồng. Nhưng khi chồng chị đi xét nghiệm thì kết quả lại âm tính.

Nghi ngờ với kết quả xét nghiệm của mình, chị đến bệnh viện Bạch Mai kiểm tra lại và nhận được kết quả âm tính. Để chắc chắn hơn, chị tìm đến phòng khám Medelab nơi có hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn ISO theo giới thiệu của một người bạn là bác sỹ, kết quả xét nghiệm của chị vẫn là âm tính với viêm gan B.

Cũng giống chị Loan, trong một lần đi kiểm tra sức khỏe định kỳ, chị Thanh Minh (Lò Đúc, Hà Nội) hết sức sửng sốt khi kết quả thử máu cho thấy chị bị mắc bệnh đái tháo đường. Sau một tháng sinh hoạt theo chế độ của người bị tiểu đường, chị giảm liền 3 kg, trong người lúc nào cũng thấy mệt mỏi, chán chường.

Một lần đọc trên internet chị thấy có thông tin “hơn 80% phòng xét nghiệm cho kết quả thiếu chính xác”, chị liền tìm đến bệnh viện Nội tiết Trung ương để làm lại xét nghiệm. Kết quả cho thấy lượng đường trong máu của chị là ở mức bình thường. Để chắc chắn hơn, chị tiếp tục đến 2 cơ sở y tế khác để khám lại thì tất cả kết quả đều là bình thường.

Trường hợp nhận phải kết quả xét nghiệm sai như chị Loan, chị Minh không phải là hiếm hiện nay. Hoang mang về tính chính xác của các kết quả xét nghiệm từ các trung tâm dường như đã là tâm lý chung của rất nhiều bệnh nhân.

Kết quả xét nghiệm sai do đâu?

Cả nước có hơn 1.000 bệnh viện công có hệ thống xét nghiệm, ngoài ra còn có 62 bệnh viện tư và hơn 1.000 phòng khám tư nhân. Để có kết quả xét nghiệm chính xác, các labo này cần được nội kiểm và ngoại kiểm theo định kỳ. Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, xét nghiệm hóa sinh của một vài labo lớn đã thực hiện nội kiểm từ 10 năm nay và nhiều bệnh viện còn bỏ qua hẳn việc này.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà, chuyên gia cao cấp xét nghiệm, nguyên chủ nhiệm khoa huyết học bệnh viện 108 cho biết: “Quy trình xét nghiệm được chia thành ba giai đoạn: trước, trong và sau xét nghiệm. Chỉ cần sai sót của một khâu ở một trong các giai đoạn trên là có thể gây sai số. Có rất nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng kết quả xét nghiệm, như việc lấy mẫu bệnh phẩm, máy móc xét nghiệm, hóa chất, thuốc thử, thao tác của các kỹ thuật viên, ghi chép kết quả…Tuy nhiên hiện nay, sai số nhiều nhất (khoảng 68%) là ở giai đoạn trước xét nghiệm (lấy mẫu bệnh phẩm, bảo quản bệnh phẩm…) và sau xét nghiệm (ghi chép, trả kết quả cho bệnh nhân...).

Kết quả xét nghiệm không chính xác sẽ dẫn đến việc bệnh nhân bị chẩn đoán bệnh sai, còn bác sĩ ra quyết định điều trị không đúng. Điều này chắc chắn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân mà còn làm mất uy tín của bác sĩ và bệnh viện.

Chất lượng xét nghiệm, bài toán khó đã có lời giải

Xét nghiệm muốn đạt chuẩn cần được tiến hành trên các trang thiết bị hiện đại, được vận hành chính xác và quy trình xét nghiệm phải được tuân thủ đúng theo quy trình tiêu chuẩn. Bệnh nhân cũng cần tuân thủ đúng các hướng dẫn của bác sĩ.

Hiện nay, có không nhiều các trung tâm xét nghiệm dám đầu tư hóa chất, trang thiết bị hiện đại, đội ngũ nhân sự chuyên môn cao, tạo dựng được uy tín để có được niềm tin của bác sỹ và bệnh nhân.

Hệ thống Architect Ci8200 (Abbott) đang sử dụng tại Medic-lab.

Hệ thống Architect Ci4100(Abbott) đang sử dụng tại Medelab.

• Vũ Chiến