– Cách đây vài ngày, báo chí đã thông tin về việc tương ớt bị nhiễm Rhodamin B ­– một chất chỉ dùng trong công nghệ nhuộm len, vải và có thể gây ung thư cho người sử dụng nếu độc chất này được dùng trong thực phẩm. Nhưng ngoài tương ớt mới bị phát hiện ra thì còn nhiều loại phục vụ việc ăn uống hàng ngày có chứa chất gây ung thư đang bày bán tràn lan trên thị trường.

 

Còn loại thức ăn nào không chứa chất gây ung thư?

 

Ngoài hạt dưa nhuộm đỏ bị phát hiện có chứa chất gây ung thư (Rhodamin B) cách đây khá lâu thì gần đây nhất (ngày 14/12), tương ớt của Công ty Cổ phần Đầu tư và thương mại Tuấn Thành (phường Cửa Đông, Q. Hoàn Kiếm, Hà Nội) cũng bị phát hiện có chứa độc chất này. Nhưng trước câu hỏi: Hà Nội có bao nhiêu cơ sở sản xuất tương ớt như công ty Tuấn Thành, có bao nhiêu cơ sở sử dụng chất gây ung thư trong tương ớt, thì chưa có cơ quan chức năng nào đứng ra công bố.

 

Nhưng chuyện thức ăn cho người chứa chất gây ung thư vẫn chưa dừng lại khi không chỉ có tương ớt, hạt dưa bị phanh phui. Đến các loại gia vị như ớt bột, muối bột canh cũng đã bị phát hiện chứa Rhodamin B với giới hạn phát hiện là 1,2mg/kg đối với các mẫu gia vị này.

 

Ngoài tương ớt mới bị phát hiện ra thì còn nhiều loại phục vụ việc ăn uống hàng ngày có chứa chất gây ung thư đang bày bán tràn lan trên thị trường.
Kết quả nghiên cứu này được công bố tại “Hội nghị Khoa học toàn quốc về kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm lần thứ nhất” diễn ra sáng 16/12 tại Hà Nội.

 

Đây là kết quả nghiên cứu đề tài “Xác định Rhodamin B trong hạt dưa và gia vị bằng kỹ thuật sắc ký lỏng hiệu năng cao” của nhóm nghiên cứu gồm Vũ Thị Trang, Vũ Thị Kim Oanh, Lê Thị Thúy đến từ Khoa chất lượng, phụ gia và chất hỗ trợ chế biến - Viên kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia.

 

Nhóm tác giả này cho biết: “Rhodamin B là một chất thuộc nhóm hợp chất nhuộm azo, dùng trong công nghiệp nhuộm len, vải và có tính gây kích thích cho da. Rhodamin B hoàn toàn bị cấm dùng trong thực phẩm”.

 

Ông Nguyễn Xuân Hướng, Chủ tịch hội Đông y Việt Nam khẳng định: “Tùy từng cơ thể, loại hoá chất này có thể ảnh hưởng đến gan, thận và tồn dư lâu ngày, chất này có thể gây ung thư cho người sử dụng”.


Sở dĩ các loại sản phẩm trên (gia vị, tương ớt, hạt dưa) muốn vừa rẻ, vừa đẹp thì phải dùng đến phụ gia cho sắc đỏ tươi. Riêng tương ớt nếu dùng các chất chứa axít sẽ không để được lâu nên nhà sản xuất thường dùng phẩm màu Rhodamine B sẽ vừa tiện, rẻ tiền và kéo dài hạn sử dụng.

 

Không ăn: chết ngay. Ăn vào: chết từ từ

 

Bức tranh về an toàn vệ sinh thực phẩm quá rộng lớn. Chỉ xin phác thảo thêm một số điểm như: 60% nguyên liệu làm bún tại làng nghề Minh Khai (Hoài Đức, Hà Nội) được nhập về từ Trung Quốc với độ ẩm là 40%, mùi rất khó chịu và tất cả đều được chứa trong các bao tải, chất đống rất mất vệ sinh.

 

50% các hộ làm bún tại làng nghề này sử dụng chất tẩy trắng bột bằng natri hydro sunphat, axit clo hydric (HCl), thuốc tím. 50% số hộ dùng phèn chua để làm dai bột làm bún (Trích kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả Phan Thị Sửu – Nguyễn Thanh Thuận – Nguyễn Thị Minh Hạnh – Nguyễn Thị Vân – Cao Thị Thanh Hải thuộc Trung tâm kỹ thuật an toàn vệ sinh thực phẩm).

 

Thêm nữa, món ăn là khoai tây chiên cũng chứa chất gây ung thư!

 

Khảo sát 12 mẫu khoai tây chiên trên địa bàn TP HCM cho thấy: Hàm lượng Acrylamide trung bình là 960 ppb, cao nhất là 3.622 ppb, thấp nhất là 372 ppb. Điều đáng lo nhất là Acrylamide được cơ quan nghiên cứu quốc tế về ung thư (IARC) xếp vào nhóm chất có khả năng gây ung thư cho con người.

 

Đây là kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả Nguyễn Thị Thoan – Cù Hoàng Yến – Nguyễn Minh Long – Đồng Thị Anh Đào thuộc viện Vệ sinh y tế công cộng TP HCM, trường ĐH Bách Khoa TP HCM.

 

Các cuộc họp, các cuộc hội thảo về an toàn vệ sinh thực phẩm vẫn diễn ra khá đều đặn. Nhiều giải pháp cũng được đưa ra như tăng cường thanh tra thực phẩm (về số lượng lẫn năng lực), tăng cường năng lực các phòng xét nghiệm, đổ vào thật nhiều tiền (năm 2010, riêng Hà Nội đã chi 16 tỷ đồng cho công tác an toàn vệ sinh thực phẩm), vv… nhưng những con số tiền tỷ vẫn như muối bỏ bể, chưa có dấu hiệu nào cho thấy vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm đã được kiểm soát.

 

Người dân cũng đành “nhắm mắt buông xuôi” và bảo nhau: “Nếu không ăn sẽ chết ngay vì đói, còn ăn vào sẽ chết từ từ vì bệnh”.

 

Đây cũng là lý do vì sao ngày càng có nhiều người Việt Nam mắc các bệnh mãn tính không lây như tiểu đường, tim mạch, huyết áp, ung thư,… Khảo sát năm 2009 tại Hà Nội và TP.HCM của UNDP (Chương trình Phát triển Liên hợp quốc) cho thấy tỷ lệ người mắc bệnh mãn tính đang tăng cao chóng mặt. Người có độ tuổi càng cao thì nguy cơ mắc bệnh mãn tính càng lớn và người mắc bệnh mãn tính đang có xu hướng trẻ hóa.

 

Đến nay, có gần 50% người trong độ tuổi 50-59 tại 2 TP này mắc bệnh mãn tính, với người trên 60 tuổi thì tỷ lệ này là 70%. Đây rõ ràng là một gánh nặng lớn đối với ngành y tế, với từng con người, từng gia đình và toàn xã hội.

 

  • Cẩm Quyên