- Chia sẻ bên hành lang Quốc hội hôm nay (29/7), Bí thư Thành ủy Hà Nội cho hay, quy hoạch chung Thủ đô vừa được Thủ tướng phê duyệt là quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn 2050 chứ không phải chỉ là một vài nhiệm kỳ.

Tiếp thu ý kiến dân

Theo ông Phạm Quang Nghị, tiêu chí của quy hoạch là xây dựng thủ đô Hà Nội xanh, văn hiến, văn minh, hiện đại. Mong muốn xây dựng Thủ đô Hà Nội có đô thị trung tâm, gọi là đô thị lõi và 5 đô thị vệ tinh.

Quá trình làm quy hoạch chung là lâu dài chứ không phải 5-10 năm nên có lộ trình, bước đi chứ không phải vài năm xong ngay được.

Trên cơ sở định hướng chung mới có quyết định điều chỉnh đô thị trung tâm theo hướng giảm bớt mật độ ở trung tâm, giảm bớt cơ sở kinh tế, xã hội không phù hợp, ví dụ như nhà máy lạc hậu, gây ô nhiễm. Dân cư đô thị trung tâm sẽ giảm mật độ ở đô thị trung tâm, đảm bảo mức sống đầu người dù ở trung tâm hay ở ngoại vi đều cao hơn.

Các công trình xã hội phục vụ cuộc sống dân sinh đồng bộ hơn, trường học, bệnh viện, công viên… Đấy là những tiêu chí và lộ trình xây dựng Thủ đô Hà Nội.

Ông Phạm Quang Nghị: Quá trình xây dựng quy hoạch này phải lắng nghe, tiếp thu ý kiến của các giới. Ảnh: Lê Anh Dũng
Thưa ông, dư luận rất hoan nghênh việc quy hoạch lần này không đưa trung tâm hành chính quốc gia lên Ba Vì?

- Đó là sự tiếp thu ý kiến của các giới, ngành. Ban đầu là có ý kiến đề xuất đưa các cơ quan hành chính quốc gia, Hà Nội di dời lên Ba Vì. Nhưng sau quá trình thảo luận thì thấy rằng, khi nói trung tâm chính trị ở Ba Đình thì trung tâm đó không thể tách rời trung tâm hành chính, bởi hai cái đó gắn chặt với nhau.

Vậy xử lý vấn đề có nhiều bộ, ngành cơ quan trụ sở chật chội thì đưa đi đâu? Khi không nên tách quá xa lên Ba Vì thì cần di dời lên xa hơn một chút nhưng vẫn gần trung tâm chính trị, đó là ở Trung tâm Hội nghị quốc gia.

Theo ông, khó khăn khi triển khai quy hoạch này là gì?

- Khó khăn lớn nhất là sẽ phải rà soát, điều chỉnh trên dưới 700 dự án, bao gồm cả dự án đã có chủ trương nghiên cứu, phê duyệt các mức độ khác nhau.

Mặt khác, điều chỉnh không chỉ quy mô nhỏ bé mà nhiều vấn đề, hình thành không gian lớn, ví dụ như quy hoạch đưa tiêu chí xanh, thì có nhiều nghĩa. Đó là xây dựng đô thị không tách rời môi trường thiên nhiên, mà phải đảm bảo sự hài hoà. Có đô thị mới hoàn toàn như Phú Xuyên, song có đô thị kế thừa như Sơn Tây vốn dĩ đã là đô thị cổ, nay mở rộng, nâng cấp lên. Tất cả những điều đó đòi hỏi quy hoạch lại, cần nguồn lực, tài chính.

Với quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, theo ông điều gì là quan trọng?

- Với tiêu chí như vậy, rõ ràng phải ưu tiên cho văn hóa, đó là xanh, văn hiến, văn minh, hiện đại. Có nghĩa là đô thị đa năng, khác với nhiều nước là đô thị hành chính. Hà Nội là đa năng, không quá thiên về hướng các cơ sở kinh tế. Phải bảo tồn các di tích văn hóa, đồng thời xây dựng thêm những cơ sở văn hóa mới.

Còn về việc xây mới 8 cầu và hầm qua sông Hồng?

- Những đề xuất cụ thể để giải quyết giao thông Hà Nội chưa quyết định, đó là đề xuất giải quyết bài toán giao thông như đường trên cao, đường bộ, đường dưới đất, có cả đường chui dưới sông.

Không khả thi thì không làm

Hà Nội đã có tiền lệ rất nhiều lần phải sửa và thay quy hoạch. Vậy quy hoạch lần này liệu có dài hơi?

- Đây là quy hoạch chung Hà Nội đến 2030, tầm nhìn 2050, có nghĩa có 40 năm nữa chứ không phải chỉ là một vài nhiệm kỳ.

Nhưng sẽ có sự thay đổi gây tốn kém?

- Cả hai vấn đề đó đều có thể xảy ra.

Ví dụ tư duy những người tham gia xây dựng, phê duyệt quy hoạch hôm nay có khi chưa lường được tốc độ phát triển kinh tế, khoa học công nghệ của Thủ đô 20 năm sau sẽ như thế nào, nhưng quy hoạch là định hướng chung. Lúc đó sẽ có sự điều chỉnh, nhưng không phải tùy tiện mà điều chỉnh.

Hiện vẫn có những dự án gây lo ngại về tính khả thi như thành phố sông Hồng, cầu chui xuyên qua sông Hồng?

- Cái gì không khả thi thì nhất định không thực hiện. Cho nên cần sự phản biện của giới khoa học, của nhân dân.

Cái gì dư luận đúng thì mình phải tiếp thu, quá trình xây dựng quy hoạch này phải lắng nghe, tiếp thu ý kiến của các giới, các ngành, mọi ý kiến xác đáng đều được tiếp thu. Cái gì không phù hợp phải cố gắng chỉnh lý. Thử hình dung, nếu Hà Nội không được mở rộng như hiện nay, thì chúng ta di dời các trung tâm đi đâu, nhà máy, trường đại học đi đâu?

Nhưng ông nói sao khi trong thực tế vẫn tồn tại quan niệm Hà Nội 1, Hà Nội 2?

- Tôi cho rằng đó là quá trình mang tính tự phát, tự nhiên, khó mà ngày một ngày hai có thể mọi việc được hòa quyện ngay, từ phong cách, truyền thống, sinh hoạt dân cư… Điều đó chỉ có thể giảm dần dần, cũng như sau giải phóng, người ta hay nói miền Nam, miền Bắc, còn bây giờ đã khác… Không phải vì một quyết định hành chính mà thay đổi mọi việc được.

Ngọc Lê (ghi)