Sai sót trong điều tra vụ án Hồ Duy Hải có thể tạo án lệ xấu

Liên quan đến vụ án Hồ Duy Hải, các luật sư cho rằng, các sai sót trong điều tra, nếu được bỏ qua có thể tạo án lệ xấu.

Sau 3 ngày họp giám đốc thẩm, chiều 8/5, Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao không chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng VKSND Tối cao, giữ nguyên bản án với Hồ Duy Hải.

Hội đồng cho rằng, quá trình điều tra, Cơ quan điều tra 'có một số sai sót trong hoạt động điều tra, nhưng không làm thay đổi bản chất vụ án'. Sau phán quyết trên, dư luận đặt nhiều câu hỏi băn khoăn về nhận định trên.

{keywords}
17 thành viên Hội đồng thẩm phán

Luật sư Trần Thu Nam (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho rằng, theo quy định của tố tụng hình sự, có một nguyên tắc gọi là nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa. Có nghĩa là toàn bộ các hoạt động tố tụng của người tiến hành tố tụng và cơ quan tiến hành tố tụng phải tuân thủ theo nguyên tắc đó.

Trường hợp không tuân thủ là vi phạm tố tụng, điều này dẫn đến căn cứ buộc tội không còn chính xác nữa.

Cũng theo LS Nam, để kết tội một con người thì phải dựa trên cơ sở chứng cứ mà chứng cứ thì gồm rất nhiều thứ như hình ảnh, video, vật chứng, lời khai...

Nguyên tắc của Bộ luật tố tụng hình sự có quy định, "chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định…". Điều đó cũng có nghĩa, những gì không có thật hoặc không được thu thập đúng theo trình tự, thủ tục của Bộ luật tố tụng hình sự thì không được xem là chứng cứ.

Một khi không được xem là chứng cứ thì không được sử dụng để chứng minh cho việc buộc tội hay gỡ tội trong vụ án

Trong vụ án Hồ Duy Hải có những thứ không có thật là con dao, cái thớt, là những thứ được mua về để mang tính chất áp đặt và suy đoán rằng đây cái thớt và con dao giống tang vật của vụ án.

“Trong vụ án Hồ Duy Hải, tôi cho rằng các chứng cứ pháp lý của vụ án đó chưa đủ cơ sở pháp lý vững chắc để kết tội với mức hình phạt cao như vậy.

Mức hình phạt tử hình là mức không thể sửa chữa được. Có nghĩa là khi thi hành là đã loại bỏ con người đó. Đến một lúc nào đó có chứng cứ, tình tiết mới, có một người đầu thú, có thể lật lại vụ án thì không thể nào khắc phục được", lời LS Nam.

LS Nam cũng nêu quan điểm: "Tôi không phải là bảo vệ cho một cá nhân mà là bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật. Nghĩa là người tiến hành tố tụng và cơ quan tiến hành tố tụng phải thực hiện đúng pháp luật.

Ngoài ra, nó còn tránh một án lệ xấu, bởi có thể sau này có nhiều cơ quan vi phạm, nhưng sau đó lại nói rằng bản chất là đúng. Điều này vi phạm nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa và vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội.

Vụ án này tôi không đưa cái tôi để phán xét rằng Hồ Duy Hải vô tội hay HĐXX như vậy là sai, mà tôi thấy còn nhiều vấn đề làm cho giới làm luật còn nhiều tranh cãi, suy ngẫm, trăn trở”, LS Nam nêu quan điểm.

{keywords}
 Hồ Duy Hải 

Bỏ qua các vi phạm tố tụng nghiêm trọng

Luật gia Đặng Đình Thịnh (Ủy viên BCH Trung ương hội Luật gia Việt Nam) khẳng định, quyết định của Hội đồng thẩm phán về vụ án Hồ Duy Hải chưa thuyết phục.

Bản thân luật gia Thịnh là một chuyên gia pháp lý cũng làm nhiều năm trong ngành nghiên cứu ông nhận thấy HĐXX đưa ra biểu quyết cho từng vấn đề.

Trong đó, HĐXX giám đốc thẩm có thẩm quyền xem xét về tính hợp pháp của quyết định kháng nghị giám đốc thẩm hay không?

Căn cứ Điều 388 Bộ luật tố tụng hình sự, Hội đồng giám đốc thẩm có các thẩm quyền y án, sửa án, hủy án, đình chỉ việc xét xử giám đốc thẩm đối với bản án đã có hiệu lực pháp luật. 

Như vậy, đối tượng bị HĐXX giám đốc thẩm xem xét là bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Kháng nghị của chủ thể có thẩm quyền không phải là đối tượng bị xem xét mà chỉ là căn cứ, lý do để mở thủ tục giám đốc thẩm.

Việc ra phán quyết của Hội đồng giám đốc thẩm đối với bản án, quyết định bị kháng nghị chỉ dựa trên cơ sở nhận định về tính có căn cứ của quyết định kháng nghị, không dựa trên cơ sở xem xét tính hợp pháp của việc kháng nghị,

Vì vậy, Hội đồng giám đốc thẩm chỉ được nhận định về tính có căn cứ của việc kháng nghị mà không có quyền biểu quyết về tính hợp pháp. Quyền nhận định này thuộc về chủ thể có chức năng giám sát, thuộc nhánh quyền lập pháp.

Đặc biệt, Hội đồng thẩm phán thừa nhận có vi phạm tố tụng nhưng nguyên tắc vi phạm mà không hủy án để điều tra lại thì không những không thuyết phục mà còn tạo tiền lệ xấu cho các án sau này. Việc điều tra sơ sài, thiếu sót, vi phạm nghiêm trọng như vậy tiếp tục bị bỏ qua?

Về vật chứng là con dao, thớt đi mua ngoài chợ là sai phạm rất nghiêm trọng. Vật chứng trong một vụ án hình sự thường được truy tìm rất kỹ, bởi hung thủ thường phi tang đi. Ví dụ, một khẩu súng sau khi gây án, hung thủ mang vứt xuống ao thì cơ quan điều tra cũng phải tát ao lấy súng lên rồi đi kiểm định đầu đạn xem có đúng khẩu súng đó dùng để bắn hay không.

Hay hung thủ dùng con dựa chém người ta rồi ném vào khe núi cũng phải đi tìm kiếm, dùng cả chó nghiệp vụ để tìm. Vật chứng là vật cụ thể liên quan đến vụ việc, từ đó làm cơ sở để kết án nên rất quan trọng.

Cái thớt đó dùng để cầm đập thì khả năng có dấu vân tay của hung thủ rất nhiều, hoặc con dao dùng để cứa cổ cũng có dấu vân tay. Trong khi đó vật chứng của vụ án này, cơ quan điều tra không thu giữ mà để bị đốt, rồi đi mua vật chứng khác thế vô làm mô phỏng. Đây là vi phạm tố tụng nghiêm trọng. 

Có còn cơ hội nào cho Hồ Duy Hải?

Có còn cơ hội nào cho Hồ Duy Hải?

Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao đã bác kháng nghị của Viện trưởng VKSND Tối cao về vụ án Hồ Duy Hải. Liệu có còn cơ hội nào cho Hải?

Thanh Phương

tin nổi bật

Giết vợ vì nghi ngờ không chung thủy

Trong lúc ăn cơm, Dương Văn Nhật Nam ở An Giang ra tay giết vợ vì cho rằng không chung thủy.

Thiếu niên bị bắn chết trên đường do mâu thuẫn từ tiếng ‘nẹt pô’

Xảy ra mâu thuẫn từ tiếng “nẹt pô” xe trên đường, thiếu niên 17 tuổi ở TP Biên Hòa, Đồng Nai đã bị bắn chết cạnh xe máy.

Tòa xử kín vụ cha và ‘dì ghẻ’ hành hạ bé gái 8 tuổi tới chết ở TP.HCM

TAND TP.HCM vừa quyết định đưa ra xét xử vụ người cha và "dì ghẻ" hành hạ bé gái 8 tuổi đến chết, với phiên tòa xử kín.

Bắt nghi phạm giết chủ biệt thự tại TP.HCM

Lực lượng công an đã bắt giữ nghi can mặc áo Grabbike sát hại chủ biệt thự tại vùng ven TP.HCM.

Bắt giam gã đàn ông cướp xe cấp cứu chạy khắp phố ở Cần Thơ

Lâm Hoàng Nhu lên cơn ngáo đá, cướp xe cấp cứu của Bệnh viện Đa khoa Cần Thơ rồi lái ra nhiều tuyến đường, tông vào ô tô cảnh sát.

Người phụ nữ tử vong vì uống nhầm ly bia có ma túy

Người phụ nữ ở miền Tây tử vong vì uống nhầm ly bia có chứa ma túy do nhóm bạn bỏ vào.

Đường dây lô đề giao dịch tiền tỷ mỗi ngày bị triệt phá

Cả 3 đường dây đánh bạc bằng hình thức số lô, số đề này có số tiền giao dịch trong ngày khoảng 1,5 tỷ đồng với 40 đối tượng liên quan.

Phá chuyên án ma túy ở miền Tây, thu giữ 3 khẩu súng, 21 viên đạn và quả nổ

Công an Vĩnh Long phá chuyên án ma túy, bắt giữ Phạm Anh Nhựt, thu giữ ma túy cùng 3 khẩu súng, 21 viên đạn, 1 quả nổ.

Bắt giữ đối tượng vận chuyển hơn 65.000 viên ma túy xuyên quốc gia

Khi đang điều khiển xe máy vận chuyển 66.000 viên ma túy tổng hợp từ Lào về Việt Nam để tiêu thụ, đối tượng Xi Bun bị lực lượng chức năng áp sát, bắt giữ.

Giả bác sĩ để trộm cắp tài sản trong bệnh viện

Không có tiền tiêu xài, đối tượng Văn đã trộm áo blouse giả mạo làm bác sĩ đi đến các phòng, khoa của bệnh viện để trộm cắp tài sản.

Nữ giám đốc lĩnh án 15 năm tù vì giúp chủ tịch lừa hàng loạt khách hàng

Qua 4 phiên tòa, trong đó 2 lần trả hồ sơ để điều tra bổ sung, vụ án lừa đảo hàng trăm tỷ đồng tại công ty Sao Vàng kết thúc xét xử giai đoạn 1, với mức án 15 năm tù cho nữ đồng phạm Phạm Thị Thu Hà.

Bí ẩn cái chết của nữ doanh nhân ngoại quốc

Không tung tích nạn nhân, không nhân chứng hay dấu vết giúp truy nguyên thủ phạm. Vậy mà không lâu sau, họ đã tìm ra những kẻ thủ ác bởi những nỗ lực vô bờ bến.

Điều tra vụ 2 thanh niên Quảng Trị bị lừa bán sang Campuchia

Công an huyện Đakrông (tỉnh Quảng Trị) đang điều tra làm rõ vụ 2 thanh niên trên địa bàn bị lừa bán sang Campuchia.

Ông Tất Thành Cang lại bị đề nghị truy tố vì chuyển nhượng đất công

Bán rẻ 32 ha đất công ở xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè và hơn 169 ngàn m2 đất của dự án khu dân cư Ven Sông Tân Phong (quận 7) cho Quốc Cường Gia Lai, ông Tất Thành Cang tiếp tục bị truy tố.

Dùng ống sắt đánh chết bảo vệ khi bị phát hiện chui vào công trình trộm cắp

Sau khi đột nhập vào phòng đặt máy bơm nước của công trình, Hoàng bị bảo vệ phát hiện nên dùng ống sắt đánh nạn nhân tử vong tại chỗ.