
Người dùng Việt không chuộng
Trên thị trường CNTT-TT Việt Nam, các mảng phần cứng, phần mềm, dịch vụ CNTT… đều đã có “hàng Việt”. Chẳng hạn ở mảng phần cứng, các máy tính thương hiệu Việt như FPT Elead, CMS, Mekong Xanh, VTB… đã một thời được kỳ vọng sẽ đem lại diện mạo mới và những “bước nhảy vọt” cho sự nghiệp phát triển CNTT-TT nước nhà. Hoặc ở mảng phần mềm, những “cái tên” như Hài Hòa, MISA, BKAV… cũng liên tục “cống hiến” các sản phẩm đáp ứng nhu cầu đa dạng của cộng đồng doanh nghiệp và xã hội. Đơn cử như với Công ty Hài Hòa, ông Võ Thanh Tùng, lãnh đạo Công ty cho biết từ năm 1995 đến nay, các sản phẩm phần mềm của Hài Hòa đều do chính Hài Hòa nghiên cứu và phát triển, nói cách khác thì các phần mềm này đều có thương hiệu Việt. Nhiều module phần mềm do Hài Hòa phát triển đã được cung cấp cho các đối tác ở châu Âu, Mỹ và được đánh giá rất cao về chất lượng sản phẩm.
Các sản phẩm dịch vụ CNTT thương hiệu Việt có lợi thế là ngay từ khi thiết kế ban đầu đã được “nhắm đích” phục vụ thị trường trong nước, do đó đã có sự nghiên cứu để đáp ứng nhu cầu thực tế của người sử dụng cũng như các quy định quản lý của Nhà nước. Việc cập nhật sản phẩm theo các quy định, quy trình quản lý… được tiến hành thường xuyên và thuận lợi hơn so với các sản phẩm cùng loại do đối tác nước ngoài cung cấp. Chẳng hạn phần mềm kế toán MISA đã nhanh chóng cập nhật các quy định mới về Nghị định quản lý hóa đơn do Chính phủ ban hành.
Thế nhưng, đến thời điểm này, sản phẩm – dịch vụ CNTT thương hiệu Việt vẫn chưa phải là lựa chọn của nhiều người tiêu dùng Việt. Cá biệt máy tính thương hiệu Việt còn đang bị đánh giá là “sống dở chết dở”.
Bên cạnh những lý do như giá thành, mẫu mã, tính năng… chưa thực sự “bứt phá” cạnh tranh so với hàng ngoại, thì lý do chính yếu nhất khiến sản phẩm – dịch vụ CNTT thương hiệu Việt còn phải chật vật dò thị trường chính là do người Việt vẫn “quay lưng”. Câu chuyện này đã được đề cập rất nhiều năm nay, đến giờ vẫn tiếp tục được bàn đi bàn lại mà chưa có giải pháp khắc phục hữu hiệu.
Ngay cả với các cơ quan Nhà nước, mặc dù Bộ TT&TT đã ban hành hẳn một Thông tư 42/2009/TT-BTTTT quy định chi tiết về việc các cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp của Nhà nước, các tổ chức chính trị, chính trị – xã hội cần phải ưu tiên mua sắm sản phẩm CNTT sản xuất trong nước với nguồn vốn ngân sách Nhà nước hoặc vốn có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước, thế nhưng trên thực tế, sản phẩm – dịch vụ CNTT thương hiệu Việt vẫn hiện diện khá hiếm hoi trong các cơ quan Nhà nước. Cá biệt đã có tình trạng lấy lý do “chất lượng không tốt bằng hàng ngoại” để “tẩy chay” hàng nội.
Thị trường nội địa còn chưa “chinh phục” được thì việc “vươn ra” thị trường quốc tế của sản phẩm – dịch vụ CNTT thương hiệu Việt lại càng quá “xa vời”.
Bộ TT&TT “vào cuộc”
Với mục đích tạo thị trường cho các sản phẩm và dịch vụ CNTT thương hiệu Việt, đẩy mạnh hoạt động quảng bá sản phẩm, dịch vụ CNTT-TT Việt Nam, từ năm nay, Bộ TT&TT chính thức khởi động Chương trình Phát triển sản phẩm và dịch vụ CNTT thương hiệu Việt (VIBRAND).
VIBRAND lần thứ nhất diễn ra trong 2 ngày 1 - 2/12/2011 với 2 phần chính là Triển lãm “Sản phẩm và dịch vụ CNTT thương hiệu Việt” (dự kiến thu hút trên 20.000 lượt khách tham dự) và Hội thảo “Phát triển sản phẩm và dịch vụ CNTT thương hiệu Việt” (với 3 chuyên đề về sản phẩm, dịch vụ phần mềm và nội dung số trong Y tế, Giáo dục, Thương mại; sản phẩm, dịch vụ phần mềm trong công tác quản lý điều hành của cơ quan Nhà nước; định hướng phát triển sản phẩm phần cứng thương hiệu Việt).
Đặc biệt, căn cứ vào VIBRAND hàng năm, Bộ TT&TT sẽ cập nhật Danh mục sản phẩm CNTT sản xuất được trong nước, khuyến khích các tổ chức và cá nhân đầu tư, mua sắm các sản phẩm CNTT nội địa, đặc biệt là khi sử dụng ngân sách Nhà nước để mua sắm.
“Với sự tham gia của Bộ TT&TT, việc xác định cơ chế, chính sách cho các sản phẩm thương hiệu Việt của lĩnh vực CNTT sẽ được xúc tiến mạnh mẽ hơn, hỗ trợ hiệu quả hơn cho các doanh nghiệp CNTT trong việc tạo lập và phát triển các sản phẩm mang thương hiệu Việt”, ông Võ Thanh Tùng nhận định.
Đánh giá cao sáng kiến của Bộ TT&TT, song nhiều chuyên gia CNTT cũng cho rằng Bộ TT&TT cần có nhiều động thái tích cực hơn nữa để “tiếp thêm sinh khí” cho sản phẩm - dịch vụ CNTT thương hiệu Việt.
Đơn cử khuyến nghị của ông Võ Thanh Tùng: “Thời gian tới, hành lang pháp lý hỗ trợ phát triển sản phẩm - dịch vụ CNTT thương hiệu Việt cần có những tiêu chuẩn, chính sách rõ ràng để xác định về một sản phẩm - dịch vụ CNTT mang thương hiệu Việt, đặc biệt đối với các sản phẩm đặc thù trong CNTT như sản phẩm phần mềm, nội dung số. Các sản phẩm mang danh hiệu đó có thể được hỗ trợ nghiên cứu phát triển, đưa vào danh mục hàng hóa ưu tiên khi cơ quan Nhà nước và doanh nghiệp có nhu cầu”.
Muốn trở thành nước mạnh về CNTT-TT, Việt Nam không thể không có những sản phẩm CNTT do chính người Việt làm ra để phục vụ “trúng” nhu cầu của thị trường trong nước, đồng thời có thể xuất khẩu ra khu vực, thế giới nhằm gây dựng nên những thương hiệu Việt có uy tín trên thị trường toàn cầu.
Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 143 ra ngày 30/11/2011.