Khi Satya làm đơn xin việc năm 1990, một trong những bạn học của ông tại Wisconsin đã hỏi vì sao ông không học tiếp lên Tiến sĩ. "Tôi không cần trở thành Tiến sĩ vì tôi sẽ bỏ tiền ra thuê họ", Nadella trả lời.

{keywords}

Ra trường, Satya đầu quân cho Sun Microsystem một thời gian ngắn trước khi chuyển đến làm việc trong bộ phận Windows NT của Microsoft. Bước chân vào Microsoft những năm đầu 90 cũng giống như đặt chân đến Hollywood vào thập niên 20 vậy. Phần mềm desktop thống trị khắp thế giới, cổ phiếu Microsoft tăng tới 122% mỗi năm và các cơ hội phải nói là vô tận. Đội ngũ nhân viên kinh doanh của Microsoft đi khắp mọi nơi, thúc giục doanh nghiệp từ bỏ những máy trạm Sun đắt đỏ để chuyển sang máy chủ Windows NT vừa rẻ vừa hiệu suất. Nhiệm vụ của Nadella khi ấy là một chuyên viên kỹ thuật đến hỗ trợ các khách hàng như Goldman Sachs.

Tiểu sử của Nadella không đề cập gì đến cơn sốt dot-com và giai đoạn xì hơi 1998-2002, nhưng có thể những trải nghiệm của ông trong giai đoạn này đã ảnh hưởng rất nhiều đến cách Nadella xử lý những thách thức của Microsoft hiện nay. Thay vì chọn làm việc một cách an toàn trong bộ phận Office hoặc Windows, Nadella lại quyết định điều hành bCentral, một dự án yểu mệnh về hỗ trợ website của các doanh nghiệp nhỏ.

Với bCentral, Nadella đã học được cách cắt giảm chi phí vào những lúc khó khăn, kể cả khi việc đó đòi hỏi phải sa thải nhiều nhân viên. Ông đã gây dựng lại bCentral thành Microsoft Business Solutions.

Năm 2007, cuối cùng thì Nadella cũng có cơ hội thuê bao nhiêu tiến sĩ tùy thích. Steve Ballmer đã bổ nhiệm Nadella điều hành mảng dịch vụ trực tuyến cuả Microsoft, nơi Microsoft sẽ phải cạnh tranh trực diện với Google. Microsoft đã chi hàng tỷ USD để làm thương hiệu cho Bing, cố gắng lăng xê công cụ này thành một "đối thủ toàn cầu" nhưng cho đến nay vẫn chưa thành công. Dưới thời Nadella, thuật toán của Bing đã được cải tiến và gọt sắc hơn rất nhiều, nhưng người dùng vẫn không quan tâm. Khi Nadella mới đến, số liệu ComScore cho hấy Google thống trị 49.7% thị phần còn Microsoft chiếm 10.3%. Khi Nadella rời đi vào năm 2011, Google chiếm 65,4% còn Microsoft là 13.6%.

Khó khăn của Bing đã cho thấy sự bất lực của chiến lược từng một thời vô địch của Microsoft là "kẻ học hỏi siêu nhanh". Thập niên 90, hãng không cần bận tâm xem các đối thủ nhỏ đã ra mắt trước ứng dụng bảng tính, trình duyệt hay xử lý văn bản. Microsoft vẫn có thể làm mưa làm gió trên những thị trường này khi tạo ra các lựa chọn thay thế tương thích với hệ điều hành Windows.

Một thập kỷ sau, thế giới đã thay đổi. Trong tìm kiếm, thị phần khổng lồ của Google giúp hãng này sở hữu khối dữ liệu người dùng khổng lồ, từ đó tinh chỉnh thuật toán liên tục để dịch vụ càng ngày càng hoàn thiện. Hơn nữa, các nhà quảng cáo luôn chỉ ưa chuộng site nào đông người dùng nhất. Google kiếm được hàng tỷ USD từ quảng cáo tìm kiếm, trong khi Bing thậm chí còn không hòa vốn. Trong những năm cuối của Ballmer trên cương vị CEO, chiến lược kẻ học hỏi của Microsoft đều vỡ bài với Windows Phone, máy nghe nhạc Zune và máy tính bảng Surface.

Năm 2011, Nadella phụ trách điều hành mảng máy chủ và công cụ của Microsoft: không hào nhoáng nhưng có lợi nhuận, tăng trưởng ổn và được người dùng đánh giá cao. Trong số những tài sản mà Nadella tiếp quản có Azure, sáng kiến đám mây nhỏ bé nhưng đầy hứa hẹn. Cách Nadella nhìn thấy tiềm năng của Azure và cách ông mở rộng mảng kinh doanh này lên 150% mỗi năm đã nói lên nhiều điều về năng lực điều hành của Nadella.

Sự linh hoạt là điểm dễ nhận thấy trong cách thức kinh doanh của Microsoft dưới thời Nadella. Cuối tháng 3 vừa qua, Microsoft cuối cùng cũng thông báo sẽ phát hành bản Office dành cho iPad. Mục đích của ông là đưa Office 365 hiện diện ở khắp mọi nơi, trên toàn mạng web, không phân biệt thiết bị, máy tính bảng, điện thoại hay nền tảng.

Năm ngoái, khi Ballmer quyết định mua lại mảng điện thoại của Nokia, giới thạo tin cho hay Nadella tỏ ra khá nghi ngại. Nokia không còn là hãng di động số 1 thế giới, đọc sai nước cờ trên thị trường smartphone và không rõ bằng cách nào Microsoft có thể thắng được 2 đối thủ lớn Google Android (đang nắm giữ 78% thị phần) và Apple iOS (16%), khi mà Windows Phone mới đang dừng chân ở ngưỡng 3%.

Cho tới thời điểm này, Nadella chủ yếu vẫn đang ở giai đoạn lắng nghe. Tuy nhiên, ban giám đốc sẽ chỉ cho ông tối đa 1-2 năm để giải quyết các vấn đề liên quan đến người dùng cá nhân, từ công cụ tìm kiếm Bing cho đến Windows Phone. Chắc chắn, họ sẽ không thể hào phóng chờ ông tới 10 năm để nhìn thấy kết quả.

Tuy vậy, Forbes vẫn cho rằng việc lo ngại Nadella phung phí thời gian là hơi thừa. "Bạn không thể leo lên chiếc ghế CEO của Microsoft ở tuổi 46 nếu lúc nào cũng đi chậm, làm chậm. Hãy hy vọng Microsoft của năm 2019 sẽ giống như IBM (tập trung vào khách hàng doanh nghiệp) hoặc Google (chiều lòng người dùng cá nhân). Và đừng bất ngờ, nếu như vị sếp mới của Microsoft lại mang túi ngủ đến chỗ làm như ngày xa xưa".

Trọng Cầm (Theo Forbes)

 Tin liên quan