Chưa trả phí vì chưa đủ sở cứ pháp lý

Sau khi ICTnews đăng bài: “NS Phó Đức Phương: Truyền hình trả tiền “phớt lờ” trả tác quyền âm nhạc”,  phản ánh nhiều doanh nghiệp cung cấp truyền hình trả tiền, bao gồm cả các “ông lớn” như SCTV, VTVcab, HTVC nhiều năm nay chưa chấp hành nghĩa vụ, luật pháp về bản quyền âm nhạc, chưa trả tiền tác quyền âm nhạc trên nội dung các kênh truyền hình do các đơn vị này trực tiếp sản xuất.

Mới đây, SCTV đã có phản hồi tới ICTnews về nội dung này. Theo đó, ông Lương Quốc Huy, Phó Tổng giám đốc SCTV cho biết, sau nhiều lần đàm phán, làm việc giữa SCTV và Chi nhánh phía Nam của Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam nhưng chưa có sự đồng thuận giữa hai bên, vào tháng 8/2014, SCTV đã có công văn gửi chi nhánh phía Nam của Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam và Cục Bản quyền tác giả (Bộ VH-TT&DL) trao đổi về quan điểm của SCTV liên quan đến vấn đề bản quyền tác giả các tác phẩm âm nhạc trên các kênh truyền hình cáp.

Theo đó, SCTV khẳng định luôn chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật về bản quyền tác giả. Theo Luật sở hữu trí tuệ và các văn bản liên quan, khi SCTV sử dụng các tác phẩm đã được công bố để sản xuất các chương trình phát sóng, SCTV không phải xin phép tác giả nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao với mức và phương thức thanh toán theo thỏa thuận với chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan. Trường hợp không thỏa thuận được thì thực hiện theo quy định của Chính phủ hoặc khởi kiện tại tòa án theo quy định của pháp luật.

SCTV dẫn chiếu một số quy định trong các văn bản về quyền sở hữu trí tuệ, như: Điều 41, Nghị định 100/2006/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Bộ Luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ về quyền sở hữu tác giả, quyền liên quan được hướng dẫn tại khoản 11, điều 1, Nghị định 85/2011/NĐ-CP: Tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan khi hoạt động phải được tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan ủy quyền, phải có hợp đồng ủy quyền bằng văn bản với các chủ thể quyền về quản lý một quyền, một nhóm quyền cụ thể; việc thu, phân phối tiền nhuận bút, thù lao và quyền lợi vật chất phát sinh từ việc khai thác quyền, nhóm quyền theo quy định của Điều lệ hoạt động của tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan và hợp đồng ủy quyền.

Ngày 1/6/2012, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 649/QĐ-TTG phê duyệt Đề án tăng cường năng lực quản lý, thực thi có hiệu quả pháp luật bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đối với các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan tại Việt Nam đến năm 2015 (Đề án). Theo đó, 1 trong 4 mục tiêu của Đề án là đến năm 2015, bổ sung hoàn thiện các quy định pháp luật về quản lý nhà nước đối với các tổ chức đại diện tập thể; ban hành các quy định cụ thể như: quy định về biểu giá, phương thức thanh toán tiền bản quyền; quy định về hoạt động giám định quyền tác giả, quyền liên quan… để làm cơ sở cho việc thực thi có hiệu quả pháp luật bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan.

Với các nội dung dẫn chiếu này, SCTV cho rằng sẽ thực hiện các quy định về bản quyền sử dụng âm nhạc phát sóng trên truyền hình khi có đủ cơ sở pháp lý chặt chẽ như: Biểu giá, phương thức thanh toán bản quyền như mục tiêu của Đề án của Chính phủ đã nêu.

Vào tháng 9/2014, SCTV cũng đã có công văn phúc đáp nội dung hướng dẫn của Cục Bản quyền tác giả, theo đó, SCTV đã khẳng định Đề án được ban hành theo Quyết định 649/QĐ-TTg của Chính phủ mặc dù chỉ là văn bản chỉ đạo điều hành, không phải là văn bản quy phạm pháp luật, nhưng đủ là căn cứ để SCTV kỳ vọng khi cơ quan nhà nước ban hành được biểu giá, phương thức thanh toán tiền bản quyền; quy định về hoạt động giám định quyền tác giả, quyền liên quan, SCTV mới có đủ cơ sở vững chắc để thực hiện thanh toán chi phí bản quyền tác phẩm âm nhạc sử dụng trên các kênh truyền hình của SCTV.

Chờ ban hành biểu phí về bản quyền

Việc chưa có một quy định của nhà nước về biểu phí và phương thức thu phí bản quyền nói chung là một khó khăn rất lớn cho các tổ chức bảo vệ bản quyền âm nhạc.Trao đổi với ICTnews mới đây, nhạc sỹ Phó Đức Phương, Giám đốc Trung tâm bảo vệ bản quyền âm nhạc Việt Nam cho biết, cũng chính vì chưa có một cơ quan nhà nước nào đứng ra xây dựng biểu phí về bản quyền, nên lâu nay số tiền bản quyền thu về cho các nhạc sĩ phụ thuộc vào sự tự giác của các đài truyền hình là chính, phần thiệt thòi vẫn thuộc về phía các tác giả.

Nhạc sỹ Phó Đức Phương rất mong muốn nhà nước can thiệp ban hành được một mức phí bản quyền tối thiểu để áp dụng trong lĩnh vực truyền hình.

Tuy nhiên, theo lời nhạc sỹ Phó Đức Phương: “Để chờ đợi chính sách này ban hành chắc còn lâu lắm. Bởi hiện tại mặc dù Đề án của Chính phủ đã ra đời được 3 năm vẫn chưa có một cơ quan, tổ chức nào đứng ra xây dựng biểu phí, phương thức thu phí bản quyền trên truyền hình. Nên không còn cách nào khác, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc đành phải chấp nhận đi tự thoả thuận với các đài truyền hình”.