
Tái định cư cứ hẹn nay, hạn mai
Hơn một năm qua, 14 hộ dân tháo dỡ nhà nhường đất cho dự án khẩn cấp phải sống vật vờ trong những mái nhà tôn không ra tôn, rạ không ra rạ, lụp xụp, vách nứt xiêu vẹo nằm hai bên đường quốc lộ 1A, đoạn qua dốc Vườn Xoài, thôn Cần Lương, xã An Dân, huyện Tuy An (Phú Yên).
Chị Nguyễn Thị Nâu, một người dân ở đây cho biết: “Mùa mưa lũ năm 2010, dốc Vườn Xoài sụt lún, xe cộ chở đất đá tấp nập đến làm ngày làm đêm khắc phục, thế nhưng đoạn đường này vẫn cứ “chảy” ra biển. Địa hình hiểm trở, đoạn quốc lộ 1A chạy qua một bên là nhà sát chân núi, một bên vực sâu. Nhà tôi nằm sát dưới chân núi, cuối cùng phải tháo dỡ nhà để làm tuyến tránh!”.
| Anh Nguyễn Văn Hay “gùi” thức ăn trườn lên dốc dựng đứng mới lên được nhà |
Tháng 4/2011, 14 hộ dân ảnh hưởng trực tiếp đồng lòng dời nhà theo dự án khẩn cấp, chị Nâu dọn về ở nhờ nhà ba má ruột, nhà chật chội chị chặt mấy cây tre lai bên hong làm chái bếp ở tạm. Ban đầu cứ ngỡ ở tạm 1 đến 2 tháng sẽ về khu tái định cư mới, thế nhưng hơn một năm qua mỏi mòn chờ đợi mà vẫn chưa thấy nhà tái định cưa đâu.
Sốt ruột, cứ năm mười ngày hoặc nửa tháng chị Nâu cùng nhiều người chạy vào địa điểm nơi mà các ngành chức năng bảo xây dựng khu tái định cư thăm chừng xem xây dựng xong chưa, thế nhưng khu gò đồi này vẫn còn ngổn ngang đất đá.
Buồn nhất là Tết cổ truyền và Tết Đoan Ngọ vừa qua, nhà chật chội khách đến không có chỗ ngồi. Chị Nâu ráng cơi nới ra phía sau vách hậu, “thiết kế” một không gian, chất mấy bao lúa xung quanh để trong nhà còn một khoảng không gian đặt bàn tròn làm nơi tiếp khách, tuy nhiên phòng quá chật chội.
“Con đang tuổi lớn, bạn bè nhiều, mồng 5 ngày tết đến nhà thăm chơi, không có đủ chỗ ngồi. Hồi còn nhà cũ, rộng rãi ngoài bàn tròn còn có chỗ đặt bộ phản gỗ”- chị Nâu giãi bày.
| Ngôi nhà anh Nguyễn Văn Hay nằm chênh vênh trên sườn đồi. Tuyến tránh cắt đứt đường đi, tết này phải “cõng” con lên xuống đi học |
Cạnh đó gia đình chị Nguyễn Thị Lệ có 5 người sống “gói gọn” trong ngôi nhà 20 m2. Trong khoảng nền nhà rộng chừng ấy chị Lệ ngăn làm 2 phòng, phía sau là chỗ làm bếp nấu và để các vật dụng lặt vặt, phía trước đặt bộ phản gỗ và tủ thờ.
Ngôi nhà ấy trước đây của một người trong xóm, chủ nhân của nó đã cất nhà mới, ngôi nhà đã bỏ hoang sau một thời gian xiêu vẹo, cột kèo rệu rã, mái tôn mục nát, tuy vậy không có nhà ở nên phải thuê. Gần nóc nhà trống to quá chị “làm thế” lợp tấm rạ, phía trên chỗ tủ thờ trống ít chị lận vào đó tấm bìa cạc-tông lỗ chỗ để chống dột. Xung quanh nhà dừng tấm bao tải chắn gió biển.
Chị Lệ cho hay: “Mới đây ban đêm gió nam cồ thổi mạnh giật tung mái nhà, vợ chồng hì hục lợp lại cho có chỗ con ngủ. Dự án tái định cư sao mà cứ hẹn rày, hẹn mai. Hơn năm rồi không thấy triển khai di dời. Buồn ghê!”.
Hiện có 14 hộ dân cùng chung cảnh ngộ, sống trong những căn chòi được dựng tạm bằng các loại cây tạp, quây quanh bằng những tấm nhựa, bao bì chắn gió biển cho ấm. Nhiều người ở đây cho biết, dự án cấp tiền thuê nhà, tuy nhiên tiền hết hạn từ tháng 6/2012, đến nay không thấy hỗ trợ thêm.
Cõng con đi học
Từ khi thi công tuyến tránh qua đây, ngôi nhà anh Nguyễn Văn Hay “treo” trên trên sườn đồi. Từ mặt đường nhìn lên nhà anh là một vách núi dựng đứng. Nhà anh Hay cũng thuộc “diện” di dời theo dự án khẩn cấp, hơn một năn qua anh cũng chờ có đất di dời, chờ mãi không thấy đành chấp nhận sống “treo” bên bờ núi sạt lở.
| Ngôi nhà sống tạm xiêu vẹo nằm hai bên đường quốc lộ, đoạn qua dốc Vườn Xoài san bằng sân nền khỏi lún |
Trong thi công tuyến tránh, xe gầu múc đất sát hiên nhà anh Hay, bứng phần móng, một phần vách tường vỡ để lộ những viên gạch gai gốc. Từ quốc lộ 1A muốn lên được nhà anh phải trườn lên dốc cao 10m dựng đứng. Mấy tháng qua, mỗi lần vợ anh đi chợ về phải đứng dưới đường với lên gọi rồi chờ anh chạy xuống “gùi” thức ăn lên. “Không có chỗ ở cũng phải “ráng sống” nơi nguy hiểm này, ngày đêm nơm nớp lo sợ sạt lở đất. Tuyến tránh cắt đứt đường đi, hằng ngày phải “cõng” con lên xuống đi học - anh Hay nói.
| Chị Nguyễn Thị Lệ, cơi nới mấy bao lúa sát vách hậu để có chỗ đặt bàn tròn tiếp khách |
Mưa lũ, đoạn quốc lộ qua dốc Vườn Xoài (thôn Cần Lương) bị sạt lở, sụt lún, UBND tỉnh Phú Yên ban bố tình trạng khẩn cấp. Giải pháp được phê duyệt là mở rộng đường về phía tây, đi song song với quốc lộ một đoạn dài trên 300m, rộng 12m. Để phục vụ cho việc xây dựng tuyến tránh quốc lộ.
Tháng 4/2011, 14 hộ dân ở phía tây quốc lộ thuộc thôn Cần Lương đã phải tháo dỡ nhà cửa và sẽ được tái định cư tại phía nam dốc Vườn Xoài. Ngoài 14 hộ dân ảnh hưởng trực tiếp, còn có 10 hộ dân ảnh hưởng gián tiếp cũng đang chờ dự án, cuộc sống hết sức khó khăn.
|
Yêu cầu kiểm tra, báo cáo cụ thể |
Trâm Trân