
Báo BĐVN đã phỏng vấn PGS.TS Nguyễn Minh Dân, Vụ trưởng Vụ KHCN, Bộ TT&TT về vấn đề này.
Trong thời gian gần đây, nhiều người dân tỏ ra lo ngại sau khi một số tờ báo đưa ra vấn đề sóng điện từ của các trạm BTS ảnh hưởng đến sức khoẻ con người. Vậy cho đến thời điểm này đã có cơ quan nào nghiên cứu về vấn đề này hay chưa?
Theo tìm hiểu của chúng tôi, Tổ chức Y tế thế giới (WTO), Liên minh Viễn thông thế giới (ITU), Uỷ ban quốc tế về phòng chống bức xạ phi ion hoá (ICNIRP) là các tổ chức chuyên ngành quốc tế và nhiều nước như Hoa Kỳ, Anh, Hà Lan, Thuỵ Điển, Canađa, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc... đã có những nghiên cứu kỹ lưỡng về ảnh hưởng của sóng di động đến sức khoẻ con người. Các tổ chức quốc tế chuyên ngành này đã có những hướng dẫn, khuyến nghị chính thức để các nước thành viên áp dụng. Các kết quả nghiên cứu đều đã khẳng định, tần số hoạt động của các hệ thống điện thoại di động hiện nay trong khoảng từ 450 MHz đến 1800 MHz. Do vậy, sóng vô tuyến trong dải tần này không phải là bức xạ ion hoá như các tia X hoặc tia gamma, không gây ra hiện tượng ion hoá hoặc phóng xạ trong cơ thể. Qua tổng hợp các kết quả nghiên cứu, chưa có nghiên cứu nào cho thấy có ảnh hưởng có hại cho sức khoẻ tại các mức phơi nhiễm dưới các giới hạn theo hướng dẫn của các tổ chức quốc tế. WHO cũng đã nêu ra bằng chứng khoa học hiện tại cho thấy sự phơi nhiễm sóng vô tuyến, như các sóng phát từ máy điện thoại di động và trạm thu phát của chúng, không gây ra và không thúc đẩy phát triển của bệnh ung thư. Đối với các nguy cơ cho sức khoẻ khác, các nhà khoa học đã nghiên cứu về các ảnh hưởng khác trong việc sử dụng máy điện thoại di động như sự thay đổi hoạt động của não, thời gian đáp ứng và các ảnh hưởng đến giấc ngủ. Tuy nhiên, những ảnh hưởng này là nhỏ, không tác động đáng kể tới sức khoẻ. Tổng hợp lại, WHO kết luận “Qua xem xét mức độ phơi nhiễm rất thấp và các kết quả nghiên cứu thu thập tới nay, chưa có bằng chứng khoa học thuyết phục nào cho thấy tín hiệu tần số vô tuyến yếu từ các trạm thu phát vô tuyến và các mạng vô tuyến gây ra những ảnh hưởng có hại cho sức khoẻ”.
Trước những nghi ngờ của người dân về ảnh hưởng của sóng điện từ, các cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến lĩnh vực này đã có những kết luận ra sao, thưa ông?
Tại Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có công văn số 616/BKHCN-KHCN ngày 20/3/2006 gửi Văn phòng Chính phủ khẳng định cho đến nay chưa có bằng chứng khoa học cho thấy sóng điện từ của các trạm thu phát sóng gây nguy hiểm cho sức khoẻ. Bộ Bưu chính, Viễn thông (nay là Bộ TT&TT) cũng đã có công văn số 1251/BBCVT-KHCN ngày 28/6/2006 gửi Văn phòng Chính phủ nêu rõ kết luận của WHO là chưa có bằng chứng khoa học cho thấy sóng điện từ của các trạm thu phát sóng gây nguy hiểm cho sức khoẻ. Bộ Quốc phòng cũng đã có công văn số 2462/BQP ngày 23/5/2006 gửi Văn phòng Chính phủ với các nội dung tương tự.
Bộ TT&TT đã có những tiêu chuẩn gì để đảm bảo sóng điện từ của các trạm BTS cũng như các thiết bị vô tuyến không ảnh hưởng đến người dân?
Bộ TT&TT đã xây dựng hệ thống văn bản quản lý về bức xạ điện từ của các trạm thu phát thông tin di động bao gồm: Công bố bắt buộc áp dụng Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3718-1:2005 về quản lý an toàn trong trường điện từ tần số vô tuyến (Quyết định số 19/2006/QĐ-BBCVT của Bộ trưởng Bộ BCVT). Với việc bắt buộc áp dụng TCVN này, giá trị mật độ dòng năng lượng (S) quy định đối với các trạm BTS là 2 W/m2. Ban hành Tiêu chuẩn Ngành TCN 68-255:2006 về phương pháp đo mức phơi nhiễm trường điện từ nhằm đánh giá mức độ phơi nhiễm quy định trong TCVN 3718-1:2005. Bộ cũng đã ban hành các Quyết định số 31/2006/QĐ-BBCVT và 32/2006/QĐ-BBCVT ngày 6/9/2007 về kiểm định công trình viễn thông (có hiệu lực từ 1/1/2007). Theo các văn bản này, từng trạm BTS phải được kiểm định, nếu tuân thủ TCVN 3718-1:2005 thì mới được hoạt động (các trạm thu phát thông tin di động đã xây dựng trước 1/1/2007 cần phải được lập kế hoạch kiểm định, đảm bảo tất cả các trạm thu phát thông tin di động tuân thủ TCVN 3718-1:2005).
Ngoài ra theo yêu cầu của người dân, Bộ TT&TT cũng đã tổ chức đo kiểm để xác minh mức phơi nhiễm tại các địa điểm có khiếu kiện. Bộ cũng đã có các giải thích, hướng dẫn để người dân hiểu biết sâu hơn về vấn đề này, giải quyết nhiều đơn thư khiếu nại của nhiều tổ chức, cá nhân xung quanh vấn đề này. Bộ cũng đã có các văn bản hướng dẫn các Sở TT&TT và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thông tin di động thực hiện theo đúng các quy định để đảm bảo an toàn cho dân.
Bộ có kiểm tra để đảm bảo các doanh nghiệp lắp đặt các trạm BTS theo đúng quy định hay không?
Từ khi có các lo ngại về ảnh hưởng của sóng điện từ của các trạm BTS, đã có nhiều cuộc đo thử được thực hiện theo phản ánh, bức xúc của người dân, hoặc theo yêu cầu của doanh nghiệp lắp đặt trạm BTS. Kết quả đo kiểm (được thực hiện bởi Cục Quản lý chất lượng CNTT và TT - Bộ TT&TT; Viện Y học lao động và Vệ sinh môi trường - Bộ Y tế; Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện) cho thấy ở những nơi người dân phản ánh về hiện tượng sức khoẻ thì mức phơi nhiễm đều nhỏ hơn giá trị tiêu chuẩn rất nhiều. Từ 1/1/2007, thực hiện quy định kiểm định công trình viễn thông của Bộ TT&TT, một số công trình trạm BTS mới xây dựng đã được đo kiểm định về phơi nhiễm trường điện từ. Việc đo kiểm định thực hiện bởi các Phòng đo kiểm đã được Bộ TT&TT chỉ định (hiện nay có 15 Phòng đo kiểm đã được chỉ định có thể đo kiểm phơi nhiễm trường điện từ). Kết quả tất cả các trạm này không có trạm nào gây ra mức phơi nhiễm vượt mức giới hạn cho phép 2 W/m2 (hoặc 27,5 V/m) trong khu vực dân cư sinh sống, đi lại xung quanh trạm phát sóng.
Xin cảm ơn ông!
Thực hiện
Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 79-80 ra ngày 1/9/2008