SOPA – Dự luật tranh cãi nhất năm 2011

Trang web phản đối SOPA của The Electric Frontier Foundation

SOPA là gì?

SOPA viết tắt của Stop Online Piracy Act (Đạo luật ngăn chặn vi phạm bản quyền trực tuyến), là một trong hai dự luật được Quốc hội Mỹ xem xét hôm 17/12 vừa qua. Dự luật còn lại là Protect-IP Act (PIPA) (Đạo luật bảo vệ IP). Hai dự luật này nhằm xử lý các trang web trực tuyến sử dụng nội dung sao chép bất hợp pháp, nhưng rủi ro cao khi có nguy cơ tái cấu trúc lại Internet. Các dự luật này cho phép ngành công nghiệp giải trí có thể kiểm duyệt các trang web mà họ cảm thấy có khả năng vi phạm.

The Electric Frontier Foundation (Tổ chức đấu tranh vì quyền tự do tiếp cận thông tin trên Internet) mô tả: SOPA là “dự luật sổ đen” do có thể cho phép “Chính phủ và các tập đoàn Mỹ lập danh sách đen các trang web kiểm duyệt và có thể cắt giảm nhiều hơn nữa từ mạng lưới quảng cáo và các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán”. Các luật này cho phép Bộ Tư pháp có quyền xóa bỏ hay loại bỏ các trang web, các nhà quảng cáo và thanh toán ra khỏi các trang web khỏi "cỗ máy tìm kiếm" Google. Trước khi cả web và cả lợi nhuận cùng lúc bị "xử", SOPA cho phép các trang web đã "bị ngắm bắn" 5 ngày để nộp đơn kháng cáo.

Bản tuyên bố Dự luật SOPA bao gồm một số quy định về cơ bản sẽ phá vỡ Internet như sau:

- Quyền của Chính phủ ra lệnh nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) chặn quyền truy cập tới bất cứ trang web nào có dấu hiệu “vi phạm”.

- Quyền của Chính phủ ra lệnh công cụ tìm kiếm “ngăn chặn phục vụ, đáp ứng tìm truy vấn” của liên kết tới trang có dấu hiệu “vi phạm”.

- Quyền của Chính phủ ra lệnh mạng thanh toán – như Visa hay PayPal – loại bỏ mọi tiếp cận tài chính tới trang có dấu hiệu “vi phạm”.

- Miễn trừ pháp luật đối với bất cứ ISP, công cụ tìm kiếm hay nhà cung cấp dịch vụ thanh toán nào tự nguyện cắt bỏ dịch vụ tới trang “vi phạm”.

- Là trang hoặc một phần của trang dẫn tới các trang web của Mỹ và được sử dụng bởi người dùng tại Mỹ

- Chủ sở hữu hoặc người điều hành trang web sẽ bị bỏ tù hoặc bị truy tố hình sự

- Trang web là đối tượng bị Bộ Tư pháp tịch thu trong trường hợp là trang web trong nước.

Tranh cãi trái chiều xoay quanh dự luật

Dự luật ngay sau khi được công bố hôm 26/10 đã gây ra tranh cãi dữ dội và chia nước Mỹ thành hai phe phái: Phái ủng hộ (các công ty phim ảnh, âm nhạc) và phái phản đối (các công ty công nghệ). Thậm chí, có người còn ví von như cuộc chiến của các vị thần.

Liên minh các hãng công nghệ lớn như AOL, eBay, Facebook, Google, Mozilla, Twitter và Yahoo xác định lập trường phản đối dự luật bằng cách cung cấp các công cụ hành pháp bổ sung để chống vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, SOPA có thể làm tê liệt “cầu cảng an toàn” trong Luật bảo vệ bản quyền tác giả - vốn bảo vệ các trang web trung lập không phải chịu trách nhiệm vì hành động của người dùng của mình.

Lá thư từ liên minh còn chỉ rõ SOPA sẽ “gây rủi ro lớn cho lộ trình phát triển của giới công nghệ và tạo ra việc làm, cũng như nền an ninh mạng quốc gia”. Hollywood, Hiệp hội thu thanh Mỹ RIAA và thành viên Quốc hội tuyên bố sẽ không có ý định giải quyết mọi vấn đề nghiêm túc: Google và các công ty khác chống lại SOPA là những tổ chức thu lời từ trang web có nội dung vi phạm bản quyền.

GoDaddy bị "tẩy chay" do công khai ủng hộ SOPA.

"Trận chiến" đã vượt quá ranh giới của các nhà lập pháp: Những người chống đối dự luật đang kêu gọi tẩy chay các công ty hỗ trợ SOPA. Nhiều công ty chống lại dự luật ngay từ đầu, và nhiều công ty hiện phải thay đổi thái độ.

Tiêu biểu nhất là dịch vụ đăng ký tên miền Internet và lưu trữ GoDaddy. Ngay sau khi Reddit tự nguyện loại bỏ 51 tên miền từ GoDaddy và đề nghị “ngày chuyển tên miền”, những người khác cũng tham gia tẩy chay, như Tổng giám đốc Cheezburger Hen Huh “tweet” sẽ chuyển 1.000 tên miền ra khỏi GoDaddy nếu như không ngừng hỗ trợ SOPA. Jimmy Wales - người đứng đầu thư viện Wikipedia - cho biết: “Tôi tự hào tuyên bố tên miền Wikipedia sẽ chuyển khỏi GoDaddy. Thái độ của họ với SOPA là không thể chấp nhận được”.

Dưới sức nóng của khách hàng, GoDaddy đã chuyển từ công khai ủng hộ SOPA sang phản đối dự luật này. GoDaddy có lẽ không phải là hãng duy nhất quay ngoắt thái độ như trên.

Chưa ngã ngũ

Tranh cãi xung quanh Dự luật SOPA chắc chắn còn kéo dài sang năm sau.

Ngày 15/12, nhóm 83 kỹ sư và nhà phát minh Internet đã gửi lá thư tới các thành viên Quốc hội Mỹ, nhấn mạnh sự phản đối dự luật SOPA và PIPA đang được Nhà trắng và Thượng viện xem xét, trong đó có đoạn: “Chúng tôi, những người ký tên dưới đây đóng nhiều vai trò khác nhau trong việc xây dựng mạng lưới Internet. Chúng tôi viết và sửa lỗi phần mềm; chúng tôi lập ra tiêu chuẩn và giao thức kết nối và sáng tạo ra chúng… Nếu SOPA được thông qua, bất cứ phần nào của dự luật cũng sẽ tạo ra môi trường rộng lớn đầy sợ hãi và sự không chắc chắn cho đổi mới công nghệ và làm tổn hại nghiêm trọng uy tín của Hoa Kỳ trong vai trò quản lý cơ sở hạ tầng Internet”.

Đối với các cá nhân, dự luật SOPA có vẻ càng “điên rồ hơn”. Paul Tassi - cộng tác viên cho tạp chí Forbes - cho biết: “Internet hiện là cuộc sống của tôi. Đó là cách tôi trang trải mọi thứ và hỗ trợ gia đình tương lai. Dự luật được thông qua sẽ biến tôi và hàng triệu người khác thành những kẻ phạm tội, không có cách nào "nhấn chìm" nền kinh tế nhanh bằng “xiềng xích” một ngành công nghiệp có nhiều đổi mới và tăng trưởng mạnh hơn bất cứ ngành nào khác”.

Về vấn đề này, trang web Mashable đã tóm tắt “mát mẻ”: “Bảo vệ quyền sở hữu tác giả dường như là hành động khôn ngoan, tuy nhiên một số quy định khắc nghiệt đã gây nên tranh cãi. Ví dụ, đăng đoạn video với bất kỳ vật liệu nào có bản quyền đều được xem là phạm trọng tội. Nó có thể bao gồm nhạc nền, clip phim, clip thể thao từ đài truyền hình quốc gia – hay thậm chí là bài hát lại. Yếu tố cuối cùng sẽ dẫn tới các trang web như FreeBieber.com gia tăng và khiến ngôi sao nhạc pop Justin Bieber bị truy cứu vì đã đăng các bài hát được trình bày lại lên kênh YouTube riêng của mình”.

Tổng hợp