Sự kiện công nghệ “hot” nhất 2011

iPad vẫn duy trì ở vị thế tablet tốt nhất thị trường.

ĐTDĐ và biểu tình xã hội

Nổi bật nhất năm 2011 chính là cách người biểu tình tại các thành phố Tunis, Tahrir, Madrid, Manhattan sử dụng kết hợp smartphone và truyền thông xã hội. Rất nhiều bức ảnh trong đó người biểu tình cầm ĐTDĐ đối mặt với cảnh sát chống bạo động trang bị súng ống đã xuất hiện trong năm 2011. Thông điệp từ bức ảnh vô cùng rõ ràng: với sự trợ giúp của phương tiện thông tin, người biểu tình có thể biểu dương sức mạnh theo nhiều hướng, sử dụng chính những tấm ảnh và phim do mình chụp và quay để vẽ nên bức tranh biểu tình chân thực.

Ít nhất, họ đã thay đổi cách con người sử dụng phương tiện truyền thông: dù không có mạng lưới truyền hình và thoát khỏi ảnh hưởng của quản lí báo chí, các cuộc biểu tình diễn ra gần như ngay lập tức và còn dễ dàng hơn trước đây rất nhiều.

Sự ra đi của Steve Jobs

Cái chết của ông đánh dấu kết thúc cho kỉ nguyên công nghệ và nhận được vô vàn thương tiếc từ công chúng trên khắp thế giới. “Ông là ngoại lệ của gần như mọi quy tắc, phá vỡ mọi giới hạn, không đếm xỉa tới mục đích của bất cứ ai trừ bản thân. Chúng ta không thể có xã hội toàn Steve Jobs, cũng không phải tất cả chúng ta mong muốn trở thành Steve Jobs. Tuy nhiên, hầu như với tất cả mọi người, hình ảnh thoáng qua của bản thân trên iPad là đủ. Còn đối với Steve Jobs, không bao giờ là đủ.” (Alexis Madrigal – Biên tập viên tờ The Atlantic)

Trận chiến giữa các “ông lớn”

Năm 2011, Apple, Amazon, Google, Facebook và Microsoft lần lượt xâm nhập lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của đối thủ. Năm tới, mọi việc sẽ chỉ tệ hơn. Nhà văn Ấn Độ Farhad Manjoo đã viết về cuộc đấu giữa các “ông lớn” trên trang Fast Company: “Amazon, Apple, Facebook và Google sẽ tiếp tục cạnh tranh trên thị trường ĐTDĐ, tablets, ứng dụng di động, mạng xã hội… Trước đây, bạn có thể định hình các công ty một cách dễ dàng: Apple tạo ra sản phẩm tiêu dùng, Google điều hành công cụ tìm kiếm, Facebook là mạng xã hội… Còn ngày nay, mọi ước lượng mới trở nên kì quặc làm sao!”

iPad ở xứ sở tí hon

Thật khó để tin rằng iPad 2 mới chỉ ra mắt hồi tháng 3/2011 nhưng đến nay iPad vẫn duy trì ở vị thế tablet tốt nhất thị trường. Ý tưởng phổ biến nhất trong năm 2011 là thị trường tablet về cơ bản là iPad, và điều này chắc chắn còn tiếp diễn. Không có đối thủ thực sự, không có sản phẩm nào theo kịp, thậm chí Apple còn chưa tung ra iPad 3. Đó là lí do Apple đáng giá tới 365 tỉ USD.

Điện thoại “vô danh” trỗi dậy

Tại thị trường điện thoại phát triển nhanh nhất (Trung Quốc và Ấn Độ), sự tăng trưởng đáng ngạc nhiên lại đến từ các nhà sản xuất nội địa “vô danh tiểu tốt” như MicroMax, Spice, Maxx Mobile, Karbonn… Theo số liệu mới nhất của hãng nghiên cứu Gartner, 10 nhà sản xuất điện thoại hàng đầu như Nokia, Samsung, LG, Apple, RIM, HTC… chỉ kiểm soát 64% thị trường. Từ năm 2004, thị phần của nhóm “vô danh” đã tăng gấp đôi.” (Alexis Madrigal – Biên tập viên tờ The Atlantic)

Cuộc chiến Nym

Các nhà hoạt động Internet xung đột với Facebook và Google khi hai mạng xã hội yêu cầu người dùng đăng kí bằng tên thật. Cuối năm 2011, sự lố bịch của chính sách này đã lên đến đỉnh điểm khi Facebook đòi hỏi Salman Rushdie đổi tên tài khoản Facebook thành tên khai sinh - “Ahmed Rushdie”. Mọi người không bận tâm chỉ vì đây là tác giả nổi tiếng thế giới, được biết tới với cái tên “Salman Rushdie”, mà chính là vì “chính sách đặt tên mà Facebook và Google Plus áp đặt thực sự là sao chép cực đoan của định danh và tương tác ngôn luận trong thế giới thực”. Mớ bòng bong nhanh chóng được lan truyền với cái tên Cuộc chiến tranh Nym (Nym Wars). Xung đột dường như chỉ về cái tên, nhưng cốt lõi lại là vấn đề xác định danh tính trong kỉ nguyên số, trong đó người dùng chỉ là sản phẩm mà mạng xã hội buôn bán.

Sự trở lại của giọng nói

Trong khi chúng ta chủ yếu nghĩ về tương tác âm thầm với điện thoại, Apple và Google đã tăng gấp đôi quyền kiểm soát giọng nói trên thiết bị. Google mở đầu bằng nỗ lực nhận dạng giọng nói, nhưng “trợ lý ảo” Siri của Apple mới trở thành ngôi sao của buổi diễn khi iPhone 4S giới thiệu cuối năm 2011. Siri được chào đón nồng nhiệt và nhiều khả năng sẽ tích hợp trong các thiết bị tương lai của Apple. Vấn đề là liệu điều khiển giọng nói có hoạt động tốt trên tay người dùng như nó làm được trong các quảng cáo thương mại hay không. Câu trả lời vẫn còn ở phía trước.

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 1+2 ra ngày 2/1/2012.