Ai là người nước ngoài bị xem là “can thiệp” khiến vị Ngoại trưởng có quan điểm cứng rắn mất ghế? Theo hãng Kyodo, đó là một phụ nữ Hàn Quốc 72 tuổi nói thành thạo tiếng Nhật.

Ngoại trưởng Nhật bất ngờ từ chức
Ngoại trưởng có nhiệm kỳ ngắn nhất
Chỉ sau 6 tháng ở nhiệm sở, Ngoại trưởng Seiji Maehara đã từ chức sau khi dính dáng vào một vụ bê bối tiền quyên góp chính trị.

Việc lên xuống quá nhanh chóng này khiến ông có thể mang một tên gọi mới: vị ngoại trưởng có nhiệm kỳ ngắn nhất Nhật Bản.

Ông Maehara trước đó đã lớn tiếng bác bỏ những cáo buộc của các chính khách đối lập rằng, ông đã nhận khoảng 250.000 yên (3.036 USD) từ một người nước ngoài. Theo luật pháp Nhật Bản, sẽ là trái phép nếu các chính khách nhận tiền đóng góp tranh cử từ người nước ngoài. Quy định này được hình thành trong mối quan ngại rằng, những người nước ngoài có thể bằng cách này (hay cách khác) giành được ảnh hưởng không chính đáng trong các quyết định chính trị hay trong các cuộc bầu cử của quốc gia.

Ngoại trưởng Nhật Bản Seiji Maehara tuyên bố từ chức sau những chỉ trích nhận tiền đóng góp chính trị từ người nước ngoài. Ảnh: Reuters
Những chính khách đối lập Nhật tỏ ra phẫn nộ vì vụ bê bối này. “Một ngoại trưởng luôn ở đầu sóng ngọn gió những cuộc đàm phán với các nước. Nếu một người ở cương vị ấy nhận tiền đóng góp từ nước ngoài, thì việc từ chức là tất yếu”, Yosuke Takagi, quyền tổng thư ký đảng New Komeito nói trong một cuộc tranh luận trên truyền hình.

Vậy ai là người nước ngoài bị xem là cố gắng ảnh hưởng tới quyền kiểm soát hệ thống chính trị Nhật Bản? Ai là người “can thiệp” khiến vị ngoại trưởng có quan điểm cứng rắn trong chớp mắt mất ghế?

Theo hãng Kyodo, đó là một phụ nữ Hàn Quốc 72 tuổi, sinh sống ở Nhật Bản lâu năm, nói thành thạo tiếng Nhật. Bà có một nhà hàng bò nướng ở Kyoto. Bà biết ông Maehara và gia đình ông từ lúc họ chuyển tới Kyoto khi ông học lớp 8.

“Tôi ủng hộ ông ấy và không biết điều này là phạm luật”, bà nói với hãng Kyodo. “Tôi không hề được đề nghị làm việc này và không có ý lợi dụng bất cứ điều gì”.

Hàng trăm nghìn người Hàn Quốc ngày nay vẫn sinh sống ở Nhật Bản kể từ sau Thế chiến II. Hầu hết họ vẫn giữ quốc tịch Hàn Quốc và nói tiếng bản địa thông thạo. Những người này không được phép tham gia các cuộc bầu cử và vẫn bị xem là “người nước ngoài” cho dù nhiều người trong số ấy sống ở Nhật Bản hàng chục năm và đóng thuế thông thường.

Bất ổn

Theo giới phân tích, thực tế một khoản đóng góp không đáng kể bởi một người đã ở Nhật Bản lâu năm nhưng lại có thể hất đổ vị trí của vị ngoại trưởng nước này đã khắc họa những bất ổn trong nền chính trị Nhật Bản hiện tại. Việc chính khách bị gắn mác phi pháp “với một người nước ngoài” chứng tỏ rằng: Vấn đề tiếp nhận người nước ngoài trong khi dân số già hóa nhanh chóng và sụt giảm mạnh vẫn là vấn đề khó khăn ở Nhật, tương lai của quốc gia ấy vẫn còn có nhiều câu hỏi lớn.

Một lần nữa, Thủ tướng Naoto Kan và các thành viên trong Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) lại gặp những rắc rối về vụ bê bối mới liên quan tới người đứng đầu hai bộ tối quan trọng. Cả Ngoại trưởng Seiji Maehara và Bộ trưởng Tài chính Yoshihiko Noda đã thừa nhận trong một phiên chất vấn trước Ủy ban Ngân sách Thượng viện đã nhận tiền đóng góp trái phép từ một người nước ngoài và một tập đoàn.

Ông Maehara đã bị phe đối lập - Đảng Dân chủ Tự do chỉ trích mạnh mẽ. Nghị sĩ của đảng này, Shoji Nishida, thậm chí còn nhấn mạnh, thủ tướng nên sa thải chức vụ của ngoại trưởng Nhật do vi phạm luật cấm nhận tiền đóng góp chính trị từ người nước ngoài.

Cũng trong buổi chất vấn trước quốc hội, ông Noda cho biết đã nhận tổng cộng 800.000 yên tiền đóng góp cho quỹ tranh cử từ các công ty trực thuộc một vị điều hành trước đây bị kết án trốn thuế. Ông Noda khẳng định sau đó đã trả lại số tiền này.

Trước đó, Thủ tướng Kan đã thất bại trong việc thuyết phục phe đối lập thông qua khoảng 44,3 nghìn tỉ yên trong khoản trái phiếu chính phủ để hỗ trợ ngân sách. Ông cũng đối mặt với những bất đồng trong chính đảng Dân chủ về kế hoạch tăng thuế bán hàng nhằm xử lý chi phí nợ tăng vọt.

Hàng loạt bế tắc có thể khiến ông Kan phải từ chức và trở thành vị thủ tướng thứ năm liên tiếp cầm quyền nước Nhật không quá một năm. “Chính quyền của ông Kan đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng”, Minoru Morita, một nhà phân tích chính trị độc lập tại Tokyo nói. “Ông sẽ phải nhanh chóng chỉ định người kế nhiệm Maehara và làm việc với các dự luật liên quan tới ngân sách để trì hoãn thời gian từ chức hay bầu cử”.

Chánh văn phòng Nội các Yukio Edano sẽ tạm thời đảm nhận chức Ngoại trưởng.

Ông Maehara, một cựu lãnh đạo DPJ trước đó được xem là ứng viên sáng giá thay thế Thủ tướng Kan. Trong một cuộc thăm dò trên báo Sankei công bố ngày 1/3, ông Maehara là người được ủng hộ nhiều nhất để trở thành thủ tướng.

Trong khi đó, theo báo Yomiuri, trong tháng này, tỉ lệ tín nhiệm với ông Kan đã giảm còn 24% - mức thấp nhất kể từ khi ông nhậm chức hồi tháng 6. Tháng trước, con số này là 27%.

  • Thái An (Theo businessweek, wsj, THX)