Sửa Hiến pháp và kinh nghiệm kiểm soát quyền lực

Chuyên gia quốc tế dự hội thảo chia sẻ kinh nghiệm sửa đổi Hiến pháp cho rằng dù tổ chức theo mô hình chính quyền nào, Việt Nam cũng cần có một hệ thống tổ chức và giám sát quyền lực.

- Chuyên gia quốc tế dự hội thảo chia sẻ kinh nghiệm sửa đổi Hiến pháp sáng 28/2 tại Hà Nội cho rằng dù tổ chức theo mô hình chính quyền nào, Việt Nam cũng cần có một hệ thống tổ chức và giám sát quyền lực.

Hội thảo quốc tế “Tổ chức quyền lực nhà nước - Kinh nghiệm từ Hiến pháp một số nước” do Văn phòng Quốc hội và Viện Konrad Adenauer tổ chức nhằm tham khảo kinh nghiệm cho sửa đổi Hiến pháp 1992 đang tiến hành.

Tránh lạm dụng quyền lực

Liên quan sửa đổi Hiến pháp 1992 của Việt Nam, tại nhiều phiên thảo luận, các chuyên gia pháp lý đã đề cập đến vấn đề kiểm soát giữa các cơ quan quyền lực nhà nước bên cạnh yêu cầu "phân công, phối hợp". Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng từng lưu ý khi tiến hành sửa đổi Hiến pháp việc cần thể hiện rõ nét hơn nữa mô hình Nhà nước Việt Nam là Nhà nước xã hội chủ nghĩa có sự thống nhất và phân công, phân nhiệm song song với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ giữa các cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp.

Tại hội thảo, một nguy cơ được nhiều người chỉ ra: Những người nắm giữ quyền lực nhà nước thường có xu hướng lạm dụng quyền lực. Vì thế, cần phải thiết lập một cơ chế kiểm soát để chống lại sự lạm dụng này.

Các đại biểu quốc tế trao đổi bên hành lang hội thảo. Ảnh: XĐ

Không ít chuyên gia trong nước đã đặt câu hỏi về vấn đề tìm mô hình phân chia và kiểm soát quyền lực cho Việt Nam. Làm thế nào để tránh nguy cơ lạm dụng quyền lực?

Phó giáo sư Joerg Menzel (Đại học Bonn) cho hay: "Chúng tôi hiểu rõ mối nguy của sự lạm dụng quyền lực. Do đó rất cần tìm ra một giải pháp tốt để đảm bảo cho sự phát triển phồn thịnh của đất nước".

Ông Joerg Menzel phân tích, khi một nhà lãnh đạo đứng ở trên đỉnh cao quyền lực và tập trung trong tay nhiều quyền, đó sẽ là một mối nguy rất lớn. Bởi quyền lực phải được sử dụng hợp lý để phục vụ người dân.

Phân công, phân quyền

Theo ông Nguyễn Đăng Dung - Đại học Quốc gia Hà Nội, để tránh tùy tiện sử dụng quyền lực nhà nước, không cách nào khác phải kiểm soát quyền lực như thông qua các biện pháp tác động từ bên ngoài: các điều ước quốc tế, quan hệ quốc tế... Hay kiểm soát bên trong như: bằng đạo đức, tâm lý, bằng bầu cử và kiểm soát lẫn nhau giữa các nhánh quyền lực... Trong tất cả các loại hình kiểm soát quyền lực nhà nước thì kiểm soát từ bên trong quan trọng nhất, hiệu quả nhất và ít tốn kém nhất.

Ông Dung phân tích, nội dung căn bản của việc kiểm soát bên trong là tổ chức phân công, phân quyền giữa các cơ quan nắm giữ quyền lực nhà nước. "Trọng tâm của sửa đổi Hiến pháp lần này là tập trung vào việc phân quyền, để khắc phục tình trạng như hiện nay", ông Dung nói. Chuyện xung đột đất đai ở Tiên Lãng vừa xảy ra được ông Dung dẫn lại như ví dụ tiêu biểu của việc phân quyền "đang có vấn đề": "Nhìn lại vụ việc vừa xảy ra ở Tiên Lãng, nguyên nhân có phần ở vấn đề phân quyền".

Giáo sư Kevin Tan đến từ Singapore cũng chia sẻ những phân tích, so sánh về sự giống và khác nhau trong cơ chế kiểm soát, phân chia quyền lực từ các nước châu Á. Ông cho rằng, một cá nhân có thể sẽ làm được rất nhiều việc nhưng chưa hẳn đã mang lại lợi ích cho số đông. Do đó, phải có một cơ chế bảo đảm để không trao quá nhiều quyền cho một cá nhân.

Trả lời câu hỏi "lựa chọn mô hình nào cho Việt Nam", ông Kevin Tan nói: "Dù có tổ chức theo mô hình chính quyền nào thì Việt Nam cũng cần phải có một hệ thống tổ chức và giám sát quyền lực".

Hội thảo sẽ còn tiếp tục diễn ra vào ngày mai, với các cuộc trao đổi giữa các học giả trong và ngoài nước về cơ chế tài phán hiến pháp, các bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

L.Nhung

tin nổi bật

Mưa đá với mật độ dày ở thành phố Điện Biên Phủ

Khoảng 18h 15 phút tối nay (4/2), trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên) bất ngờ xảy ra một trận giông lốc mạnh kèm theo mưa đá, gây nhiều thiệt hại.

Bắt giữ 3 tàu vận chuyển 200.000 lít dầu D0 trái phép trên biển

Trong ngày 3 và 4/2, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã liên tiếp bắt giữ 3 tàu vận chuyển khoảng 200.000 lít dầu D0 trái phép trên biển.

Hà Nội bốc thăm cán bộ kê khai tài sản ở 24 đơn vị

TP Hà Nội vừa giao ngành thanh tra bốc thăm cán bộ thuộc diện kê khai tài sản, thu nhập ở 24 đơn vị để kiểm tra sự trung thực.

Công an khám xét trụ sở Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới Nghệ An

Một tổ công tác của Công an tỉnh Nghệ An đã mời lãnh đạo và cán bộ Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới Nghệ An lên làm việc, đồng thời khám xét trụ sở cơ quan này.

Nam Định lên phương án ngăn cảnh 'cướp lộc' đêm khai ấn đền Trần

Trước đêm khai ấn đền Trần (Nam Định), hàng nghìn du khách thập phương đã đổ về đây dâng hương, cầu lộc. Ban tổ chức (BTC) lễ hội đã đưa ra nhiều phương án ngăn tình trạng "cướp lộc", giẫm đạp đêm khai ấn.

Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nói về lý do xin thôi nhiệm vụ

Chiều 4/2, trong lễ bàn giao công tác, nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng và Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã có những chia sẻ thẳng thắn, chân tình.

Xử phạt tài xế ô tô dùng băng dính che biển số để tránh phạt nguội

Tài xế ô tô dùng băng dính che biển kiểm soát nhằm tránh phạt nguội bị lực lượng CSGT phát hiện, xử lý trên Quốc lộ 1B (Hà Nội).

Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc bàn giao công tác

Chiều 4/2, lễ bàn giao công tác của nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc được tổ chức trọng thể tại Phủ Chủ tịch.

Bị điện giật tử vong khi tháo mô hình cây thông ở Lâm Đồng

Đang tháo mô hình cây thông giáng sinh ở Lâm Đồng, ông Phạm Bá Long bị điện giật chết, còn 5 người khác bị thương.

TP.HCM: Người đàn ông tử vong trong khuôn viên trụ sở UBND phường

Sau tiếng động mạnh phát ra, nhiều người đi kiểm tra phát hiện người đàn ông nằm gục trong khuôn viên UBND phường 3, quận Tân Bình (TP.HCM) và đã tử vong.

Đền Trần đông nghẹt người lễ bái trước giờ khai ấn

Trước lễ khai ấn đền Trần vài giờ, hàng nghìn du khách đã đổ về lễ bái sớm khiến toàn bộ khuôn viên khu di tích nổi tiếng của Nam Định chật kín.

Bắt kẻ trộm 4 pho tượng của chùa Bửu Minh mang về nhà cất giấu

Công an huyện Chư Păh (Gia Lai) đã bắt giữ nghi phạm trộm 4 pho tượng trị giá khoảng 300 triệu đồng của chùa Bửu Minh.

Thủ tướng khảo sát một số công trình, dự án lớn tại Bình Định

Sáng 4/2, trong chuyến công tác tại tỉnh Bình Định, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đi khảo sát dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Phù Cát.

Thêm diễn biến vụ bé trai 10 tuổi rơi xuống ống trụ bê tông ở Đồng Tháp

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, công an địa phương sẽ thụ lý vụ bé trai 10 tuổi rơi xuống ống trụ bê tông, còn về kinh phí lúc cứu nạn, cứu hộ theo nguyên tắc sẽ do đơn vị để xảy ra vụ việc chi trả.

TP.HCM: Va chạm trực diện xe đầu kéo, nam thanh niên tử vong tại chỗ

Sáng 4/2, Công an quận 12, TP.HCM đang phối hợp cùng các đơn vị liên quan làm rõ nguyên nhân vụ va chạm giữa xe chở cột bê tông và xe máy khiến nam thanh niên tử vong tại chỗ.