Sửa không khéo, luật chống tham nhũng như hổ giấy

Cố vấn chính sách UNDP Jairo Acuña-Alfaro cho rằng sửa luật chống tham nhũng lần này phải nêu chế tài xử phạt mạnh tay. Nếu không, quy định sẽ chỉ là những "con hổ giấy".

- Trao đổi với VietNamNet về luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi sẽ được trình Quốc hội ngày mai (26/10), cố vấn chính sách của UNDP tại Việt Nam Jairo Acuña-Alfaro cho rằng việc sửa đổi lần này phải có những điều chỉnh căn bản, với các chế tài xử phạt mạnh tay. Nếu không, quy định sẽ chỉ là những "con hổ giấy".

Chế tài cụ thể

Dự án luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 4 lần này. Theo ông, quá trình sửa đổi cần ưu ý những điểm gì?

- Theo tôi, ban soạn thảo cần một hướng tiếp cận để sửa căn bản và chuyên sâu.

Thứ nhất, cần chế tài xử phạt mạnh tay hơn để ngăn ngừa tham nhũng. Thứ hai, trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cũng cần được làm rõ và cụ thể, đầy đủ hơn nữa. Thứ ba, giảm thiểu sự chồng chéo chức năng và lợi ích trong hoạt động của Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng. Thứ tư, cơ cấu lại cơ quan chỉ đạo phòng chống tham nhũng sao cho độc lập và tự chủ hơn.

Một điểm bất cập nữa trong luật hiện hành liên quan đến xử lý hành vi tham nhũng. Luật chỉ tập trung vào danh mục các đầu việc phải làm chứ chưa cụ thể hóa. Chẳng hạn, có rất nhiều điều khoản yêu cầu cụ thể về công khai minh bạch trong đất đai, giáo dục, y tế nhưng thiếu mất phần thứ hai là nếu không công khai, minh bạch trong những lĩnh vực đó thì sẽ bị xử lý như thế nào.

Ông Jairo Acuña-Alfaro: Dân giàu lên có lợi cho đất nước, nhưng không phải giàu từ tham nhũng. Ảnh: Lê Anh Dũng

Do vậy, luật sửa đổi cần có những điều chỉnh căn bản, bao gồm các biện pháp chế tài cụ thể hoặc dẫn chiếu các điều khoản liên quan có tính chất chế tài đã quy định ở các văn bản luật có sức mạnh răn đe khác, như Bộ luật Hình sự, luật Cán bộ, công chức... Nhờ đó có thể xử lý hiệu quả hơn các hành vi tham nhũng cũng như sửa đổi hành vi trong khu vực Nhà nước.

Ai phải kê khai tài sản?

Một giải pháp được nhiều người kỳ vọng sẽ ngăn ngừa được tham nhũng là kê khai tài sản, song dường như việc kê khai vẫn đang rất hình thức. Nên thay đổi cách làm này thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

- Luật hiện hành có hẳn một mục về kê khai tài sản và cũng bao gồm danh mục dài những nội dung cần phải đưa vào bản kê khai. Tuy nhiên, danh mục đó hầu như không đề cập tới chế tài xử lý các trường hợp không kê khai hoặc kê khai không trung thực.

Có thể ví chuyện kê khai tài sản hiện nay giống một con hổ giấy.

Cách làm mới là nên áp dụng chế tài xử phạt hữu hiệu. Nếu ai đó không tuân thủ quy định kê khai tài sản thì sẽ phải chịu hình thức xử phạt tương ứng. Có thể chỉ là xử phạt hành chính. Bởi vì, các hành vi cần hình sự hóa thì được điều chỉnh trong Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, hiện đang có cách hiểu sai về khái niệm kê khai tài sản. Dự án luật sửa đổi lần này lại gia tăng số đối tượng cần phải kê khai. Trong khi chỉ nên tập trung vào số cán bộ, công chức giữ trọng trách. Đó là lãnh đạo cấp cao, bộ trưởng, thứ trưởng, tổng giám đốc các doanh nghiệp nhà nước. Tôi cho rằng không nên yêu cầu nhóm công chức cấp xã cần phải kê khai tài sản. Đầu tiên nên chọn lựa khoảng trăm người trước khi mở rộng lên tới con số hàng ngàn cán bộ, công chức.

Nhưng đang có một thực tế là rất nhiều quan chức đã giàu lên từ tài sản bất minh, từ đầu cơ đất đai. Vậy phải làm thế nào để giám sát và kiểm soát được số tài sản này?

- Theo chúng tôi hiểu thì Việt Nam còn bảo lưu chưa áp dụng một số điều khoản bắt buộc trong công ước quốc tế về phòng chống tham nhũng. Một trong những điều khoản đó liên quan đến việc làm giàu bất hợp pháp.

Tôi cho rằng trách nhiệm của các nhà chức trách ở Việt Nam là phải chứng minh rằng tất cả tài sản mình sở hữu đều là hợp pháp.

Dự án luật sửa đổi lần này có thể đưa ra cách tiếp cận mới với vấn đề này. Đó là, thay vì yêu cầu tất cả cán bộ, công chức phải đi kê khai tài sản thì nên yêu cầu tập trung vào nhóm đối tượng giàu lên bất ngờ, nhanh chóng. Những người này sẽ phải chứng minh nguồn gốc số tài sản tăng thêm.

Câu hỏi tôi muốn đặt ra ở đây là tại sao chế độ lương của cán bộ, công chức hiện nay rất thấp nhưng họ lại rất muốn trở thành cán bộ, công chức?

Việc người dân giàu lên là điều có lợi cho đất nước. Nhưng không phải giàu từ tham nhũng.

Lê Nhung

Phần 2: Chống tham nhũng, đừng dùng 'bình cũ rượu cũ'

tin nổi bật

Cán bộ không nên nghĩ cứ đi luân chuyển về là sẽ giữ vị trí cao hơn

"Thường xuyên giám sát, theo dõi, giúp đỡ để cán bộ luân chuyển hoàn thành nhiệm vụ. Cán bộ luân chuyển không nên nghĩ cứ đi luân chuyển về là sẽ giữ vị trí cao hơn”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh.

Cháy, nổ ở công ty gas xử lý thế nào?

Sáng 28/5, tại khu vực sàn sang chiết của một công ty gas ở Gia Lâm, Hà Nội xảy ra cháy. Công nhân hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người bị thương. Đó là tình huống giả định được UBND huyện Gia Lâm huy động lực lượng, phương tiện diễn tập.

Nữ cảnh sát cơ động ‘đánh gục’ nam thanh niên dùng dao

Nữ cảnh sát cơ động thể hiện màn võ thuật khiến nhiều người trầm trồ.

Thủ tướng: "Đưa cây ăn quả lên sườn dốc" thay đổi tư duy quan trọng

Chiều ngày 28/5, tiếp tục chương trình làm việc tại Sơn La, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tới thăm vùng sản xuất nông nghiệp xã Hát Lót, huyện Mai Sơn và kiểm tra tiến độ xây dựng Trung tâm Chế biến rau quả Doveco Sơn La tại huyện Mai Sơn.

Điều tra cái chết của bé 1 tuổi nghi do bạo hành ở TP.HCM

Bé gái 1 tuổi tử vong trước khi nhập viện, với chẩn đoán đa chấn thương vùng bụng. Vì nghi có bạo hành nên công an vào cuộc.

Phát hiện đôi nam nữ chết bất thường trong khách sạn ở Hải Phòng

Nữ nạn nhân được phát hiện chết trên giường. Người đàn ông chết trong nhà tắm của khách sạn trong tư thế treo cổ.

Hai thuyền trưởng đổ trách nhiệm cho nhau vụ tàu Quảng Nam tông tàu Quảng Trị trên biển

Sau vụ tàu cá Quảng Nam tông trực diện tàu thu mua hải sản Quảng Trị, khiến 6 người rơi xuống biển, 2 thuyền trưởng của 2 chiếc tàu trên đã chia sẻ về vụ việc.

Xuất hiện liên tiếp 'hố tử thần' ở Nghệ An, việc khai thác quặng có vô can?

Xã Châu Hồng (huyện Quỳ Hợp, Nghệ An) có 900 hộ dân nhưng có hàng trăm nhà dân bị ảnh hưởng do sụt lún, nứt nẻ. Người dân cho rằng, việc khai thác khoáng sản là nguyên nhân gây ra sự việc.

Xe ba gác gây thủng mặt cầu Long Biên

Một chiếc xe 3 bánh chở hàng nặng gây ra một lỗ thủng lớn đường kính 1,2 x 0,6 m trên mặt cầu Long Biên (Hà Nội).

Món quà ý nghĩa Chủ tịch nước tặng HLV Park Hang Seo và Mai Đức Chung

Chủ tịch nước biểu dương và đánh giá cao những đóng góp của HLV Park Hang Seo và Mai Đức Chung cho bóng đá Việt Nam; đề nghị 2 HLV tài năng tiếp tục dồn trí lực, tâm huyết đưa bóng đá Việt Nam phát triển.

Điều kiện để được hưởng mức lương hưu cao

Lương hưu có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người lao động. Vậy muốn hưởng lương hưu cao, người lao động phải đảm bảo các điều kiện nào?

Thủ tướng: Khẩn trương lập phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất của DNNN

Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành khẩn trương lập phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất của doanh nghiệp nhà nước.

Thả cá, trồng rừng ngập mặn… hưởng ứng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học

Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà; Bí thư, Chủ tịch tỉnh Quảng Ninh cùng tham gia thả cá giống, trồng rừng ngập mặn... hưởng ứng Ngày quốc tế đa dạng sinh học.

Đoàn giám sát phát hiện dấu hiệu vi phạm, Chánh Thanh tra tỉnh bị buộc thôi việc

Qua giám sát phát hiện Chánh Thanh tra tỉnh có dấu hiệu vi phạm về bổ nhiệm, Ban Thường trực Ủy Ban Trung ương MTTQ Việt Nam đề nghị Tỉnh ủy báo cáo và kết quả là nhân sự này bị buộc thôi việc.

Cứu 3 người mắc kẹt trong quán internet bị cháy lúc rạng sáng

Lực lượng chức năng tỉnh TT-Huế vừa tổ chức cứu hộ, giải cứu thành công 3 người bị mắc kẹt trong quán internet bị bốc cháy, xảy ra trên địa bàn vào rạng sáng nay.