Rôm sảy hay phát ban nhiệt (Miliaria) là một tình trạng xảy ra trong thời tiết nóng, ẩm ướt. Rôm sảy thường không gây đau đớn nhưng có thể gây khó chịu và ngứa. Cảm giác châm chích dai dẳng có thể gây khó chịu. Rôm sảy biểu hiện ở dạng mụn nước có thể gây đau khi chạm vào.
Rôm sảy thường lành tính có thể tự khỏi khi trời mát mà không cần điều trị nhưng nếu không biết chăm sóc, chữa trị có thể có biến chứng nặng hơn như viêm nang lông, nhọt. Vì vậy dạng rôm sảy nhiễm trùng nặng có thể cần được điều trị y tế, do đó, cách tốt nhất để giảm các triệu chứng là làm mát da và ngăn đổ mồ hôi.
Rôm mụn nước thường gặp ở trẻ em vào mùa hè nóng nực. Tuy nhiên vẫn ảnh hưởng đến người lớn. Rôm sảy phát triển khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn (ống dẫn mồ hôi) giữ mồ hôi dưới da.
Tại sao bị rôm sảy mụn nước?
Nhiệt độ nóng làm cơ thể phải điều nhiệt bằng cách tiết ra nhiều mồ hôi làm giảm nhiệt độ cơ thể, khi mồ hôi tiết ra quá nhiều, thêm vào việc các lỗ chân lông bị tắc do bụi bẩn, do nhiễm khuẩn làm cho mồ hôi bị ứ đọng trong ống tuyến bài tiết mồ hôi ở da hoặc ống tuyến bị vỡ gây rôm sảy.
Thường hay xuất hiện vào mùa hè nóng nực, oi bức và ở các vùng da như trán, đầu cổ, ngực lưng… Tuy nhiên, một số trường hợp lại bị rôm vào khi trời mát mẻ. Tại sao? Đó là do cha mẹ mặc nhiều quần áo, quấn tã lót nhiều cho trẻ, do vậy trẻ bị ra mồ hôi nhiều và bị rôm sảy. Ở trẻ em hoạt động chuyển hóa của trẻ rất mạnh, thân nhiệt của trẻ thường cao hơn người lớn và chức năng điều hòa thân nhiệt của trẻ chưa hoàn thiện như người trưởng thành vì vậy trẻ em dễ bị rôm sảy.
Tuổi tác. Trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh nhất.
Khí hậu nhiệt đới. Những người sống ở vùng nhiệt đới có nhiều khả năng bị phát ban nhiệt hơn nhiều so với những người ở vùng khí hậu ôn đới.
Hoạt động thể chất. Bất cứ điều gì khiến bạn đổ mồ hôi nhiều, đặc biệt là nếu bạn không mặc quần áo cho phép mồ hôi bay hơi, có thể gây ra phát ban nhiệt.
Phát ban nhiệt phát triển khi một số ống dẫn mồ hôi của bị tắc. Thay vì bay hơi, mồ hôi bị giữ lại dưới da, gây viêm và phát ban.
Không phải lúc nào cũng rõ ràng lý do tại sao các ống dẫn mồ hôi bị chặn, nhưng một số yếu tố dường như đóng một vai trò, bao gồm:
Ống dẫn mồ hôi chưa trưởng thành. Ống dẫn mồ hôi của trẻ sơ sinh không được phát triển đầy đủ. Chúng có thể dễ dàng vỡ hơn, giữ lại mồ hôi dưới da. Phát ban do nhiệt có thể phát triển trong tuần đầu tiên của cuộc đời, đặc biệt là nếu trẻ sơ sinh được sưởi ấm trong lồng ấp, mặc quần áo quá ấm hoặc bị sốt.
Khí hậu nhiệt đới. Thời tiết nóng ẩm có thể gây phát ban nhiệt.
Hoạt động thể chất. Tập thể dục cường độ cao, làm việc chăm chỉ hoặc bất kỳ hoạt động nào khiến bạn đổ mồ hôi nhiều có thể dẫn đến phát ban nhiệt.
Quá nóng. Nói chung quá nóng - mặc quần áo quá ấm hoặc ngủ dưới chăn điện - có thể dẫn đến phát ban nhiệt.
Nghỉ ngơi kéo dài trên giường. Phát ban nhiệt cũng có thể xảy ra ở những người bị giam cầm trong thời gian dài, đặc biệt nếu họ bị sốt.
Người lớn thường bị phát ban nhiệt ở nếp gấp da và nơi quần áo gây ra ma sát. Ở trẻ sơ sinh, phát ban chủ yếu được tìm thấy trên cổ, vai và ngực. Nó cũng có thể xuất hiện ở nách, nếp gấp khuỷu tay và háng.
Các loại phát ban nhiệt
Các loại miliaria được phân loại theo mức độ sâu của các ống dẫn mồ hôi bị chặn. Dấu hiệu và triệu chứng cho từng loại khác nhau.
Dạng phát ban nhiệt nhẹ nhất (miliariastallina ) ảnh hưởng đến các ống dẫn mồ hôi ở lớp trên cùng của da. Hình thức này được đánh dấu bằng các mụn nước và vết sưng (sẩn) chứa đầy chất lỏng dễ vỡ.
Một loại xảy ra sâu hơn trong da (miliaria rubra) đôi khi được gọi là nhiệt gai. Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm vết sưng đỏ và ngứa hoặc châm chích ở khu vực bị ảnh hưởng.
Đôi khi, các túi chứa chất lỏng (túi) của miliaria rubra bị viêm và có mủ (mủ). Hình thức này được gọi là miliaria pustulosa.
Một dạng phát ban nhiệt ít phổ biến hơn (miliaria profunda) ảnh hưởng đến lớp hạ bì, một lớp sâu hơn của da. Mồ hôi bị giữ lại rỉ ra từ tuyến mồ hôi vào da, gây ra những vết thương cứng, có màu giống như da ngỗng.
Khi nào đi khám bác sĩ?
Phát ban do nhiệt thường làm lành vết thương bằng cách làm mát da và tránh tiếp xúc với sức nóng gây ra. Gặp bác sĩ nếu bạn hoặc con bạn có các triệu chứng kéo dài hơn một vài ngày, phát ban dường như trở nên tồi tệ hơn hoặc bạn nhận thấy các dấu hiệu nhiễm trùng, chẳng hạn như:
Đau tăng, sưng, đỏ hoặc ấm xung quanh khu vực bị ảnh hưởng
