Tại sao New Zealand ít tham nhũng nhất thế giới?

New Zealand được xếp là nước ít tham nhũng nhất với số điểm 9,5/10. Có lẽ đó là kết quả của những cam kết mạnh mẽ nhằm xây dựng một chính quyền minh bạch, vắng bóng tham nhũng.

- Theo Tổ chức minh bạch thế giới, New Zealand được xếp là nước ít tham nhũng nhất với số điểm 9,5/10. Có lẽ đó là kết quả của những cam kết mạnh mẽ nhằm xây dựng một chính quyền minh bạch, vắng bóng tham nhũng của quốc đảo này. 

>> Xem người Phần Lan xuất khẩu sự minh bạch

Cũng như nhiều quốc gia, New Zealand là thành viên của Công ước về chống hối lộ các công chức nước ngoài của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) từ năm 2001. New Zealand cũng đã ký kết Công ước về chống tham nhũng của LHQ năm 2003. 

Nước này có 2 văn bản điều chỉnh các hành vi liên quan đến các tội tham nhũng, nhận hối lộ, đó là luật Hình sự năm 1961 và luật Các khoản hoa hồng bí mật năm 1910. 

Ảnh minh họa: Bình Minh

Luật Hình sự New Zealand xác định rõ các đối tượng là chủ thể của tội tham nhũng, nhận hối lộ, đó là các thẩm phán, nhân viên tòa án, công chứng cho đến các bộ trưởng, đại biểu quốc hội, công an, công chức… 

Hình phạt nặng nhất, 14 năm tù, có thể áp dụng với các thẩm phán phạm tội. Đối với các chủ thể còn lại, hay đối với người đưa hối lộ thì hình phạt nặng nhất là 7 năm. Điều đó cũng thể hiện rõ, “người nắm rõ luật mà phạm luật” thì phải bị xử nặng hơn.

Vụ án đại biểu quốc hội nhận hối lộ

Taito Phillip Field, đại biểu quốc hội New Zealand, bị xử 6 năm tù vì tội nhận hối lộ. Theo phán quyết của Tòa án Cấp cao, ông Field đã giúp một số người Thái Lan nhập quốc tịch New Zealand bằng cách liên lạc và gửi thư tới người phụ trách vấn đề xuất, nhập cư. Mặc dù không phải là người có thẩm quyền trực tiếp ra quyết định, nhưng ông đã sử dụng ảnh hưởng của mình trên cương vị là đại biểu quốc hội. 

Trong khu vực tư nhân, các hành vi “đưa và nhận hối lộ” sẽ được điều chỉnh bởi luật Các khoản hoa hồng bí mật năm 1910. Các chủ thể tội nhận hối lộ bao gồm luật sư, môi giới chứng khoán, giám đốc doanh nghiệp… Tuy nhiên, hình phạt được quy định nhẹ hơn so với hình phạt trong luật Hình sự.

Có lẽ số lượng văn bản pháp luật không phải là yếu tố mang tính quyết định. Điều quan trọng là hiệu quả của các cơ chế, qui trình của việc đưa ra ánh sáng các trường hợp phạm tội. 

Để nâng cao hiệu quả trong việc phòng chống tham nhũng, các yếu tố như nguyên tắc pháp quyền, sự độc lập của cơ quant tư pháp, phản biện và trách nhiệm giải trình, minh bạch, tự do báo chí và trình độ dân trí đóng vai trò cực kỳ quan trọng. 

Nguyên tắc pháp quyền

Nguyên tắc pháp quyền bao gồm các yếu tố như quyền lực của các cơ quan nhà nước (Quốc hội, Chính phủ, và Tòa án) chỉ được thực thi khi pháp luật ủy quyền; pháp luật phải tuân theo tiêu chuẩn của sự hợp lý, công bình, ví dụ như các đạo luật phải mang tính ổn định, rõ ràng; pháp luật phải đảm bảo các cơ chế chống lại sự lạm quyền của các cơ quan công quyền; mọi người bình đẳng trước pháp luật.

Sự độc lập của tư pháp 

Hệ thống Tòa án được tổ chức theo 4 cấp: tòa án khu vực, tán cấp cao, tòa phá án (phúc thẩm) và tòa án tối cao.

Tòa án khu vực xét xử đối với hầu hết các vụ việc từ dân sự, kinh tế, thương mại đến hình sự. Tuy nhiên đối với các vụ án dân sự, kinh tế, thương mại có giá trị từ 200,000 NZ đô la trở lên hay các tội phạm nghiêm trọng sẽ được xét xử bởi Tòa án cấp cao. 

Báo chí

Báo chí là một phần rất quan trọng trong việc phát hiện, đưa tin, tố giác tham nhũng. Quyền tự do báo chí ở New Zealand được đảm bảo bởi các quy định của pháp luật. Hơn nữa, các phương tiện truyền thông đa đạng dưới các hình thức khác nhau, cũng độc lập sẽ giúp quyền tự do báo chí được thực thi trên thực tế. 

Trình độ dân trí

Dân trí và tham nhũng có mối quan hệ tỉ lệ nghịch với nhau. Một nghiên cứu về mối quan hệ giữa trình độ dân trí và mức độ tham nhũng ở 63 quốc gia đã chỉ ra rằng nước nào tham nhũng càng cao thì nước đó có trình độ dân trí thấp.
New Zealand là nước ít tham nhũng nhất và cũng nằm trong nhóm 5 nước có trình độ dân trí cao nhất thế giới. 

Trách nhiệm giải trình của Chính phủ

Trách nhiệm giải trình của chính phủ là việc các cán bộ của cơ quan công quyền có nghĩa vụ giải thích các chính sách, quyết định và hành vi của họ tới người dân. Trách nhiệm giải trình được thực hiện thông qua các cơ chế khác nhau (chính trị, luật pháp và hành chính) nhằm ngăn ngừa tham nhũng cũng như đảm bảo rằng các cán bộ của cơ quan công quyền luôn chịu trách nhiệm trả lời trước người dân. Sau khi trả lời, các cán bộ này có thể phải chịu những trách nhiệm nhất định, ví dụ như bỏ phiếu tín nhiệm, cách chức…

Ngoài ra, Chính phủ mở và minh bạch cũng là một nhân tố quan trọng.

Dựa trên nền tảng dân chủ, Chính phủ New Zealand luôn cam kết minh bạch hóa các dữ liệu từ các cơ quan công quyền để đảm bảo người dân có thể tiếp cận các thông tin chính xác, kịp thời. 

Đặc biệt, New Zealand đang khuyến khích các cơ quan nhà nước đăng tải dữ liệu và thông tin lên mạng Internet để người dân dễ tiếp cận thông tin hơn, điều này cũng mang lại lợi ích đối với cộng đồng và nền kinh tế nói chung.  Tuy nhiên, các thông tin về bí mật đời tư phải được bảo vệ.

Trần Đức Tuấn (ĐH Victoria, New Zealand)

tin nổi bật

Sự thật dần hé lộ trong vụ Tịnh thất Bồng Lai

Bà Cúc và ông Vân mua nhiều tượng Phật mang về kê trên kệ. Họ cạo đầu trọc, mặc pháp phục và tự nhận Tịnh thất Bồng Lai là chùa.

Đường gom đại lộ Thăng Long ngập như sông, đoàn xe ùn tắc cả km

Tình trạng ngập úng trên đường gom đại lộ Thăng Long (Hà Nội) diễn ra từ 6h ngày 23/5, sau cơn mưa lớn khiến hàng đoàn phương tiện ùn tắc kéo dài cả km.

Tài xế tử vong trên ô tô đậu ven đường ở Nghệ An, nghi bị siết cổ

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Nghệ An đang điều tra, làm rõ vụ tài xế tử vong trong xe ô tô, có dấu hiệu bị siết cổ.

Chủ dự án nước sạch bất ngờ khởi kiện Chủ tịch UBND huyện ở Nam Định

Chủ dự án nước sạch bất ngờ có đơn khởi kiện Chủ tịch UBND huyện Nghĩa Hưng (tỉnh Nam Định) - người trực tiếp ký các quyết định hành chính liên quan tới dự án nước sạch- vì cho rằng ảnh hưởng tới nhà máy.

Cử tri mong muốn quyết liệt hơn nữa trong công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Cử tri mong muốn Đảng và Nhà nước tiếp tục triển khai quyết liệt hơn nữa công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Chủ tịch Quốc hội: Bóng đá nam, nữ truyền cảm hứng lớn khi bảo vệ ngôi vô địch SEA Games

Thành công vang dội của SEA Games 31, đặc biệt là thành tích xuất sắc, Việt Nam bảo vệ ngôi vô địch của cả bóng đá nam, nữ đã, đang truyền cảm hứng lớn đến đồng bào ta ở trong và ngoài nước cùng bạn bè quốc tế.

Kinh tế xã hội có nhiều chuyển biến tích cực, củng cố niềm tin của nhân dân

Kinh tế xã hội những tháng đầu năm có nhiều chuyển biến tích cực và đạt được những kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.

Nhiều đường ở Hà Nội, Vĩnh Phúc ngập mênh mông như sông sau mưa lớn

Do ảnh hưởng của trận mưa lớn rạng sáng 23/5 nên nhiều đoạn đường, tuyến phố ở Hà Nội, TP Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) bị ngập sâu, nước mênh mông như sông.

Nghệ thuật thể hiện chính sách đối ngoại và đối nội trên đất Mỹ của Thủ tướng

Chuyến thăm và làm việc tại Mỹ của Thủ tướng Phạm Minh Chính từ ngày 11 - 17/5 vừa qua với hàng loạt các hoạt động cụ thể có ý nghĩa thiết thực, góp phần vào sự thành công về đường lối đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết lần thứ XIII của Đảng.

Loạt giám đốc xộ khám do 'dính' tới Công ty Việt Á và sai phạm đấu thầu

Hàng loạt Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) và Sở Y tế các địa phương "xộ khám" khi nhận tiền, quà từ Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á và vi phạm về đấu thầu mua sắm thiết bị y tế.

Hỏa hoạn tại bãi giữ xe vi phạm của công an, dân có được bồi thường?

Vụ hỏa hoạn khiến 144 xe máy đang bị tạm giữ tại Bình Dương bị cháy, ai sẽ là người phải bồi thường cho chủ xe?

Dự báo thời tiết 23/5: Mưa giông đỉnh điểm ngày thứ 4 ở Bắc và Bắc Trung Bộ

Dự báo thời tiết ngày 23/5, các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ bước vào ngày thứ 4 của đợt mưa lớn kéo dài. Tây Nguyên, Nam Bộ cũng trong tình trạng mưa đến hết tháng 5.

Bài 1: Chống tham nhũng, tiêu cực và mệnh lệnh ‘không vùng cấm, không ngoại lệ’

Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực không được né tránh, cầm chừng, không “ngừng”, không “nghỉ”, không kể đó là ai, không có vùng cấm.

Khai mạc kỳ họp Quốc hội kéo dài 19 ngày

Quốc hội sáng nay (23/5) chính thức khai mạc kỳ họp thứ 3 theo hình thức trực tiếp tại Nhà Quốc hội.

Bản tin sáng VietNamNet (23/5/2022)

Quy định bốn chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước; U23 Việt Nam lần thứ hai giành HCV SEA Games… là những thông tin nổi bật và quan trọng trong ngày.