Thẻ điện thoại Internet lậu giết chết "gà nhà"

Thị phần thẻ điện thoại Internet lậu hiện chiếm khoảng 80% (so với 90% cách đây vài tháng). Thậm chí, Viettel và FPT đã tuyên bố “bỏ cuộc chơi” này vì không thể cạnh tranh được với thẻ điện thoại Internet lậu.

Thua trên sân nhà

Cuộc họp liên quan tới vấn đề thẻ điện thoại Internet lậu diễn ra cách đây không lâu tại trụ sở Bộ BCVT đã nóng ngay từ những giây phút đầu tiên vì thực trạng vấn đề hiện đã quá bức xúc.

Bà Nguyễn Thị Kim Cúc-Phó tổng giám đốc Sài Gòn Postel (SPT) cho rằng thời gian vừa qua, công ty này thực sự “cô đơn” trên thương trường và khó khăn trong việc đối đầu với các loại thẻ Internet lậu từ nước ngoài vào Việt Nam. “Để cung cấp dịch vụ điện thoại trên nền Internet (VoIP), chúng tôi phải đầu tư khá tốn kém cho hệ thống thiết bị, phải đóng thuế cho nhà nước. Nhưng chúng tôi phải cạnh tranh với thẻ Internet nhập lậu không mất thuế, bán công khai trên thị trường và không bị ai rờ tới”, bà Cúc nói. Theo đánh giá của SPT, hiện dung lượng các cuộc điện thoại Internet từ Việt Nam đi quốc tế vào khoảng 40-50 triệu phút/tháng và doanh nghiệp trong nước mới “gặm” được khoảng 1/5 miếng bánh này (20-30%).

Chia xẻ ý kiến này, ông Trần Huỳnh Duy Thức, Tổng giám đốc Công ty cổ phần một kết nối (OCI) cho biết các thẻ điện thoại Internet đã tồn tại rất lâu trên thị trường nhưng các cơ quan quản lý ở địa phương hầu như chưa để ý tới chuyện này. Trong khi đó, theo điều tra riêng của OCI, hơn 30% lưu lượng điện thoại qua Internet (chiều đi) hiện đang được thực hiện ở các điểm Internet công cộng, những nơi sử dụng rất nhiều thẻ Internet lậu.

Các doanh nghiệp cung cung cấp dịch vụ điện thoại Internet cho rằng, việc thị trường của thẻ không chính thức chiếm lĩnh rất lớn là nguy cơ đe dọa lưu lượng kinh doanh các loại hình dịch vụ thoại khác (như VoIP, IDD). Với tác động này, sẽ làm yếu dần tính cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước trong lĩnh vực này qua đó tạo ra nguy cơ tiềm ẩn khi Việt Nam gia nhập WTO, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ không còn khả năng cạnh tranh trong mảng dịch vụ gọi quốc tế. Bên cạnh đó, việc thẻ lậu hoành hành sẽ đe doạ đến an ninh thông tin quốc gia vì không quản lý hệ thống (hệ thống cung cấp dịch vụ của nhà cung cấp này đều nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam) do đó thông tin trên mạng vượt khỏi sự kiểm soát của Nhà nước.

“Gà nhà đá nhau”

Đại diện của SPT cho biết, hiện nay các nhà cung cấp thẻ điện thoại Internet lậu dùng rất nhiều chiêu để tuồn thẻ vào Việt Nam như thông qua hình thức chọn một doanh nghiệp Việt Nam có chức năng cung cấp dịch vụ để cùng hợp tác và chuyển dần thương hiệu thẻ không chính thức sang thành chính thức hợp pháp. Tuy nhiên, theo phương pháp này hệ thống Server vẫn đặt ở nước ngoài. Trong khi đó, các nhà đầu tư trong nước đã đầu tư hệ thống rất lớn, nên rất khó có thể cạnh tranh được với những chiêu liên kết “Tây – Ta” này.

SPT cho biết, thực hiện chỉ đạo của Bộ BCVT về việc phối hợp ngăn chặn cung cấp thẻ Internet phone lậu, SPT đã tiến hành ngăn chặn danh sách các địa chỉ website và địa chỉ IP của thẻ lậu theo danh sách của Bộ gửi và có cập nhật thêm một số địa chỉ mà SPT biết được. Tuy nhiên, việc ngăn chặn chưa thực hiện đồng bộ trên tất cả các nhà ISP dẫn đến tình trạng khách hàng đang sử dụng mạng Internet của SPT phản ứng đối với nhà cung cấp. Thậm chí, một số ISP đã ngăn chặn luôn cả địa chỉ IP đang cung cấp dịch vụ điện thoại Internet của SPT gây khó khăn cho khách hàng đang sử dụng dịch vụ của SPT. Mới đây, Viettel cũng lên tiếng bị các nhà cung cấp dịch vụ Internet trong nước chặn địa chỉ IP giống như trường hợp của SPT dẫn đến khách hàng phản ứng và đòi bỏ dịch vụ.

FPT và Viettel bỏ cuộc chơi

Thực tế cạnh tranh của thẻ Internet lậu nghiêm trọng tới mức nó buộc một số doanh nghiệp phải “từ giã” tạm thời hoặc vĩnh viễn sân chơi điện thoại Internet. Đại diện của công ty Viettel cho biết công ty này đã ngừng cung cấp dịch vụ thẻ điện thoại điện thoại Internet vì 2 năm vừa qua không thể phát triển dịch vụ này và không có lợi nhuận. Thông tin từ Viettel cho biết, hiện tại 6 tháng trước đó họ đã ngừng phát hành thẻ điện thoại Internet và chờ bán hết số thẻ đã phát hành cho các đại lý để chính thức giã từ dịch vụ này. Lý do cho việc giã từ này, bởi Viettel đã đầu tư rất lớn vào dịch vụ này nên giá thành dịch vụ cao và không thể cạnh tranh được với thẻ lậu.

Tương tự như vậy, theo bà Chu Thị Thanh Hà, Phó tổng giám đốc công ty FPT, nếu cuộc họp bàn về thẻ Internet lậu diễn ra cách đây 2 năm thì hiệu quả sẽ tốt hơn nhiều. Hiện FPT không còn cung cấp dịch vụ điện thoại Internet vì kinh doanh của công ty trước đó đã bị tê liệt vì thẻ điện thoại Internet lậu. Một con số đáng đau lòng là nếu như doanh thu từ điện thoại Internet của FPT trong năm 2004 là 400.000 đô la Mỹ (trên tổng số 6 triệu đô la của thị trường Việt Nam) thì đến năm 2005, công ty này đã không thể phát triển kinh doanh được nữa vì thẻ điện thoại lậu đã hoành hành trên thị trường với những mức giá rất thấp.

Còn ông Trương Đình Anh cho rằng, bản thân FPT tự nhận thấy mình không có ưu thế cạnh tranh đối với dịch vụ này, nên đã rút lui khỏi thị trường dịch vụ thẻ điện thoại Internet. Trước đó 3 năm, chính FPT là nhà cung cấp dịch vụ đã "cầm đèn chạy trước ô tô" bán trước dịch vụ cho khách hàng khi mà cơ quan quản lý nhà nước chưa hoàn tất thủ tục kiểm tra để cho doanh nghiệp này chính thức cung cấp dịch vu ï.

Nguyễn Hoàng-Thái Khang