Theo anh Tường Kha, thành viên Ban quản trị của diễn đàn trực tuyến Vườn Rau Xanh, gần đây, số lượng thành viên của diễn đàn đã tăng mạnh mẽ, từ hơn 2.000 người trong năm 2015, đến nay đã xấp xỉ 19.000 thành viên. Thành viên của diễn đàn chủ yếu là người dân thành thị vì nhiều nguyên nhân khác nhau mà đến với việc trồng rau xanh.

Anh Tường Kha vốn không phải là một nông dân, mà là một chuyên gia IT đang làm việc tại Sài Gòn, vì mê việc trồng rau, anh đã tự mày mò thực hiện những mô hình trồng rau tại nhà từ năm 2010.

Mặc dù rất quan tâm đến mô hình trồng rau công nghệ cao song hiện tại, hệ thống của anh tạm dừng ở việc cho phép trồng rau tại nhà, kiểm soát lượng nước và độ PH. Anh cũng từng lắp cảm biến đo các chỉ số nước nhưng dùng được một thời gian thì phải tháo ra, do các thiết bị này nhập từ Trung Quốc, không có chất lượng như mong muốn.

Cùng với niềm đam mê làm vườn còn có một mối lo ngại về thực phẩm bẩn khiến người dân phải tự mình tìm đến với rau sạch: "Cách đây vài năm, tôi bỏ công việc Nhà nước để  lập công ty riêng cũng vì miếng cơm manh áo, bây giờ, tôi phải tự trồng rau vì muốn đảm bảo sức khoẻ cho gia đình”, chị Thanh Hoài (Đống Đa, Hà Nội) cho biết.

Gia đình của chị Hoài có một khoảng không gian 25m2 trên tầng thượng dành cho việc trồng rau, nuôi cá theo mô hình Aquaponics. 

Vườn nhà chị có rau muống, cà chua, rau xà lách, rau cải... Với rau thì từ 20 ngày là thu hoạch được lứa đầu tiên, khoảng 10 ngày kể từ lần đầu thu hoạch thì thu hoạch lứa thứ hai, cá thì 6 tháng là đủ độ lớn để có thể ăn được. Chồng chị rất ủng hộ việc này và anh cũng đang tính đến việc thử nghiệm những mô hình nhà kính nhỏ, có lắp cảm biến đo lượng nước, độ ẩm để trồng tại nhà. Tuy nhiên, anh không mặn mà lắm với việc chăn nuôi trên sân thượng do vật nuôi thải ra nhiều chất thải có thể mang vi khuẩn gây bệnh.

Chị Hoài nói vẫn sẽ tiếp tục tự trồng rau sạch cho đến khi yên tâm hơn về thực phẩm bên ngoài.

Nhiều người dân thành phố cho hay họ rất sợ mua rau ngoài chợ, kể cả các siêu thị nhỏ. Bác Sinh, chủ một vườn rau tại Đông Anh và có một quầy bán rau nhỏ tại chợ Vĩnh Hồ (Đống Đa – Hà Nội) cho hay, riêng quầy rau của mình thì phục vụ nhiều khách quen, nhưng mỗi khi có khách mới mua rau là họ xem rất kĩ, “xấu xấu một tí khách lại yên tâm rằng không có thuốc sâu, ăn được, rau bóng bẩy có khi họ không mua”, bác nói càng ngày người dân càng mất niềm tin vào rau sạch, khiến những người làm ăn đàng hoàng cũng gặp khó.

PGS. TS Trần Văn Thuấn – Phó giám đốc Viện K Trung ương – Viện Trưởng viện Nghiên cứu phòng chống Ung thư dẫn số liệu từ thống kê của ngành Ung thư và Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có khoảng 150 ngàn ca mới mắc và trên 75 ngàn trường hợp tử vong do ung thư. Trong đó, ông cũng nói làm việc trong môi trường độc hại, như môi trường có thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, ăn thực phẩm có chất bảo quản thực vật, ăn uống với tỉ lệ không hợp lý đều là nguyên nhân gây ra bệnh ung thư. Theo thống kê mới nhất của Cục cảnh sát Đường Bộ - Đường sắt – Bộ Công an, trong năm 2015, cả nước có hơn 8.700 người chết vì tai nạn giao thông, như vậy, số người chết vì ung thư thập chí cao gấp gần 8,7 lần chết vì tai nạn giao thông.

Số liệu thống kê từ UBND Thành phố Hà Nội cho thấy, đến tháng 10/2015, Hà Nội mới chỉ có khoảng 5000 ha rau an toàn, chỉ đáp ứng 30% nhu cầu của người dân. Những người dân thành thị như Hà Nội, TP HCM hay các địa phương khác đang rất “ngán” gặp phải thực phẩm bẩn.

Hiện cả hai bài toán, nông dân sản xuất nông nghiệp theo phương pháp truyền thống, lẫn thị dân tự trồng rau tại nhà đều có rất nhiều bất cập. Tại Việt Nam, việc các hộ nông dân trồng rau chưa đem lại nhiều lợi ích, do tốn công sức, giá rau lại rẻ, gặp thời tiết bất thường cũng bị mất mùa. Bác Sinh nói, mình cũng chỉ trồng như người ta trồng lâu nay, tự tay làm đất, gieo hạt, tưới nước, người thu hoạch và người đang đi bán cả chục năm nay chứ cũng không ai hướng dẫn hay nói mình cần làm cái này, cái kia để năng suất cao hơn, mỗi năm 1Ha rau của gia đình, trừ hết chi phí chỉ lãi khoảng 40 triệu đồng, không đáng kể.

Trong khi đó, nếu tự trồng rau tại nhà chỉ để ăn chơi, một hệ thống dàn trồng rau thuỷ canh có 4 ống, 48 lỗ rau thì đầu tư cũng mất 2,5 triệu đồng, một lứa rau thu hoạch được khoảng 3 lần, mỗi lần cách nhau từ 15 – 20 ngày, chi phí cao hơn là mua rau ngoài chợ.

Theo anh Tường Kha, mặc dù chi phí tự trồng rau trong hộ gia đình cao, nhưng nếu áp dụng trên quy mô lớn thì sẽ rất tiết kiệm về tài chính và sức người, gần đây, anh mới chế tạo giúp một nông dân máy trộn phân bón tự động, chiếc máy này giúp nông dân giảm nhân công từ 4 người xuống còn 2 người/1h canh tác, đồng thời không phải lo lắng về việc cân, đo nguồn nguyên liệu đầu vào khi trộn phân bón. Anh Kha nhấn mạng rằng, đấy chỉ là một chiếc máy nhỏ anh mày mò chế tạo, nếu các nhà khoa học tập trung nghiên cứu, hoặc nhập máy móc từ những nước tiên tiến như Isarel, Nhật Bản, hiệu quả ứng dụng trong nông nghiệp sẽ vô cùng lớn.

Hiện tại, ngoài những tin tức tốt về các tập đoàn lớn như Vingroup, FPT đang đầu tư trong công nghệ trồng rau sạch chất lượng cao, thì dường như tin tức từ các Sở NN&PTNT vốn là nơi để bà con nông dân trộng cậy thì các tin tức liên quan đến nông nghiệp công nghệ cao rất yếu ớt.

Một trong những nhân vật tiếng tăm mới đây đã mở lời kêu gọi các doanh nhân trẻ đầu tư vào nông nghiệp, lại là Chủ tịch HĐQT tập đoàn FPT, một công ty công nghệ. Ông Bình nói: “Nếu như Việt Nam sở hữu một nền nông nghiệp chính xác, có sự tham gia của Internet và hạ tầng công nghệ thì sẽ tạo ra những giá trị lớn chưa từng có” và FPT cũng đang tham gia tích cực vào quá trình tạo ra những giá trị lớn này trong tương lai.