Phong  trào khởi nghiệp sẽ gặp khó nếu Điều 292 được thực hiện

Cộng đồng doanh nghiệp ICT đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ thời gian vừa qua hoang mang, lo lắng về quy định “Tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông” tại Điều 292 của Bộ luật Hình sự (BLHS) mới. Đại diện cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp đã gửi trực tiếp kiến nghị đến Bộ Tư pháp để đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo BLHS 2015 rà soát lại Điều 292, nhất là quy định tại điểm e Khoản 1 của Điều 292 “các loại dịch vụ khác trên mạng máy tính, mạng viễn thông theo quy định của pháp luật”, vì cho rằng quy định này có phạm vi điều chỉnh quá rộng nên không khuyến khích, thậm chí là “rào cản” đối với sức sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp. 

Năm 2016 được Thủ tướng Chính phủ chọn là năm quốc gia khởi nghiệp. Tại Hội nghị Thủ tướng gặp gỡ doanh nghiệp vào ngày 29/4/2016, cùng với việc nhấn mạnh doanh nghiệp tư nhân là động lực của nền kinh tế, Thủ tướng cũng khuyến khích khởi nghiệp để Việt Nam thành quốc gia khởi nghiệp, trong đó khởi nghiệp sáng tạo giữ vai trò quan trọng. Ngày 16/5/2016, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 35 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2020 xây dựng doanh nghiệp Việt Nam có năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững, cả nước có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động, trong đó có các doanh nghiệp có quy mô lớn, nguồn lực mạnh. Nghị quyết 35 cũng xác định rõ 1 trong 5 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp trong thời gian tới là tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Cũng vào trung tuần tháng 5/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định 844 phê duyệt Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” với mục tiêu tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy, hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển loại hình doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới.

Tuy nhiên, với Điều 292 - “Tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông” BLHS 2015 và nhất là quy định tại điểm e Khoản 1 của điều luật này, các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam cho rằng không những không khuyến khích mà thậm chí còn là “rào cản” đối với sức sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp.

Cụ thể, theo chia sẻ của CEO Công ty CP Công nghệ DTT Nguyễn Thế Trung, quy định tại Điều 292 BLHS 2015 khiến cho các cá nhân, doanh nghiệp làm khởi nghiệp “chùn bước”; nếu được thực hiện, Điều luật này sẽ khiến cho hoạt động của doanh nghiệp công nghệ, nhất là doanh nghiệp khởi nghiệp rất khó khăn. Ông Lữ Thành Long, Chủ tịch MISA, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) cũng cho rằng một số quy định tại Điều 292 có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến các công ty CNTT và các startup.

Trao đổi với ICTnews, ông Trần Văn Tùng - Thứ trưởng Bộ KH&CN, cơ quan được giao chủ trì triển khai Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” cho rằng, với nội dung Điều 292 BLHS 2015, nếu triển khai chắc chắn sẽ ảnh hưởng không tốt đến phong trào khởi nghiệp, việc phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam cũng sẽ gặp khó khăn.  

“Hệ sinh thái khởi nghiệp rất mong muốn là các bạn trẻ Việt Nam khởi nghiệp, xây dựng doanh nghiệp cho mình và thu  hút vốn từ bên ngoài về. Thế nhưng, nếu Điều 292 được thực hiện thì không chỉ người khởi nghiệp không hoạt động được mà cả các Quỹ  đầu tư cũng không vào. Và thậm chí sẽ dẫn đến việc doanh nghiệp khởi nghiệp sẽ chuyển hoạt động ra nước ngoài, sang Singapore hay sang một số nước trong lân cận. Như vậy, chúng ta sẽ không thu hút được vốn đầu tư vào Việt Nam”, ông Tùng nhận định.

Ông Tùng nhấn mạnh: “Chính vì vậy, với Điều 292 của BLHS 2015, Bộ KH&CN cũng thấy rằng rất cần được xem xét lại một cách nghiêm túc và có cách nào đó để những người khởi nghiệp, những người tham gia vào phong trào khởi nghiệp có thể yên lòng, yên tâm thực hiện các hoạt động sáng tạo của mình”.

Điều 292 chắc chắn sẽ được xem xét sửa đổi!

Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Văn Tùng cũng cho rằng, việc Quốc hội khóa XIII quyết định tạm dừng thi hành BLHS 2015 là một quyết định hết sức đúng đắn.

Ông Tùng cho biết, gần đây Bộ Tư pháp đã có thông báo chính thức việc sẽ xem xét sửa đổi một số điều của BLHS 2015 trong đó có Điều 292. Tuy nhiên, đại diện lãnh đạo Bộ KH&CN chỉ rõ, đối với một văn bản quan trọng như BLHS, không thể nay do nhận được ý kiến phản ánh nên dừng lại và mai có thể ra ngay được các nội dung cần thiết. “Qua trao đổi với lãnh đạo của Bộ Tư pháp, tôi được biết cách làm của cơ quan chủ trì soạn thảo BLHS sẽ là: đối với mỗi điều luật cần xem xét sửa đổi, liên quan đến những vấn đề gì thì sẽ mời tất cả các bên liên quan đến để trao đổi, làm việc”, ông Tùng nói.

Đối với Điều 292, theo ông Tùng, tới đây Bộ Tư pháp sẽ tổ chức họp và mời các cơ quan, đơn vị liên quan đến nội dung quy định tại điều luật này như: Bộ KH&CN - cơ quan đang được Thủ tướng Chính phủ giao chủ trì triển khai Đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”, Bộ TT&TT, VCCI - cơ quan đại diện cho cộng đồng doanh  nghiệp, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), các công ty phần mềm trong nước… tham dự. Ông Tùng cho biết: “Tại cuộc họp này, các cơ quan, đơn vị sẽ nêu ra cách xử lý nội dung để làm sao Điều 292 khi được thực thi sẽ giúp cho Đề án hệ sinh thái khởi nghiệp thuận lợi, phát triển; làm sao những nhà đầu tư, những người khởi nghiệp không phải lo lắng, suy tư gì về các nội dung đang có hiện nay”.

Đại diện lãnh đạo Bộ KH&CN tin tưởng với thái độ nghiêm túc, cầu thị từ phía Quốc hội, Bộ Tư pháp, chắc rằng Điều 292 sẽ được sửa đổi, điều chỉnh phù hợp, đáp ứng được mong mỏi của những người làm khởi nghiệp ở Việt Nam.