Ông Ôn Gia Bảo đang thực hiện chuyến thăm đầu tiên của một Thủ tướng Trung Quốc tới Ấn Độ trong 5 năm nay.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã tuyên bố rằng, có đủ không gian trên thế giới cho cả Trung Quốc và Ấn Độ để tăng trưởng, và những nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh nhất thế giới này là đối tác, chứ không phải đối thủ cạnh tranh.

"Một số phương tiện truyền thông nói rằng, Ấn Độ và Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh… Tôi không nhất trí với quan điểm này".


Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo tại sân bay ở New Delhi. (Ảnh: THX)

Với sứ mệnh “xây dựng lòng tin” giữa hai nước, Thủ tướng Trung Quốc khẳng định, các công ty đại lục sẽ ký kết những thoả thuận với nhiều hãng Ấn Độ trị giá hơn 16 tỉ USD và Trung Quốc có thể mở một số lĩnh vực cho các công ty Ấn Độ.

Chuyến công du của ông Ôn là chuyến thăm đầu tiên tới Ấn Độ của một thủ tướng Trung Quốc trong 5 năm nay. Hai quốc gia, chiếm hơn 1/3 dân số thế giới, đã từng có xung đột năm 1962 và quan hệ bang giao vẫn có nhiều bất ổn, bất chấp quan hệ thương mại đang bùng nổ .

Cả Trung Quốc và Ấn Độ đều phản đối những yêu cầu của phương Tây trong thương mại thế giới và các cuộc đàm phán về biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, hai nước lại có những bất đồng xung quanh quan hệ gần gũi của Trung Quốc với Pakistan và vấn đề tranh chấp biên giới.

"Đoàn doanh nghiệp tháp tùng Barack Obama và David Cameron thực sự ấn tượng, nhưng khi ông Ôn tới Ấn Độ với 100 doanh nhân hàng đầu, thảm đỏ cần trải dài hơn”, một bình luận đăng trên Hindustan Times như vậy. "Hãy để thương mại lên tiếng, các vấn đề khác khiến lòng tin thiếu hụt hy vọng sẽ được giải quyết”.

Theo giới phân tích, tuyên bố của Thủ tướng Ôn Gia Bảo về việc Trung Quốc đầu tư nhiều hơn vào Ấn Độ đã phần nào xoa dịu được những lo lắng của chính khách Ấn Độ từng cho rằng, cán cân thương mại Trung - Ấn nghiêng nhiều về Trung Quốc.

Ông Ôn còn cho hay, ông sẽ thảo luận với người đồng cấp Ấn Độ Manmohan Singh về các biện pháp để gia tăng các kênh thương mại.

Theo dữ liệu hải quan Ấn Độ, thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc có thể đạt 24-25 tỉ USD năm nay, các nhà phân tích dự đoán. Thâm hụt tăng tới 16 tỉ USD năm 2007 - 2008, từ mức 1 tỉ USD năm 2001 - 2002.

Ấn Độ đang hướng tới việc đa dạng hóa  rổ thương mại của họ, nhưng vật liệu thô và các hàng hóa giá trị thấp khác như quặng sắt vẫn chiếm khoảng 60% xuất khẩu của nước này sang Trung Quốc.

Ngược lại, các loại hàng hóa sản xuất từ đồ rẻ tiền tới tua bin tạo nên khối lượng lớn trong xuất khẩu của Trung Quốc. Nước này hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ. Thương mại hai chiều đạt 60 tỉ USD năm nay, tăng từ mức 13,6 tỉ USD năm 2004.

"Quan hệ kinh tế cấu thành nền tảng quan hệ của chúng ta… Cả hai bên cần tăng cường các lợi ích chung về thương mại và tìm kiếm những sáng kiến mới”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ nói.

Tuy vậy, tổng mức đầu tư của Trung Quốc vào Ấn Độ còn khá nhỏ, chỉ vào khoảng 221 triệu USD năm ngoái, chiếm 0,1% nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Trung Quốc. Con số này kém 7 lần so với tiền của Trung Quốc đổ vào Pakistan, theo dữ liệu từ Bộ Thương mại Trung Quốc.

Mặc dù cả Trung Quốc và Ấn Độ đều nhấn mạnh tới khả năng tiến tới thỏa thuận thương mại tự do, nhưng chưa một tiến triển thực tế nào diễn ra. Có nhiều hoài nghi ở New Delhi rằng, Bắc Kinh chỉ muốn đưa hàng hóa sản xuất rẻ tiền vào nền kinh tế đang bùng nổ trị giá 1,3 nghìn tỉ USD của Ấn Độ.

"Quan hệ hai bên rất dễ tổn thương và rất khó phục hồi. Vì thế, cần phải chú tâm đặc biệt trong kỷ nguyên thông tin”, phái viên Trung Quốc tại Ấn Độ, Trương Yên nói với báo giới ở New Delhi.

Ấn Độ lo ngại Trung Quốc muốn hạn chế sự tiếp cận toàn cầu của họ qua khả năng phản đối mong muốn trở thành thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ hoặc “phong tỏa” khu vực Ấn Độ Dương với các dự án từ Pakistan tới Myanmar.

Trong khi đó, do lo ngại ảnh hưởng của Washington ở Nam Á, Bắc Kinh đã nhanh chóng hướng đến New Delhi sau khoảng một tháng kết thúc chuyến công du của Tổng thống Mỹ Obama tại Ấn Độ. Trong chuyến đi này, ông Obama đã tán thành mong muốn của Ấn Độ trong việc có một ghế thường trực ở Hội đồng Bảo an.

Sau chuyến thăm Ấn Độ từ 15-17/12, Thủ tướng Trung Quốc sẽ tới Pakistan.

  • Thụy Phương (Theo AP, Reuters)