Thời gian gần đây, trên một số diễn đàn và mạng xã hội Facebook, nhiều chị em chia sẻ hình ảnh và công dụng của thiết bị được gọi là máy đo độ an toàn trong thực phẩm SOEKS có nguồn gốc từ Liên bang Nga. Theo quảng cáo, loại máy đó có khả năng nhận biết lượng dư chất hóa học tồn đọng trong hoa quả, thực phẩm và đưa ra các cảnh báo đối với người dùng. Với khả năng nhận biết khá chi tiết chỉ số của từng loại thực phẩm và đưa ra các cảnh báo trực tiếp nên/không nên sử dụng thực phẩm, loại máy đo này đang rất được lòng nhiều người.

Qua lời giới thiệu từ một người bạn trên Facebook đã sử dụng máy, phóng viên ICTnews có dịp dùng thử và tìm hiểu thông tin của loại máy cầm tay đo nồng độ thực phẩm đang "hot" này. Theo cảm nhận, thiết bị nhỏ gọn, khá chắc chắn. Máy đo và đưa ra được chỉ số nồng độ hóa chất còn tồn dư và cảnh báo vượt hay không vượt ngưỡng cho phép đối với các loại thực phẩm riêng biệt. Đi kèm là bảng giới hạn dư lượng Nitrate trong thực phẩm với khoảng 60 loại thực phẩm thường gặp.

Theo tìm hiểu của phóng viên ICTnews, máy đo SOEKS được Bộ Y tế cấp phép từ tháng 8/2014 và bắt đầu xuất hiện trên thị trường Việt Nam từ cuối 2014. Nhưng phải đến thời gian gần đây, thiết bị đo nồng độ an toàn thực phẩm trên mới được biết đến rộng rãi.

Thông tin có được qua một vài điểm bán hàng trên mạng cho thấy máy SOEKS có khả năng đo khá chính xác được nồng độ Nitrate tồn đọng trong thực phẩm. Nitrate được biết đến là lượng tồn đọng còn lại khi sử dụng quá nhiều phân bón hóa học hay các hóa chất bảo quản chứa gốc Nitrat để ép chín hoặc giữ tươi hoa quả, thực phẩm. Ngoài ra, tình trạng sử dụng muối diêm để phù phép thịt ôi, thối thành tươi ngon cũng khiến cho nồng độ Nitrat có trong thực phẩm cao hơn.

Máy sản xuất ở dạng kit cầm tay rất nhỏ gọn. Để sử dụng, người dùng chỉ cần cắm đầu kim vào thực phẩm và bấm máy. Sau quá trình hoạt động 20 giây, máy sẽ đưa ra cảnh báo trực tiếp nếu lượng Nitrate quá cao.

Theo GS. TS Phan Thị Kim, Chủ tịch Hội ATTP Việt Nam cho biết, máy SOEKS có mức độ sai số khoảng 5%. Với 1 bộ kit cầm tay đo nhanh, sai số này có thể chấp nhận được.

Được biết, ngoài chiếc máy đo Nitrate này, một vài sản phẩm khác của SOEKS cũng có khả năng đo Nitrat và phóng xạ Ecotester

Hiện tại, loại máy đo thực phẩm SOEKS có nguồn gốc từ Liên bang Nga vào thị trường Việt Nam theo hai đường xách tay và nhập khẩu trực tiếp. Đối với máy SOEKS hàng xách tay có mức giá khoảng 3,5 triệu đồng. Còn các máy nhập khẩu trực tiếp có mức giá cao hơn, bản rẻ nhất là 4,5 triệu đồng và 6,5 triệu đồng cho loại máy đo cả nồng độ Nitrate và phóng xạ Ecotester. Mặc dù các máy nhập khẩu có giá đắt hơn hẳn nhưng vẫn được nhiều người lựa chọn hơn vì trang bị tiếng Việt và chế độ bảo hành 12 tháng.

Tại Việt Nam cũng có một vài sản phẩm đo nhanh lượng hóa chất tồn dư trong thực phẩm nhưng giá thành của các kit kiểm tra còn cao và số lần sử dụng hạn chế. Thêm đó, mỗi loại chỉ phát hiện 1 loại dư chất nên chưa phù hợp với khả năng sử dụng của các gia đình mà thường được các cơ quan, tổ chức sử dụng.

Còn trên thị trường hiện nay, theo tìm hiểu của chúng tôi, Bộ Y tế chỉ cấp phép cho thiết bị đo này của SOEKS. Tuy nhiên, trước khi đầu tư một khoản tiền "kha khá", người dùng cần biết, máy SOEKS không thể đo toàn bộ độ an toàn thực phẩm, nó chỉ có tính năng phát hiện nồng độ Nitrate, Nitrite tồn dư trong rau củ, thực phẩm chứ không phải là thiết bị có thể kiểm tra được dư lượng mọi chất. Với nhiều nguồn thực phẩm bán tràn lan không được kiểm định chất lượng và nguồn gốc, ngoài dư chất Nitrate, thực phẩm không đạt chất lượng còn có thể tồn đọng nhiều dư chất khác có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người.