Không ai tử nạn ngoại trừ nghi phạm đánh bom, nhưng hai vụ nổ ở chính thủ đô của Thụy Điển đã làm cả quốc gia nổi tiếng vì cởi mở và khoan dung choáng váng. Xã hội Thụy Điển chưa từng chứng kiến một vụ khủng bố nào trong hơn 30 năm nay.

Hai người bị thương tại trung tâm Stockholm hôm thứ bảy trong vụ đánh bom tự sát dường như là lần đầu tiên xảy ra với lịch sử Thụy Điển.

Nơi xảy ra vụ nổ ở Stockholm. Ảnh: Reuters
Một chiếc ô tô phát nổ giữa thời gian mua sắm đông đúc trong ngày, mọi người kinh hoàng chạy ra từ hiện trường. Vụ nổ đã giết chết kẻ bị coi là thủ phạm.

Theo lời các chuyên gia, nghi phạm có lẽ không thành công trong việc kích nổ tất cả khối thuốc mang theo và tổn thất theo đó đã giảm bớt.

Mặc dù cảnh sát không xác nhận vụ tấn công có dính líu tới những thành viên Hồi giáo cực đoan, nhưng một file âm thanh gửi tới hãng tin TT của Thụy Điển trước vụ việc cho thấy có liên quan tới Jihad - chiến binh thánh chiến; tới sự hiện diện của quân đội Thụy Điển ở Afghanistan và một bức tranh biếm họa nhà tiên tri Muhammad của một nghệ sĩ Thụy Điển.

"Giờ đây, một nhà nước Hồi giáo đã thành lập. Chúng tôi tồn tại ở châu Âu và Thụy Điển, chúng tôi có thực”, giọng nói trong file âm thanh cho biết. "Tôi không muốn nói nhiều về việc này. Hành động của chúng tôi sẽ tự chứng minh”.

Cảnh sát tại Anh đã tới khu Bedfordshire sau khi có thông tin rằng, nghi phạm đánh bom sống ở Luton và học tập tại trường Đại học Bedfordshire, hãng PA của Anh đưa tin. Không có vụ bắt giữ nào và cũng không có đồ nguy hiểm nào tìm thấy ở đây.

Thủ tướng Thụy Điển Fredrik Reinfeldt hôm qua nói, vụ tấn công là “không thể chấp nhận được” nhưng cũng kêu gọi người dân không “vội vã kết luận” để “tạo ra căng thẳng”.
"Thụy Điển là một xã hội cởi mở với mong muốn mọi người có thể có những nền tảng khác nhau, tôn giáo khác nhau đều sinh sống cạnh nhau trong xã hội ấy”, ông Reinfeldt nói trong một cuộc họp báo.

Thụy Điển, với truyền thống hoan nghênh người nhập cư và một văn hóa minh bạch, đã bắt đầu hoài nghi chính hình ảnh một quốc gia an toàn của mình sau vụ ám sát Thủ tướng Olof Palme năm 1986. Vào năm 2003, vụ Ngoại trưởng Anna Lindh bị đâm chết cũng là hồi chuông làm rất nhiều người choàng tỉnh.

Nhưng ở nước này, chưa từng có những vụ khủng bố lớn.

"Chúng tôi từng có một vụ tấn công khủng bố vào những năm 1970 nhưng đây có lẽ là vụ đánh bom tự sát đầu tiên tại Thụy Điển”, người phát ngôn của cảnh sát, Anders Thornberg nói. "Nó thực sự rất nghiêm trọng, và rất thảm kịch”.

Hôm qua, khu đi bộ nơi xảy ra vụ nổ trở nên yên ắng lạ thường và trống vắng vào một ngày cuối tuần giữa mùa mua sắm Giáng sinh.

Khách du lịch người Đức Melanie Ziethmann, 34 tuổi cho hay, cô nghe thấy tiếng nổ nhưng không hiểu điều gì xảy ra cho tới khi một người bạn ở Đức liên lạc với mình. "Chúng tôi ngạc nhiên khi điều này xảy ra ở Thụy Điển”, Ziethmann nói. "Thật choáng váng, tôi nghĩ đây là nơi rất an toàn”.

Hồi tháng 10, Thụy Điển đã tăng mức báo động khủng bố khi cảnh sát cảnh báo “sự chuyển động” trong một số nhóm ở nước này có thể dẫn tới những âm mưu tấn công. Những ngày sau đó, cảnh sát đã có một số vụ bắt giữ xung quanh một âm mưu đánh bom tại thành phố lớn thứ hai của nước này, Goteborg. Nghi phạm sau đó được thả tự do.

Magnus Norell, một chuyên gia nghiên cứu khủng bố tại Học viện Quốc phòng Thụy Điển cho hay, chỉ là vấn đề thời gian trước khi nước này bị chấn động bởi một vụ tấn công khủng bố. "Thụy Điển không phải là hòn đảo cô lập, chúng ta chỉ may mắn tính đến thời điểm này”.

Theo Norell, Thụy Điển cũng có những vấn đề tương tự với một số nhóm Hồi giáo cực đoan như các nước khác, khi nhiều thanh niên trẻ tới các trại huấn luyện ở những quốc gia như Somalia và Pakistan.

Vụ vẽ tranh biếm họa nhà tiên tri Muhammad của Lars Vilks cách đây ít năm đã làm căng thẳng gia tăng tại Thụy Điển. Hồi tháng 5, Vilks đã bị tấn công trong khi có bài phát biểu ở Uppsala, còn nhà thì suýt bị đốt cháy.

Căng thẳng về vấn đề nhập cư cũng tiếp tục lên cao ở quốc gia 9,4 triệu dân này. Thụy Điển thu hút người tị nạn Iraq hơn bất kể quốc gia phương Tây nào. Tuy nhiên, những kêu gọi hạn chế nhập cư xuất hiện nhiều trong vài năm gần đây. Tháng 9 vừa qua, lần đầu tiên trong lịch sử, đảng Dân chủ Thụy Điển - một đảng cực hữu với đường lối chống nhập cư mạnh mẽ đã lọt vào Quốc hội, với 20 trên 349 ghế.

  • Thụy Phương (Theo AP, Reuters)