Từ khoảng tháng thứ năm, thứ sáu trở đi, sữa mẹ hay sữa bột không đáp ứng
đủ nhu cầu dưỡng chất cho sự phát triển vượt bậc của trẻ, trẻ sẽ bắt đầu làm
quen với việc ăn dặm. Đây cũng là lúc các bà mẹ cần quan tâm đặc biệt đến chế độ
dinh dưỡng giúp trẻ phát triển hoàn thiện giai đoạn đầu đời.
Thiếu chất ở trẻ ăn dặm
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo không nên cho trẻ ăn dặm quá sớm vì hệ tiêu
hóa của trẻ trước 5 tháng tuổi chưa hoàn chỉnh, khả năng hấp thụ còn kém, trẻ
chưa có đủ men Amylase để tiêu hóa tinh bột nên rất dễ rối loạn tiêu hóa. Thế
nhưng, khi đã bước sang tháng thứ bảy, nếu các bà mẹ vẫn chưa có chế độ ăn dặm
phù hợp bổ sung dưỡng chất thì cơ thể trẻ sẽ không thể bắt nhịp phát triển rất
nhanh trong thời gian này.
Thông thường, chế độ ăn dặm lý tưởng được đưa ra luôn là tập cho trẻ ăn từ ít
đến nhiều, từ loãng đến đặc dần, từ bột ăn dặm dạng ngọt sang bột mặn. Ngoài
bột, có thể cho trẻ ăn thêm các loại trái cây dạng mềm như đu đủ, chuối, khoảng
9 tháng tuổi tập dần sữa chua, váng sữa, phô mai… Khi được cung cấp một chế độ
ăn dặm phù hợp, đa dạng, cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, trẻ sẽ phát triển rất
tốt.
Công thức chung nghe có vẻ đơn giản, song kỳ thực khi bắt tay vào thực tế, hầu
như bà mẹ nào cũng gặp khó khăn trong giai đoạn này. Một điều đáng lo ngại được
các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo là tình trạng thiếu vi chất ở trẻ
trong độ tuổi ăn dặm (từ 4 đến 12 tháng) rất đáng báo động. Nhiều trẻ trong giai
đoạn bú mẹ đang có biểu đồ tăng trưởng tốt nhưng khi chuyển sang giai đoạn ăn
dặm lại sụt cân, phát triển chậm, thậm chí rơi vào tình trạng thiếu vi chất,
nhất là sắt, kẽm và vitamin A.

Tại sao lại có tình trạng này? Nguyên nhân chính được các chuyên gia dinh dưỡng
đưa ra là do các bà mẹ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về chế độ dinh dưỡng
cũng như cách thức chế biến món ăn dặm cho trẻ. Từ đó dẫn đến tình trạng có trẻ
ăn nhiều nhưng vẫn thiếu chất. Ví dụ như nhiều bà mẹ cho rằng chỉ cần nấu cháo
với nước hầm xương, nước thịt, nước rau củ là đã đủ chất dinh dưỡng cho con.
Trong khi đó, các chất đạm, vitamin, khoáng chất, chất xơ… lại đều nằm ở phần
xác thịt, cá, rau. Trẻ càng ăn các món “nước hầm” do mẹ cất công nấu lại càng
suy dinh dưỡng, thiếu chất.
Một số trẻ khác lại được mẹ mua và cho ăn thường xuyên các loại cháo ăn dặm chế
biến sẵn không đảm bảo vệ sinh, có chứa những hóa chất độc hại gây ảnh hưởng đến
sức khỏe và quá trình phát triển. Có một thực tế đã từng được báo chí đánh động
là hiện nay, nhiều loại cháo dinh dưỡng nấu bán sẵn không được kiểm định vệ sinh
an toàn thực phẩm. Chưa kể, trong quá trình chế biến thủ công của mẹ hoặc các
điểm bán cháo ăn dặm chế biến sẵn, nguyên liệu thường bị hao hụt chất dinh dưỡng
khi sơ chế, cắt gọt, ngâm rửa, đun nấu trong thời gian kéo dài. Vì thế, tuy trẻ
cũng ăn đầy đủ số lượng bữa ăn theo quy định, nhưng thực chất dưỡng chất được
đưa vào cơ thể vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu.
Giải pháp hoàn hảo cho trẻ ăn dặm
Đưa ra lời khuyên cho các bà mẹ nuôi con đang ở tuổi ăn dặm, bác sĩ Nguyễn Thị
Thu Hậu - Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi đồng 2 nhấn mạnh: “Có lẽ nhiều
bà mẹ chưa quen lắm với việc cho trẻ sử dụng bột ăn dặm, nhưng đây là một giải
pháp tốt để cung cấp dinh dưỡng cho trẻ trong giai đoạn ăn dặm mà các bà mẹ cần
biết đến. Các loại bột ăn dặm của những nhãn hàng uy tín trên thị trường đã được
nghiên cứu, tính toán sao cho phù hợp nhất với nhu cầu dinh dưỡng và khẩu vị của
trẻ. Việc pha bột chỉ với nước ấm 50 độ C cũng giúp duy trì các vitamin và
khoáng chất cần thiết. Tỷ lệ, thành phần các chất dinh dưỡng cũng được tính toán
kỹ, giúp trẻ hấp thu tối ưu, phù hợp với nhu cầu cũng như bộ máy tiêu hóa còn
non yếu”.

Thay vì phải tìm hiểu và “cân đong đo đếm” rất nhiều nguyên liệu khác nhau nhằm
đảm bảo cho con có được một chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất, với bột ăn dặm các bà
mẹ không phải mất công như vậy nữa. Những muỗng bột có thể bổ sung cho bé khoảng
20 vitamin và khoáng chất cần thiết.
Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cũng được đảm bảo hoàn toàn khi toàn bộ nguyên liệu lẫn quy trình chế biến của một số nhãn bột ăn dặm uy tín trên thị trường hiện nay đều theo chuẩn quốc tế, được kiểm tra nghiêm ngặt trong từng công đoạn sản xuất. Chỉ riêng ưu điểm này hẳn cũng làm nhẹ lòng các bà mẹ có con trong độ tuổi ăn dặm, không phải đau đầu với chuyện làm sao tìm được nguyên liệu sạch, an toàn chế biến cho con mỗi ngày.
- Thuý Ngà