Uống nhiều sữa có gây ra dậy thì sớm?

“Có phải vì uống sữa nhiều khiến con tôi dậy thì sớm?” Các bác sĩ thường xuyên nhận được câu hỏi này từ cha mẹ các bệnh nhi. Tuy nhiên, sữa đã bị oan.

Dậy thì sớm là tình trạng trẻ phát triển các đặc tính sinh dục thứ phát đánh dấu sự trưởng thành về sinh dục sớm hơn bình thường, trước 8 tuổi ở trẻ gái (có kinh trước 9,5-10 tuổi) và trước 9 tuổi ở bé trai.

Tiến sĩ, bác sĩ Huỳnh Thị Vũ Quỳnh, Trưởng khoa Thận Nội tiết, Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM cho biết, mỗi ngày, nơi đây thăm khám từ 20-30 trẻ dậy thì sớm. Trong số đó, khoảng 6 trẻ phải nhập viện để chẩn đoán, điều trị can thiệp. 

“Câu hỏi phụ huynh thường xuyên đặt ra là, có phải vì con uống sữa nhiều quá nên bị dậy thì sớm hay không? Đây là quan niệm sai lầm!”, bác sĩ Vũ Quỳnh khẳng định. 

Sữa không phải nguyên nhân gây dậy thì sớm ở trẻ.

Theo thống kê, trẻ dậy thì sớm trung ương (dậy thì sớm thật sự) có đến 80% là vô căn. Ngoài ra, có thể do khối u thần kinh trung ương, u tuyến yên, nhiễm trùng thần kinh trung ương, yếu tố di truyền hoặc phơi nhiễm quá mức hormone sinh dục…

Các bác sĩ nhận định, sữa có thể liên quan gián tiếp đến dậy thì sớm nếu trẻ đó bị béo phì. 

TS.BS Nguyễn Thị Thu Hậu, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi đồng 2 lý giải, tế bào mỡ có thể tiết ra được một số hóa chất có tính chất như hormon (kích thích tố leptin). Trẻ béo phì lại có quá nhiều các mô mỡ, vì vậy nguy cơ dậy thì sớm cũng cao hơn trẻ khác. 

Nhưng sữa tại sao gây ra béo phì, dư cân? Bác sĩ Hậu phân tích, ở trẻ dưới 1 tuổi, sữa là thức ăn chủ yếu, rất nhiều dinh dưỡng. Trên 1 tuổi, trẻ vẫn cần duy trì 400-500ml sữa hoặc chế phẩm sữa mỗi ngày, để đảm bảo đủ canxi giúp trẻ phát triển chiều cao tối đa.

Khi trẻ 2 tuổi, cấu trúc não đạt 80% so với người lớn, nhu cầu chất béo không nhiều như trước. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn cho trẻ uống sữa nguyên kem, sữa nhiều đường với số lượng lớn. Từ đó, trẻ dễ dàng bị dư cân, béo phì.

“Lỗi không phải tại sữa mà chúng ta cho trẻ uống sữa như thế nào”, bác sĩ Hậu kết luận. 

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh, những em bé bú sữa mẹ ít bị béo phì hơn trẻ uống sữa công thức. Nguyên nhân là trong sữa mẹ, lượng đạm thấp và đều là các đạm quý. Còn trong sữa bò, lượng đạm quá cao khiến trẻ tăng cân nhanh và “nhạy cảm” với việc tích tụ mỡ sau này.   

"Ngay cả trẻ sinh non thiếu tháng, bắt buộc phải nuôi bằng sữa có độ đạm cao cũng có mặt trái là nguy cơ béo phì cao hơn", bác sĩ Hậu phân tích. 

Trước băn khoăn về sữa và thịt gia súc chứa hormon tăng trưởng có thể gây ra dậy thì sớm, bác sĩ Huỳnh Thị Vũ Quỳnh nhấn mạnh, đây là quan niệm sai lầm. Hormon dậy thì là hormon sinh dục, bản chất là hormon steroid. Trong khi đó, bản chất của hormon tăng trưởng là protein (peptit), khi đi vào dạ dày, sẽ cắt ra thành các axit amin.  

Do đó không có mối liên quan giữa hormon tăng trưởng và dậy thì sớm. 

Trên 80% trẻ gái dậy thì sớm không xác định được nguyên nhân. 

Các bác sĩ lưu ý, cha mẹ không nên cắt khẩu phần sữa khi trẻ béo phì hay dậy thì sớm vì trẻ vẫn cần bổ sung canxi, phát triển chiều cao.  Thay vì sữa béo, sữa nguyên kem, trẻ béo phì nên uống sữa tách béo và ít đường.

Phụ huynh cần cắt nguồn năng lượng rỗng từ đồ ăn vặt, bánh kẹo, nước ngọt, các loại thức ăn nhanh, đồ chiên, da heo, da gà… để kiểm soát cân nặng cho trẻ. 

Hiện nay, tỷ lệ trẻ dậy thì sớm ở Việt Nam và thế giới đều tăng cao, tuổi dậy thì cũng sớm hơn. Đặc biệt, trong số các bệnh nhi dậy thì sớm đến khám tại Bệnh viện Nhi đồng 2, khoảng 95% là trẻ gái.

Tuy nhiên, không phải trẻ nào cũng cần can thiệp điều trị. Bác sĩ sẽ đánh giá tuổi khởi phát, mức độ tiến triển tuổi xương, vấn đề tâm lý… từng trường hợp. Từ đó, xem xét chỉ định can thiệp hay không.

Nếu cần điều trị, thời gian thường kéo dài đến khi trẻ 11-12 tuổi. Sau khoảng 9-16 tháng ngưng can thiệp, trẻ gái sẽ có kinh nguyệt trở lại. Khi đó, các dấu hiệu dậy thì đã phù hợp với độ tuổi phát triển của trẻ và bạn bè cùng trang lứa. 

Linh Giao

Mẹ bôi thuốc làm hồng nhũ hoa, bé 16 tháng tuổi dậy thì sớmBé gái nhập viện trong tình trạng xuất huyết âm đạo, ngực to hơn bình thường dù mới 16 tháng tuổi.

tin nổi bật

Cách cầm bút cảnh báo chứng mất trí nhớ

Cách bạn cầm bút vẽ có thể chỉ ra nguy cơ mắc bệnh Alzheimer - dạng suy giảm trí nhớ phổ biến nhất.

Những thói quen gây hại trong nhà vệ sinh nhiều chị em thường mắc

Vệ sinh vùng kín đúng cách sẽ giúp bạn giảm nguy cơ mắc các bệnh phụ khoa như viêm nhiễm, nấm, ngứa.

Sưng phù nề một bên chân - dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ ngay

Theo BS. Lương Ngọc Trung, Bệnh Viện FV, sưng, phù một bên chân là dấu hiệu ban đầu của bệnh huyết khối tĩnh mạch hai chi dưới. Đây được coi là “sát thủ thầm lặng” nguy hiểm, đặc biệt ở những người từng mắc bệnh Covid-19.

Tập thể dục vào buổi sáng hay buổi tối giảm mỡ bụng nhiều hơn?

Đối với phụ nữ, tập thể dục vào buổi sáng giúp giảm mỡ bụng, giảm huyết áp.

Thói quen thường gặp khiến thận mất hoàn toàn chức năng

Nam bệnh nhân được chẩn đoán sỏi thận nhưng không tiếp tục thăm khám, theo dõi. Chỉ khi đau đớn anh mới đến bệnh viện, lúc này thận đã mất chức năng hoàn toàn.

Vấn đề chính trong đấu thầu thuốc chỉ có một chữ: “Giá”

Đó là nhận định của bác sĩ Nguyễn Tri Thức, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy khi nói về cuộc “khủng hoảng” thiếu thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế hiện nay.

Đôi mắt tiết lộ bất ổn sức khỏe

Đôi mắt thường được ví là cửa sổ tâm hồn và cũng cho phép bạn hiểu rõ hơn về sức khỏe tổng thể của mình.

Đồ uống tốt bậc nhất cho thận

Những người uống cà phê mỗi ngày, dù ít hay nhiều, có nguy cơ bị suy thận cấp thấp hơn 15%.

Hà Nội có 3 ca nhiễm biến chủng Omicron BA.5

Thông tin được Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội, Vũ Cao Cương, cho biết trong họp báo quý II do UBND TP Hà Nội tổ chức vào chiều nay.

Bệnh khiến hàng chục nghìn người chết mỗi năm được BHYT chi trả thuốc

Bệnh lao, căn bệnh được cho là giết người thầm lặng, khiến hơn 10.000 người tử vong mỗi năm. Chúng ta hoàn toàn chấm dứt được lao nếu phát hiện sớm, đảm bảo thuốc và tuân thủ chính xác phác đồ điều trị.

Bé gái Hà Nội bị máy xay sinh tố nghiền nát tay

Cho tay vào máy xay sinh tố đang hoạt động, bé gái 4 tuổi bị đứt gần rời ngón 2 tay phải.

Giữa ngày hè nắng nóng tái phát bệnh da mùa đông, đây là thủ phạm

Đang giữa mùa hè nhưng thời gian gần đây Bệnh viện Da liễu Trung ương liên tục ghi nhận người bệnh vào viện thăm khám các bệnh về da thường gặp vào mùa đông.

Vắc xin Covid-19 sắp hết hạn có còn hiệu quả?

Về thắc mắc vắc xin gần hết hạn có còn hiệu quả không, GS.TS Lân cho biết, theo nghiên cứu của các hãng sản xuất, vắc xin có hiệu quả tốt nhất là sử dụng trong 9 tháng. Như vậy, trong khoảng thời gian 9 tháng này, vắc xin có hiệu quả như nhau.

Người dễ bị tăng thân nhiệt phải đối mặt với những nguy cơ gì vào mùa hè?

Với người dễ bị tăng thân nhiệt, mùa hè chính là khoảng thời gian họ không muốn trải qua nhất. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, tăng thân nhiệt có thể dẫn tới tử vong do không được điều trị kịp thời.

Bộ Y tế đề nghị 9 Bộ tổ chức tiêm vắc xin mũi 3-4 cho cán bộ, nhân viên

Bộ Y tế đề nghị các Bộ tổ chức Lễ phát động chiến dịch tiêm vắc xin phòng Covid-19 mũi 3, mũi 4 cho cán bộ, công nhân viên trong ngành ngay trong tuần đầu tháng 7.