Từ cây chè cổ thụ rừng già đến bàn trà người Việt

Không chỉ giúp nhiều gia đình thay đổi cuộc sống, Shanam còn giúp người yêu trà thêm lựa chọn, đồng thời đưa tên tuổi trà Việt Nam ra thế giới.

Đổi đời nhờ cây chè

Trong ngôi nhà gỗ khang trang của gia đình anh Mùa A Sang ở bản Mống Vàng, xã Tà Xùa, huyện Bắc Yên, Sơn La có đầy đủ tiện nghi: Ti vi, tủ lạnh, tủ bếp, nhà vệ sinh khép kín...

từ cây chè cổ thụ rừng già đến bàn trà người việt

Trà Shanam chủ yếu mọc tự nhiên trên núi; muốn thu hoạch người dân phải trèo lên cây để hái

Khoe chiếc xe máy mới ở góc nhà vừa sắm cho con gái Mùa A Tồng để đi làm tại Công ty Trà và Đặc sản Tây Bắc, anh Sang cho biết: “Tất cả những gì gia đình chúng tôi có được là nhờ cây chè”.

"Chúng tôi đánh giá cao mô hình sản xuất có trách nhiệm như của Shanam. Họ đã xây dựng thương hiệu được người tiêu dùng tin dùng, đầu ra đảm bảo, quay lại đầu tư cho người nông dân.
Việt Nam có nhiều vùng trà nổi danh như Tà Xùa (Sơn La); Suối Giàng (Yên Bái), Tây Côn Lĩnh (Hà Giang), Tân Cương (Thái Nguyên), Bảo Lộc (Lâm Đồng)… Hiệp hội luôn ủng hộ và mong muốn có nhiều doanh nghiệp đi đúng hướng như Công ty Trà và Đặc sản Tây Bắc, để cùng nhau nâng cao chất lượng, giá trị cho cây chè Việt Nam". ông Hoàng Vĩnh Long, Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội Chè Việt Nam

Rót chén trà mời khách, anh Sang giới thiệu đây là trà Shanam bạch trà mây, được hái từ cây trà cổ thụ hơn 200 năm tuổi mà gia đình anh đang chăm sóc.

Nhấp một ngụm nước vàng óng, thoảng mùi hương lan rừng, vị ngọt thanh thanh như mật ong, PV được nghe anh Sang kể: Trước đây, gia đình anh có 1ha đất canh tác, trong đó trồng nhiều loại cây như táo mèo, dong riềng và chè cổ thụ, tuy nhiên thu nhập chẳng là bao. Riêng chè chỉ bán được cho các thương lái giá 10-12 nghìn đồng/kg.

Tuy nhiên, từ khi Công ty Trà và Đặc sản Tây Bắc (Tafood) có dự án phát triển vùng chè cổ thụ với thương hiệu Shanam, họ đã thu mua với giá 20-40 nghìn đồng/kg; thậm chí loại cao nhất tới 150.000 đồng/kg.

Được giá, gia đình anh chăm thu hái hơn, sản lượng thu hoạch lên tới cả tấn/ha/năm, đồng thời trồng mới thêm 3ha giống chè cổ thụ nữa.

Ở bản Tà Xùa A bên cạnh, cả gia đình anh Mùa A Vừ cũng lần lượt trở thành người của Công ty Trà và Đặc sản Tây Bắc, từ anh rồi tới vợ và con gái, con rể. Ngoài lương thưởng theo chế độ, gia đình anh còn có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ “vườn chè” đang quản lý, chăm sóc.

“Hồi công ty mới đến Tà Xùa, anh Khánh (ông Phạm Vũ Khánh, nhà sáng lập thương hiệu chè Shanam – PV), chị Thắm (bà Nguyễn Thị Thắm, giám đốc thương hiệu và cũng là người bạn đời của ông Khánh – PV) phải mất 2 năm “vật vã” giải thích cho tôi tại sao phải đi làm. Còn giờ tôi chỉ sợ mất việc, vì nhờ đó mà gia đình tôi có cuộc sống sung túc, con cái được học hành”, anh Vừ tâm sự.

Gia đình anh Mùa A Sang, Mùa A Vừ là hai trong số hơn 300 hộ nông dân “đối tác” thu hái chè cho Công ty Trà và Đặc sản Tây Bắc tại vùng chè Tà Xùa, với thu nhập từ 100 triệu đồng/năm trở lên, tuỳ theo số lượng gốc chè họ sở hữu.

Ông Lê Văn Kỳ, Chủ tịch UBND huyện Bắc Yên, Sơn La rất hào hứng với dự án bảo vệ, nâng cao giá trị cây trà cổ thụ trên địa bàn – dự án được ông ấp ủ từ 11 năm trước, khi còn làm trưởng phòng nông nghiệp huyện, đã được Công ty Trà và Đặc sản Tây Bắc phát triển thành công. Ông Kỳ khoe, trên địa bàn huyện đã trồng mới thêm được 130ha giống chè đặc sản này; chè Bắc Yên nhiều khi còn “không có mà bán”!

“Tôi đi nhiều nơi mà chưa thấy sản phẩm chè nào chuẩn chỉ từ bao bì, nhãn mác như vậy. Hoạt động thu mua, chế biến cũng rất chuyên nghiệp. Sản phẩm rất đa dạng với hàng trăm loại, khách hàng tha hồ lựa chọn. Đây cũng là thương hiệu đầu tiên của Việt Nam sản xuất thành công trà ép bánh nổi tiếng trên thế giới, mang về 40 giải thưởng quốc tế... Nhờ tất cả những điều đó, đời sống bà con dân bản đã “thay da đổi thịt”.

Trước đây, chè chỉ là nguồn thu nhập phụ, đến giờ trở thành thu nhập chính với mức trung bình 150 triệu đồng/ha/năm. Mang 1kg chè đi bán nhẹ nhàng hơn một yến thóc trong khi thu nhập gấp 6-7 lần, thậm chí hơn 10 lần”, ông Kỳ không giấu niềm tự hào.

Chuyện về cây chè cổ thụ siêu sạch, giàu dinh dưỡng

Người yêu trà thưởng thức trà Shanam

Tà Xùa là một trong 2 vùng nguyên liệu của thương hiệu trà cổ thụ Shanam thuộc Công ty Trà và đặc sản Tây Bắc. Mặc dù chỉ cung cấp khoảng 10 tấn/năm trong tổng sản lượng 180 tấn/năm của Tafood, song trà Tà Xùa đóng góp giá trị lớn nhờ giá trị bản địa như khí hậu, thổ nhưỡng.

Ở độ cao hơn 2.800m so với mực nước biển, Tà Xùa một ngày có thể có tới 4 mùa, chênh lệch nhiệt độ rất cao, đất chủ yếu là sen đá...

Cây trà Tà Xùa gốc nhỏ, sản lượng thấp vì một năm có thể ngủ đông đến 5 tháng, nhưng đổi lại là giá trị dinh dưỡng cao và hương vị đặc biệt. Đây cũng là “quê hương” của sản phẩm Bạch Trà Thiên của Shanam - từ cây trà cổ 500 năm tuổi - đoạt giải Bạc châu Á Thái Bình Dương (không có giải Vàng).

Bén duyên với ngành chè từ những năm 2000, năm 2013, bà Nguyễn Thị Thắm, Giám đốc thương hiệu Shanam của Công ty Trà và Đặc sản Tây Bắc cùng chồng là ông Phạm Vũ Khánh đã dành 1 năm để tìm hiểu các rừng chè, vùng chè và đưa mẫu về phân tích.

Kết quả phân tích mẫu chè ở Sơn La (Tà Xùa), Yên Bái (Sùng Đô, Văn Chấn) khiến mọi người bất ngờ: Siêu sạch và dinh dưỡng lớn hơn rất nhiều so với các cây chè trồng công nghiệp.

Tuy nhiên, nơi có giống chè này chủ yếu là vùng sinh sống của người Mông và người Dao, rất ít người biết tiếng Kinh, đường sá khó đi, thậm chí hiểm trở nên để sản xuất công nghiệp khó khăn.

Việc thuyết phục người dân bản địa tham gia chuỗi chế biến chè cũng gặp nhiều thách thức khi họ phải thay đổi thói quen làm việc và sinh hoạt...

Nhưng cũng rất may mắn cho Shanam là chính quyền địa phương khi đó cũng đã nung nấu, tâm huyết với dự án phục chế, phát triển cây chè cổ thụ.

Sau một thời gian cùng ăn, cùng ở, cùng làm với những người nông dân, đặc biệt là chính sách thu mua giá gấp đôi, gấp 3 các thương lái đang trả, vợ chồng ông bà chủ Shanam đã thuyết phục họ bắt tay phát triển thương hiệu. Từ thành công với Tà Xùa, vùng chè cổ thụ của Shanam sau đó đã được mở rộng sang Sùng Đô, Văn Chấn, Yên Bái.

từ cây chè cổ thụ rừng già đến bàn trà người việt

Chè Shanam được thu hái, xao sấy theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật giúp trà giữ được những dưỡng chất và hương vị đặc biệt

“Năm 2019, sau hơn 2 năm ra mắt thương hiệu, công ty tham gia vào dự án quốc tế của chính phủ Pháp, các nhà khoa học đã phân tích loại trà này cho thấy, có khoảng 100 chất hóa học có lợi, 29 loại axit amin, hàm lượng vitamin C cao, giúp nâng cao đề kháng. Đây cũng là động lực để chúng tôi tiếp tục đeo đuổi mục tiêu bảo tồn và phát triển giống trà quý của Việt Nam”, bà Thắm nói.

Hiện tại, người sáng lập Shanam khá hài lòng với mức tăng trưởng doanh thu bình quân 20%/năm và kỳ vọng sau 2 năm đại dịch sẽ tăng 25-30%. “Chúng tôi đặt mục tiêu doanh số tăng 30% song lợi nhuận chỉ tăng 12-15%, nhằm hướng đến số người dân được hưởng lợi sẽ nhiều lên, rừng chè cũ được bảo vệ tốt, diện tích trồng mới mỗi năm tăng”, bà Thắm nói.

Trà để trăm năm, giá 31 triệu đồng/kg

Shanam có hàng trăm loại trà khác nhau, chia thành các dòng như: Trà xanh, trà đen, trà vàng, bạch trà và trà ép bánh… được thu hoạch từ các cây chè 100 - 500 tuổi. Trong đó loại rẻ nhất là trà xanh thư, có giá khoảng 700.000 đồng/kg và loại đắt nhất là trà sen thiện (bạch trà thiên ướp hương sen) có giá hơn 31 triệu đồng/kg. Riêng trà ướp bánh có thể để cả trăm năm, thậm chí càng lâu trà càng quý, tương tự như rượu vang vậy.

 

(Theo Báo Giao Thông)

tin nổi bật

Những triệu phú hàng rong kỳ lạ ở Ấn Độ, thu nhập hàng triệu USD/năm

Những triệu phú "ngầm" này đã tiết kiệm và chi hơn hơn 500.000 USD để mua bất động sản nhưng lại để người thân đứng tên.

Chỉ vì cái khay nhựa, một doanh nghiệp thuỷ sản Việt mất thị trường xuất khẩu vào EU

Vừa qua có doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng tôm Việt Nam bị mất thị trường EU chỉ vì từ chối thay đổi khay nhựa đóng gói - lãnh đạo VASEP chia sẻ.

GDP đầu người của Việt Nam tăng gần 5 lần sau 15 năm

Theo Forbes, dựa trên giá trị đồng USD, từ năm 2006 đến năm 2021, tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Việt Nam lên đến gần 371%, tăng gần gấp 5 lần.

Nền kinh tế không thiếu tiền, chỉ thiếu vốn

Theo TS. Trần Du Lịch, nền kinh tế hiện không thiếu tiền nhưng thiếu vốn. Việc cần làm là đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, nới room tín dụng đúng đối tượng cần tiền để tạo dòng vốn.

Thời kỳ tiền khó, mua bán doanh nghiệp giảm hẳn

Giá trị trung bình của một giao dịch được công bố giảm từ 31,1 triệu USD năm 2020 xuống còn 16,5 triệu USD trong 10 tháng năm 2022. Số thương vụ vượt quá 100 triệu USD cũng giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm ngoái.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để dự báo công suất năng lượng tái tạo

Điện gió, điện mặt trời sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng công suất hệ thống điện Việt Nam. Do đó, việc áp dụng Al (trí tuệ nhân tạo) để dự báo nguồn năng lượng này đóng vai trò quan trọng cho hệ thống.

Xây 1 trạm biến áp phải hỏi cả chục cơ quan, dự phòng cấp điện bị ảnh hưởng

Việc chậm ra quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư làm giảm độ dự phòng lưới điệṇ 220KV, 110KV cũng như trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ hàng loạt dự án trạm biến áp.

Cho thuê du thuyền, máy bay, Dubai cũng đang kiếm bộn tiền từ World Cup

Qatar không phải đất nước duy nhất chứng kiến sự bùng nổ về khách du lịch nhờ đăng cai World Cup 2022. Đất nước láng giềng UAE cũng đang được hưởng lợi nhờ làn sóng tương tự.

Đại gia đi săn nhà đất giá rẻ

Các nhà đầu tư lâu năm có tiềm lực tài chính đang chờ cơ hội để đi săn nhà đất giá rẻ, hợp lý.

Thiếu tiền, dự án nhiệt điện do tư nhân đầu tư dàn hàng... chậm tiến độ

Các dự án nhiệt điện do tư nhân đầu tư hiện đều chậm tiến độ, nguyên nhân bởi nhiều vướng mắc kéo dài.

M&A toàn cầu sụt giảm 500 tỷ USD, Việt Nam vẫn có cơ hội mới

Hoạt động M&A đang rơi vào trạng thái trầm lắng. Tuy nhiên, theo Bộ KH-ĐT, thị trường M&A Việt Nam vẫn được đánh giá là một thị trường an toàn, hấp dẫn, giàu tiềm năng.

‘Thủ đô resort’ không còn phù hợp với Bình Thuận

Bình Thuận vốn được mệnh danh là “thủ đô resort” nhưng chỉ phù hợp từng thời điểm, hiện việc phát triển có những bất cập, cần xem xét lại - ông Nguyễn Minh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận, chia sẻ.

Kịch bản bất lợi, dự báo 'đầu tàu' TP.HCM vẫn tăng trưởng trên 7%

Những yếu tố như chính sách Zero Covid của Trung Quốc, chiến tranh Nga - Ukraine hay khủng hoảng bất động sản có thể tác động tới kinh tế TP.HCM năm 2023. Nhưng với kịch bản bất lợi, dự báo 'đầu tàu' TP.HCM vẫn tăng trưởng trên 7%.

Dòng vốn tỷ USD mới đổ vào Việt Nam

Việt Nam đứng trước cơ hội đón dòng vốn tỷ USD mới, trong bối cảnh được nhiều doanh nghiệp nước ngoài quan tâm.

Ngóng cơ chế giá, hơn 80% dự án điện gió ở Quảng Trị triển khai cầm chừng

Do các yếu tố bất lợi về thời tiết, ảnh hưởng của dịch Covid-19, giải phóng mặt bằng và cơ chế của Chính phủ, hàng loạt dự án điện gió trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đang bị chậm tiến độ.