Tứ đại đặc sản được xem như 'thần dược trường thọ' trên đất Việt

Loài rêu đá mọc dưới lòng suối, loại rau sam mọc đầy ven đường như cây dại, cây hương thảo trồng làm cây xanh trong nhà hay nắm lá cây rừng lại được người dân vùng sơn cước nâng niu, giữ gìn như một bảo vật quý giá.

Bởi lẽ với họ, đây đều là những vật phẩm nằm trong nhóm tứ đại đặc sản có khả năng tăng cường tuổi thọ, giúp người già sống lâu mà vẫn minh mẫn, dẻo dai…

Rêu đá trường thọ

Đối với người dân Tày, Nùng ở thôn Trung (xã Xuân Quang, huyện Quang Bình, Hà Giang), rêu đá không chỉ là món ăn mà đã đi sâu vào đời sống văn hóa, phong tục tập quán của đồng bào.

Giai đoạn còn khốn khó trước kia, rêu đá là món ăn cứu đói của nhiều gia đình. Còn ngày nay, rêu đã trở thành đặc sản, là bí quyết riêng để nhiều cụ già đã thọ quá ngưỡng “cửu thập” vẫn khỏe mạnh, dẻo dai, minh mẫn.

Rêu ở đây là loại rêu mọc tự nhiên trên đá, nằm sâu dưới lòng những con suối nước trong vắt. Người dân cũng không hề biết tổ tiên ăn rêu từ bao giờ, chỉ truyền tai nhau một câu chuyện từ đời này nối đời khác rằng: “thần rêu” sinh ra con người ở vùng này, ngược lại con người cũng có bổn phận phải tạo điều kiện để rêu mọc tự nhiên.

{keywords}
Rêu sau khi vớt từ suối lên.

Theo kinh nghiệm của người Tày, Nùng, khi đi tìm mò quẹ (tiếng Tày có nghĩa là rêu đá) nên chọn những bãi rêu lớn, bởi ở đó rêu vừa nhiều, vừa ngon. Khi vớt rêu, phải đứng ở dưới suối, hứng nước chảy từ trên rồi lấy tay quơ ngang. Các đám rêu ngậm nước nhiều, khi nhấc ra khỏi nặng trĩu tay, phải từ từ cho rêu chảy hết nước rồi bỏ vào giỏ.

Hái rêu là một công việc vất vả, nhưng việc đập rêu, loại bỏ tạp chất còn nhọc hơn. Người ta để những cục rêu lên thớt hoặc một hòn đá tảng to có mặt phẳng và đập cho rong rêu bong ra các tạp chất. Phải đập sao cho khéo để rêu không bị nát, dễ mất chất dinh dưỡng và màu xanh tự nhiên.

Sau khi được vò đập thật kỹ cho sạch nhớt phù sa, rêu có thể chế biến thành nhiều món như nộm rêu, canh rêu,… nhưng độc đáo nhất vẫn là món rêu trộn với các loại gia vị rồi đem nướng.

{keywords}
Rêu nướng là sự sáng tạo của người Tây Bắc.

Người Thái có thể dùng rêu nướng không với các loại dong, lá chuối hoặc nướng cùng cá suối, thịt lợn, thịt gà và ớt. Sau khi nướng, rêu đá trở nên mỏng tang, giòn và vô cùng thơm ngon. Người ăn chơi nhấm nháp rêu đá nướng với rượu, người lại ăn kèm với xôi đồ thơm phức.

Ngoài việc chế biến rêu tươi, người ta còn phơi khô rêu, cất lên gác bếp để làm món ăn dự trữ. Chỉ khách quý mới được đãi món rêu khô này.

"Thần dược" trường thọ: Cây hương thảo

Ăn hương thảo giúp cơ thể tăng cường hệ miễn dịch, hơi thở thơm tho, đường ruột khỏe mạnh và trí nhớ minh mẫn, được cho là “thần dược” trong đời sống của người Địa Trung Hải.

{keywords}
 

Tại Việt Nam, cây hương thảo được sử dụng như một loài cây trang trí trong vườn chứ chưa phổ biến như loại gia vị. Vuốt nhẹ lá cây hương thảo, mùi thơm dễ chịu vương trên ngón tay giúp bạn thư giãn và được chứng minh có tác dụng tăng cường trí nhớ. Lá cây hương thảo là gia vị thích hợp và tốt cho sức khỏe nếu được bổ sung thường xuyên vào chế độ ăn.

Lá cây hương thảo cung cấp khoảng 131 calo và không chứa cholesterol, chứa nhiều chất xơ, vitamin A. Mỗi ngày ăn vài lá cây hương thảo được chứng minh cung cấp đủ lượng vitamin A giúp mắt sáng khỏe, chống oxy hóa và ngăn ngừa bệnh ung thư phổi và khoang miệng. Bên cạnh quả ô liu và cá biển, cây hương thảo được cho là bí quyết vàng để người dân vùng Địa Trung Hải sống thọ. Cây hương thảo chứa nhiều canxi, sắt và vitamin B6, góp phần vào sự ổn định nhiệt của Omega 3 và giúp tăng tuổi thọ.

Cây hương thảo có vị đắng nhẹ quyến rũ, nóng, mùi thơm nồng, hơi se, được người Địa Trung Hải dùng trong các món nướng truyền thống làm tăng hương vị món ăn. Ngoài ra, với khẩu vị của người Việt, có thể cho vài cọng hương thảo vào bánh mì ăn thay thế cho ngò rí, thêm vào các món như gà nướng, cá nướng. Nhiều người dùng hương thảo như cây thuốc vì có tính tẩy uế và chuyển máu, dùng với liều thấp, nó gây sự dồn máu ở các cơ quan vùng bụng và kích thích sự tiết dịch dạ dày và ruột, có tác dụng lợi tiểu. Tuy nhiên, nếu lạm dụng loại cây này với liều cao, nó gây co thắt và chóng mặt.

"Thần dược trường thọ" rau sam

Rau sam không chỉ được chế biến nhiều món ăn ngon như xào, làm gỏi, nấu canh… mà nó còn có tác dụng làm mát, giải nhiệt, táo bón, chống lão hóa và hỗ trợ chữa các bệnh tim mạch, tiểu đường, gout…

{keywords}
 

Rau sam có vị đặc trưng, thanh và hơi chua. Dù được gọi là rau, nhưng ở Việt Nam, người ta thường chỉ coi cây sam như là cây dại và chỉ dùng như một loại rau ăn lá rất hạn chế, thậm chí ở nhiều nơi còn dùng làm thức ăn cho bò. Có lẽ sẽ ít ai biết rằng, ở nhiều nước trên thế giới, người ta đang "săn lùng" loại rau nhỏ bé này bởi những công dụng kỳ diệu đến không ngờ. Người Trung Hoa xưa gọi rau sam là "rau trường thọ". 

{keywords}
 

Cây rau sam khi phát triển đạt chiều dài từ 20 - 30cm thì có thể cho thu hoạch. Dùng dao sắc cắt phần thân chồi lá non. Sau mỗi đợt thu hoạch thì tiến hành bón thúc cho cây phát triển. Cây rau sam có sức sống mãnh liệt nên không cần tốn nhiều công chăm sóc. Bạn chỉ cần tưới nước, đảm bảo đủ độ ẩm cho cây và bón thêm ít phân trùn quế hoặc phân hữu cơ thời kì rau phát triền mạnh để nhanh cho thu hoạch.

Cây đái bay

Vùng đất Lũng Vân (hay còn gọi là Mường Chậm, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) bao năm nay vẫn được mệnh danh là “thung lũng trường thọ” bởi số người sống trên dưới 100 tuổi có rất nhiều. Theo lời truyền qua các thế hệ, chính loài kì thảo có cái tên “đái bay” đã giúp họ có cuộc sống như vậy.

{keywords}
Một phần huyện Tân Lạc. (Ảnh: jenteo27)

Cây đái bay là một loại cây rừng mọc hoang, bám mình trên vách đá hoặc các cây cổ thụ. Nhiều người dân vùng này có thói quen khi lên nương cũng phải chuẩn bị một can nước lá đái bay mang theo để uống. Dù lao động cật lực nhưng khi uống vào sẽ thấy hết mệt mỏi.

Cây đái bay cũng thuộc dạng thân mềm như cây sắn dây, có lá to giống như lá thị, cả thân cây và lá đều có thể dùng được. Bà con dân tộc khi hái cây đái bay về sẽ cạo vỏ thật sạch, rửa qua vài lần nước suối, thái lát thật mỏng rồi phơi khô. Sau khi đun nước sôi thì thả loài cây này vào.

Nước cây đái bay có màu đỏ, vị ngọt mát, đun đến nước thứ hai, thứ ba là ngon nhất, bởi lúc này sẽ xuất hiện mùi thơm thoang thoảng. Riêng với thân cây, chỗ nào phình ra to nhất thì sẽ cắt lấy dùng để ngâm rượu ngô hoặc dùng làm thuốc xông hơi.

Ngoài các công dụng trên, cây đái bay còn được ngâm cùng với rượu tỏi, hạt dổi, vỏ quế rồi bắt một con rết to cho vào sẽ có tác dụng trị đau gân, đau chân tay, sưng bầm, tím tái, phong thấp, cảm hàn... rất tốt.

Để hái được loài cây này phải mất khá nhiều công sức, có khi đi vào rừng sâu hàng tuần mà vẫn không lấy được. Nhất là mấy năm trở lại đây, nhiều thương lái miền xuôi ngược đường tìm đến săn tìm với giá cao khiến cây đái bay càng trở nên khan hiếm.

(Theo Dân Việt)

tin nổi bật

Món hàng Việt chiếm Top đầu thế giới đang mất dần thị phần tại Trung Quốc

Xuất khẩu hạt điều Việt sang thị trường Trung Quốc giảm 51,6% trong 4 tháng năm 2022. Thị phần hạt điều của Việt Nam trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc giảm từ 95,62% trong quý I/2021 xuống 76,27% trong quý I/2022.

"Săn" lá - thú chơi đắt đỏ như mê túi Hermes: Vài trăm triệu chưa đủ, có thể mất trắng

Có gì ở những chậu cây kiểng lá mà khiến dân tình say mê đến mức sẵn sàng chi vài chục thậm chí cả trăm triệu để “rước” về thế?

Vẫn còn hàng nghìn xe container ùn ứ ở các cửa khẩu Lạng Sơn

Tổng số phương tiện chở hàng hóa xuất khẩu còn tồn trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đến tối 25/5 là 1.057 xe, trong số này chủ yếu là các xe hoa quả.

Lúc giá xăng cao kỷ lục, xuất hiện văn bản "khó hiểu" của Bộ Công Thương

Hiệp hội xăng dầu Việt Nam vừa đề nghị Bộ Công Thương có văn bản làm rõ thêm về trách nhiệm và quyền thực thi mức giá bán lẻ xăng dầu tại các địa bàn vùng xa của các thương nhân phân phối xăng dầu.

Tâm sự của tài xế công nghệ: "Chuyến xe 30.000 mà khách trả 100.000. Sống thế mới sang!"

Tiền tip từ khoản không bắt buộc đang trở thành một tiêu chuẩn đánh giá nhân cách của người sử dụng dịch vụ và ảnh hưởng đến thái độ của người bán hàng.

Vì sao củ wasabi lại có giá đắt đỏ nhất hành tinh?

Được mệnh danh là một trong những loại gia vị đắt nhất hành tinh, củ wasabi Nhật Bản có giá lên đến gần 6 triệu đồng mỗi kg.

Chuyên gia: Mọi dấu hiệu đều chỉ ra rằng giá dầu sẽ tiếp tục đi lên

Giới quan sát chỉ ra nhiều lý do khiến đà tăng của giá dầu vẫn sẽ tiếp diễn, bao gồm thị trường dầu Mỹ bị thắt chặt, nhu cầu tại Trung Quốc có khả năng phục hồi và lệnh cấm của EU.

Bóc vỏ cây bán sang Mỹ - EU, nông dân kể chuyện nhìn đâu cũng thấy tiền

Vỏ cây bóc ra được đưa vào chế biến bán sang các thị trường cao cấp Mỹ, EU, Nhật Bản...thậm chí đến lá cây cũng có giá cao. Từ ngày trồng quế nhìn, chị Trần Thảo Dược (Yên Bái) nhìn đâu cũng thấy tiền.

Dụng công săn loài cá tà ma mà giới nhà giàu săn lùng

Loài cá bị gán cho một cái tên ma mị nhưng có vẻ đẹp đặc biệt từ màu sắc, hình dáng, có hương vị thơm ngon và bổ dưỡng. Cá tà ma đặc biệt khó săn tìm, chỉ thấy ở những vùng đảo xa...

Người Việt chi hơn 1 tỷ USD mua iPhone

Kim ngạch nhập khẩu iPhone của Việt Nam trong năm 2021 tăng gần 160% so với một năm trước đó.

Ly cà phê sáng lên giá, hộp sữa đắt đỏ hơn: Kêu trời chứ giờ biết kêu ai

Giá xăng đạt ngưỡng 30.500 đồng/lít kéo theo tất cả đều tăng giá, nghe thông báo mà chỉ 'kêu trời' rồi chấp nhận chứ biết kêu ai bây giờ.

Ba loại gia vị Tây Bắc cực đắt đỏ, có tiền chưa chắc mua được

Trước kia, các loại gia vị này chỉ vài nghìn đến vài chục nghìn đồng, nhưng giờ đây chúng có giá vô cùng đắt đỏ, có loại tới vài triệu đồng.

"Kho báu ngủ quên" ở Việt Nam có giá trị thế nào mà Mỹ rất muốn hợp tác khai thác?

Yttrium có ứng dụng rất đa dạng cả trong lĩnh vực dân sự lẫn quốc phòng.

Thuốc mê, thuốc kích dục ngập tràn chợ mạng

Đã có rất nhiều những hệ lụy từ việc sử dụng và mua bán thuốc mê, thuốc kích dục, thế nhưng thời gian gần đây nhiều đối tượng bán thuốc mê, thuốc kích dục lại đẩy mạnh hoạt động buôn bán qua mạng, nhất là mạng xã hội.

Vì sao giá trứng bất ngờ tăng mạnh?

Giá các loại trứng đều tăng lên mức cao nhất từ trước đến nay, khi trong điều kiện bình thường gần như chỉ giảm chứ không sốt giá.