Tư vấn điều trị muỗi và côn trùng đốt cho trẻ

Mùa mưa đến là dịp muỗi và các loại côn trùng sinh sôi nảy nở, kéo theo nỗi lo của nhiều bậc phụ huynh về sức khỏe cả gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Những vết cắn của côn trùng thường khiến làn da mỏng manh của bé sưng đỏ, viêm tấy,... là nguyên nhân của nhiều bệnh ngoài da, bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Rất nhiều phụ huynh đã gửi thắc mắc đến tòa soạn xung quanh vấn đề này. Để giải đáp nỗi lo lắng của các phụ huynh, hãy cùng tham khảo tư vấn của bác sĩ Vũ Hồng Thái - Giám đốc Bệnh Viện Da LiễuTP.HCM.

Chị Trần Ngọc Hoa (huyện Bình Chánh): Thưa bác sĩ, mỗi khi cháu bị muỗi đốt, mẹ tôi hay thoa dầu, có khi cả kem đánh răng nữa. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết liệu những phương pháp “truyền thống” này thực sự có tốt không?

Một số phụ huynh có thói quen sử dụng các biện pháp “truyền miệng” như dầu, nghệ, nước cốt chanh… thoa lên vùng da bị côn trùng cắn cho trẻ. Các thành phần này tuy có tác dụng diệt khuẩn, phòng tránh nhiễm trùng và giảm ngứa tạm thời bên ngoài nhưng không thể điều trị tình trạng viêm tấy, sưng đỏ do độc chất của côn trùng xâm nhập vào bên trong da. Bên cạnh đó, trẻ em khi ngứa thường có thói quen gãi, gây trầy xước da, nếu thoa các hoạt chất này da có thể bị kích ứng và tổn thương sâu hơn, dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng tại vùng da đó.

Khi trẻ bị muỗi, côn trùng cắn cần xử lý như sau: Trước tiên, không cho trẻ gãi vào vết cắn. Kế đến, lấy đá lạnh chườm hoặc rửa và đắp thuốc tím pha thật loãng vào chỗ cắn để làm chậm quá trình hấp thu và giảm hoạt tính của độc tố. Sau cùng, thoa thuốc chống ngứa hoặc kháng khuẩn.

Trong trường hợp độc tố của côn trùng mạnh có thể gây phản ứng sốc, cần nhập viện gấp để bác sĩ theo dõi và điều trị.

Chị Lê Thị Ngọc Ánh (đường Huỳnh Tấn Phát, quận 7): Con gái tôi được 19 tháng tuổi. Bé thỉnh thoảng bị muỗi đốt hay kiến cắn, sau đó tại nơi bị cắn sưng đỏ tấy, nổi mụn nước lên rất ngứa. Vết đốt đó rất lâu liền và hay để lại sẹo thâm đen. Có phải da con tôi độc nên mới lâu liền vết thương như vậy? Có biện pháp nào để hạn chế việc để lại sẹo sau khi bị côn trùng cắn?

Khi bị côn trùng đốt, nếu trong nọc đốt của côn trùng có acid, độc tố có thể gây tổn thương tại vết đốt. Trường hợp của con chị thể hiện phản ứng của cơ thể (tại nơi bị đốt) với độc tố của côn trùng, gây nổi mụn nước, tiết dịch, đó là thương tổn thường thấy của viêm da tiếp xúc. Ngoài ra, có lẽ làn da bé quá mẫn cảm nên phản ứng tại chỗ mạnh hơn những đứa trẻ khác, gây tổn thương da nhiều hơn, vết thương lâu lành hơn và dễ để lại sẹo thâm sau viêm.

Để cải thiện tình trạng này, nên thoa ngay cho bé các loại thuốc giúp giảm triệu chứng ngứa nhanh chóng, kháng viêm, kích thích tạo mô làm lành vết thương và hạn chế tối đa nguy cơ hình thành sẹo thâm sau viêm. Tốt nhất chị nên đưa bé đi khám bác sĩ da liễu để được khám và điều trị một cách thích hợp.

Chị Thái Thị Vân Anh (đường Huỳnh Văn Bánh, quận Phú Nhuận): Tôi hiện đang sử dụng thuốc thoa ngoài da cho bé mỗi khi bị côn trùng cắn, khá hiệu quả. Tuy nhiên, tôi đọc thấy trong thành phần có chứa một loại corticoide. Tôi có nên tiếp tục sử dụng cho bé không?

Corticoide là một nhóm thuốc có hiệu lực mạnh trong điều trị các tình trạng viêm da. Thuốc mang lại hiệu quả nhanh chóng nhưng cũng có những tác dụng phụ nếu sử dụng không đúng chỉ định, đúng cách, đúng thời gian. Corticoide được chia thành nhiều nhóm khác nhau. Hiện nay một số sản phẩm chứa corticoide được điều chế thành công với công thức cải tiến ANTEDRUG, ví dụ như Prednisolone Valerate Acetate có hoạt tính của Antedrug.

Hoạt chất được xếp vào loại Antedrug nếu nó chỉ có tác dụng ngay tại vùng da cần điều trị, sau khi phát huy hết tác dụng sẽ thâm nhập vào hệ tuần hoàn và chuyển hóa thành dạng bất hoạt tính, vì thế giảm tối đa tác dụng phụ so với các corticoide thông thường trong khi hiệu quả kháng viêm không thay đổi. Antedrug được sử dụng ở vùng da mỏng ở các nếp và kẽ, đặc biệt được chọn lựa cho vùng da non nớt của trẻ em.

Để ngừa viêm da tiếp xúc do côn trùng, cần lưu ý một số vấn đề sau:

- Kiểm tra quần áo, khăn trước khi mặc, rửa mặt; kiểm tra giường chiếu trước khi ngủ.

- Chú ý tránh đưa cháu vào những nơi có bụi rậm, vườn trái cây.

- Có thể dùng các thuốc xịt chống muỗi thoa lên khắp người để chống muỗi và các côn trùng khác, không để thuốc dính vào mắt.

- Xử lý vết thương càng sớm càng tốt, trong vòng 6 giờ sau khi bị côn trùng cắn, để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

- Trường hợp nặng cần đưa cháu đến khám bác sĩ da liễu.