Từ vụ bé Hà Nội tự tử, cần biết 10 dấu hiệu trầm cảm sớm ở trẻ

Có tới gần 30% trẻ bị rối loạn tâm thần, nếu không phát hiện sớm, trẻ có thể tự gây thương tích và cố gắng tự tử.

 

Vừa qua, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận bé gái 12 tuổi ở Hà Nội thắt cổ tự tử tại nhà, đến viện trong tình trạng nguy kịch, sau đó tử vong. Nguyên nhân do trầm cảm đã lâu nhưng không ai biết.

Trước đó tại Quảng Nam cũng ghi nhận trường hợp nữ sinh 18 tuổi thắt cổ tử vong sau khi biết điểm chuẩn đại học. Đây thực sự là hồi chuông báo động để cha mẹ và nhà trường quan tâm hơn đến các rối loạn tâm thần ở trẻ tuổi học đường.

Trẻ thành thị bị rối loạn tâm thần nhiều hơn

Số liệu từ Tổ chức Y tế thế giới cho thấy 20% trẻ em và vị thành niên có rối loạn tâm thần bao gồm trầm cảm, lo âu, stress, rối loạn hành vi, 50% khởi phát ở độ tuổi 14.

Trong đó, trầm cảm là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tàn tật ở trẻ vị thành niên và là nguyên nhân thứ 3 gây tử vong ở nhóm 15-19 tuổi.

TS Đỗ Minh Loan, Trưởng khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, tại Việt Nam đã thực hiện nhiều nghiên cứu, cho thấy tỉ lệ mắc rối loạn tâm thần ở nhóm trẻ em và vị thành niên dao động từ 8-29%. Đây là nhóm tâm sinh lý chưa hoàn thiện nên dễ gặp những rối loạn tuổi học đường.

{keywords}

TS Đỗ Minh Loan, Trưởng khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương

Trong đó, rối loạn tăng động, giảm chú ý chiếm 14,1%; rối loạn cảm xúc 11,5%; rối loạn ứng xử 9,2%. 5% trong 10.000 người nghiện có hồ sơ quản lý là trẻ dưới 18 tuổi (50% là trẻ dưới 16 tuổi).

Điểm đặc biệt, tỉ lệ rối loạn tâm thần ở trẻ thành thị cao hơn các khu vực khác. Nghiên cứu tại Bệnh viện Tâm thần Mai Hương năm 2009 với gần 22.000 trẻ ở Hà Nội, tỉ lệ chung là 20%; nghiên cứu năm 2016 cho thấy tỉ lệ rối loạn lo âu ở trẻ Hà Nội là 33,6%.

Mới nhất, năm 2019, Bệnh viện Nhi Trung ương tiến hành một cuộc khảo sát về rối loạn tâm thần với 834 học sinh tại Hà Nội và 726 học sinh tại Hưng Yên.

Kết quả cho thấy, tỉ lệ trầm cảm ở Hà Nội, Hưng Yên tương ứng 31,3% và 18,6%. Các trẻ mắc chứng lo âu tại Hà Nội chiếm 42,6%, ở Hưng Yên là 36,5%. Trẻ stress tại Hà Nội là 38,8%, Hưng Yên 21,8%.

“Chúng tôi đánh giá ở các khu đô thị lớn, tỉ lệ rối loạn tâm thần có xu hướng cao hơn các tỉnh, thành khác. Trẻ nữ có tỉ lệ lo âu trầm cảm, sang chấn tâm lý cao hơn so với trẻ nam. Trẻ trong gia đình có mâu thuẫn, tỉ lệ rối loạn cao hơn so với các em trong gia đình có sự hòa hợp”, TS Loan chia sẻ.

Qua từng năm, số trẻ tìm gặp bác sĩ để can thiệp tâm lý ngày càng tăng, song hầu hết đều đến ở giai đoạn giữa và muộn. Các trường hợp này cũng phần lớn được cô giáo phát hiện, do bố mẹ bận rộn không đủ thời gian quan tâm, tâm sự với con hoặc không đủ kiến thức để nhận biết những thay đổi của con.

Đáng lưu ý, hầu hết bố mẹ đưa con đến đều nói các bé không có vấn đề gì nghiêm trọng, nghĩ con phản ứng thái quá hoặc do tâm lý tuổi dậy thì. Tuy nhiên khi làm việc riêng, trẻ bộc lộ nhiều tâm sự như yêu đơn phương nhưng không dám nói, bố mẹ hay chì chiết, mắng mỏ, áp đặt, so sánh với các bạn khác, bố mẹ quá nghiêm khắc, bố mẹ không quan tâm… Nhiều trẻ chia sẻ đã có ý định tự tử.

Theo TS Loan, thời gian từ khi trẻ có những triệu chứng khởi phát về rối loạn tâm thần đến khi được bố mẹ hoặc nhà trường phát hiện thường vài năm, cá biệt có trường hợp tới 8 năm, khi đó đã ở giai đoạn nặng, điều trị khó khăn.

Dấu hiệu phát hiện sớm 

TS Loan cho biết, ở tuổi học đường, các rối loạn tâm thần thường đến từ gia đình, áp lực học tập, môi trường học đường… Nếu không phát hiện sớm, can thiệp sớm đúng cách sẽ để lại hậu quả nặng nề cả về thể chất và tinh thần.

Trẻ bị rối loạn tâm thần thường suy yếu sức khoẻ, tinh thần suy sụp, hạn chế cơ hội có cuộc sống trọn vẹn khi trưởng thành; thành tích học tập kém, không có khả năng kiểm soát cảm xúc và hành vi…

Hay gặp nhất là rối loạn lo âu và rối loạn tăng động giảm chú ý. Trẻ bị rối loạn lo âu thường trải qua những nỗi sợ hãi, lo lắng dai dẳng làm gián đoạn khả năng tham gia vào các trò chơi, trường học hoặc các tình huống xã hội.

{keywords}

Rối loạn tâm thần ở trẻ thường diễn ra nhiều năm, do đó cha mẹ, nhà trường cần lưu tâm để phát hiện sớm 

Một số trẻ có biểu hiện miễn cưỡng rời xa cha mẹ, dẫn đến từ chối đến trường, quá rụt rè với người lạ, đôi khi thể hiện ra thực thể như đau đầu, đau bụng.

Trong khi đó, rối loạn tăng động giảm chú ý khiến trẻ gặp khó khăn trong kiểm soát hành vi, thường hiếu động thái quá, hành vi bốc đồng. Trẻ cũng dễ xao nhãng và không tổ chức được công việc, bài vở, thường quên hoàn thành bài tập về nhà cũng như khó phối hợp trong thể thao.

Dù vấn đề rối loạn tâm thần tuổi học đường khá nghiêm trọng, song hiện nay chưa có nhiều cơ sở giáo dục quan tâm đến vấn đề này.

Vì vậy, TS Loan cho rằng, gia đình, nhà trường cần quan tâm đến 10 dấu hiệu tâm sinh lý bất thường của trẻ để sớm phát hiện, điều trị giúp các em vượt qua các rối loạn:

Thứ nhất, trẻ có dấu hiệu thay đổi tâm trạng như cảm giác buồn bã, thu mình, không muốn tiếp xúc.

Thứ hai, có cảm xúc mãnh liệt như sợ hãi bao trùm, tức giận bộc phát, lo lắng tột độ.

Thứ ba, thay đổi hành vi như mất kiểm soát, thường xuyên đánh nhau, sử dụng vũ khí…

Thứ tư, khó tập trung, học hành sa sút, thay đổi kết quả học tập.

Thứ năm, trốn học.

Thứ sáu, rút lui hoặc tránh các tương tác xã hội.

Thứ bảy, lạm dụng chất kích thích, sử dụng hoặc lạm dụng rượu, ma túy

Thứ tám, thay đổi thói quen ăn uống, giảm cân không rõ nguyên nhân hoặc thay đổi cảm giác thèm ăn

Thứ chín, có các triệu chứng thể chất như đau đầu thường xuyên hoặc đau bụng

Thứ mười, tự gây thương tích, tự làm hại bản thân và cố gắng tự tử.

Ngay khi phát hiện trẻ có những bất thường nói trên, cha mẹ hoặc nhà trường cần đưa trẻ đến gặp các bác sĩ tâm lý để xác định nhằm tìm ra biện pháp can thiệp kịp thời.

Thúy Hạnh

Bé gái Hà Nội 12 tuổi thắt cổ qua đời vì trầm cảm không ai biết

Bé gái Hà Nội 12 tuổi thắt cổ qua đời vì trầm cảm không ai biết

Bé gái bị phê bình trên lớp do nói chuyện, làm việc riêng. Trong lúc viết bản kiểm điểm tại nhà, bé gái đã treo cổ tự tử và tử vong.  

tin nổi bật

Gần 400 chuyên gia da liễu chia sẻ giải pháp chăm sóc da bị mụn trứng cá

Ngày 14/8/2022 gần 400 bác sĩ, chuyên gia da liễu đã gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm, cập nhật kiến thức, xu hướng mới trong lĩnh vực da liễu thẩm mỹ tại hội thảo khoa học do Bệnh viện Da liễu TP.HCM tổ chức với chủ đề "Cập nhật về mụn trứng cá”.

Sốc sốt xuất huyết, người đàn ông bị cô đặc máu, Hà Nội tăng nhiều ổ dịch

Ngày thứ 5 mắc sốt xuất huyết, ông Đ.V.T (Hà Nội) hầu như không đi tiểu được, li bì. Đến viện, ông đã rơi vào tình trạng sốc, cô đặc máu, bác sĩ phải truyền tới 3,5 lít dịch và nhiều biện pháp để cứu người đàn ông này thoát chết.

Có tới 2 tử cung, thai phụ 17 tuổi bị vỡ một bên

Bệnh nhân mới 17 tuổi đi cấp cứu ở tuần thai thứ 19 vì đau bụng dữ dội vùng bụng dưới, khó thở. Bác sĩ bất ngờ phát hiện cô có tử cung đôi, một bên tử cung trái bị vỡ, bên còn lại nguyên vẹn.

Điều trị bệnh lý mạch máu não bằng kỹ thuật ít xâm lấn ở bệnh viện FV

Phương pháp phẫu thuật can thiệp nội mạch hiện đại được đầu tư hàng triệu USD tại Bệnh viện FV đã giúp nhiều bệnh nhân mắc các bệnh lý mạch máu não phục hồi nhanh mà không cần mở hộp sọ.

Nghiên cứu khả năng hỗ trợ điều trị của LiveSpo® Navax cho trẻ nhiễm RSV

Tạp chí Scientific Reports thuộc hệ thống Nature vừa công bố báo cáo khoa học của Việt Nam về công dụng của Bào tử lợi khuẩn LiveSpo Navax dạng xịt mũi hỗ trợ điều trị triệu chứng viêm đường hô hấp cấp ở trẻ em nhiễm virus hô hấp hợp bào (RSV).

4 mục tiêu chiến lược vắc xin Covid-19 của WHO

Tổ chức Y tế thế giới ước tính, nếu cuối năm 2021, tất cả các quốc gia đạt bao phủ tiêm chủng vắc xin Covid-19 ở mức 40%, sẽ ngăn chặn khoảng 600.000 ca tử vong.

Công ty ở TP.HCM nhập chui 3.042 hộp thuốc ung thư chứa hoạt chất thuộc danh mục thuốc độc

Nhập hai lô thuốc có chứa hoạt chất Capecitabine thuộc danh mục thuốc độc nhưng không có giấy phép nhập khẩu, Công ty TNHH phân phối liên hợp Đông Dương bị phạt số tiền 160 triệu đồng, đình chỉ hoạt động nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc.

Nỗi ân hận của nữ bệnh nhân mắc ung thư giai đoạn cuối

Được chẩn đoán ung thư ở giai đoạn sớm, chị T.M không vào viện điều trị, lại tìm uống các bài thuốc Nam và áp dụng phương pháp "bỏ đói tế bào ung thư” khiến bệnh chuyển biến xấu.

Mất một bên thận vì sỏi san hô phủ kín

Người phụ nữ ở Hải Dương phải cắt bỏ thận trái vì sỏi san hô phủ kín gần hết bể thận và các đài thận, đài bể thận giãn, ứ mủ, chức năng thận bị tê liệt.

Hiểu hơn về xóa cận cùng ‘huấn luyện viên’ mắt khỏe

Trong chuỗi video 5 tập mang tên Bác sĩ dễ hiểu, các bác sĩ nhãn khoa đầu ngành của hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn đã hóa thân thành những "huấn luyện viên mắt khỏe”, chia sẻ kiến thức bổ ích về tật khúc xạ, phẫu thuật điều trị cận-viễn-loạn.

Novartis bắt tay FPT Long Châu triển khai dự án ‘Bảo vệ trái tim’

Ngày 15/8, Novartis Việt Nam ký hợp tác với chuỗi nhà thuốc FPT Long Châu thực hiện dự án “Bảo vệ trái tim”, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân tim mạch tại Việt Nam.

Bú sữa pha bằng nước sông lắng phèn, trẻ xuất huyết tiêu hóa nặng

Bé gái 3 tháng tuổi được chuyển lên TP.HCM với chẩn đoán viêm ruột nhiễm trùng. Khai thác thông tin, bác sĩ mới biết trẻ được uống sữa pha bằng nước sông lắng phèn, không được đun sôi.

Con vắt ngo ngoe trong mũi bé trai sau lần tắm suối

Bé trai 18 tháng tuổi ngụ TP.HCM về quê nội ở Thái Nguyên chơi. Sau buổi tắm suối, cậu bé bị con vắt chui vào mũi gây chảy máu kéo dài.

Quy trình cắt bao quy đầu: những lưu ý về an toàn

Quy trình cắt bao quy đầu an toàn thường gồm 5 bước, được bác sĩ tiến hành thận trọng theo công nghệ xâm lấn tối thiểu; vết cắt thẩm mỹ, không gây tổn thương; thực hiện nhanh chóng, thời gian hồi phục vết thương nhanh.

Lưu ý cho kiều bào khi trồng răng Implant ở Việt Nam

Do khoảng cách về địa lý và thời gian hạn hẹp, không ít kiều bào về nước trồng răng gặp khó khăn trong việc lựa chọn nha khoa.