Từ vụ bé Hà Nội tự tử, cần biết 10 dấu hiệu trầm cảm sớm ở trẻ

Có tới gần 30% trẻ bị rối loạn tâm thần, nếu không phát hiện sớm, trẻ có thể tự gây thương tích và cố gắng tự tử.

 

Vừa qua, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận bé gái 12 tuổi ở Hà Nội thắt cổ tự tử tại nhà, đến viện trong tình trạng nguy kịch, sau đó tử vong. Nguyên nhân do trầm cảm đã lâu nhưng không ai biết.

Trước đó tại Quảng Nam cũng ghi nhận trường hợp nữ sinh 18 tuổi thắt cổ tử vong sau khi biết điểm chuẩn đại học. Đây thực sự là hồi chuông báo động để cha mẹ và nhà trường quan tâm hơn đến các rối loạn tâm thần ở trẻ tuổi học đường.

Trẻ thành thị bị rối loạn tâm thần nhiều hơn

Số liệu từ Tổ chức Y tế thế giới cho thấy 20% trẻ em và vị thành niên có rối loạn tâm thần bao gồm trầm cảm, lo âu, stress, rối loạn hành vi, 50% khởi phát ở độ tuổi 14.

Trong đó, trầm cảm là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tàn tật ở trẻ vị thành niên và là nguyên nhân thứ 3 gây tử vong ở nhóm 15-19 tuổi.

TS Đỗ Minh Loan, Trưởng khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, tại Việt Nam đã thực hiện nhiều nghiên cứu, cho thấy tỉ lệ mắc rối loạn tâm thần ở nhóm trẻ em và vị thành niên dao động từ 8-29%. Đây là nhóm tâm sinh lý chưa hoàn thiện nên dễ gặp những rối loạn tuổi học đường.

{keywords}

TS Đỗ Minh Loan, Trưởng khoa Sức khỏe vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương

Trong đó, rối loạn tăng động, giảm chú ý chiếm 14,1%; rối loạn cảm xúc 11,5%; rối loạn ứng xử 9,2%. 5% trong 10.000 người nghiện có hồ sơ quản lý là trẻ dưới 18 tuổi (50% là trẻ dưới 16 tuổi).

Điểm đặc biệt, tỉ lệ rối loạn tâm thần ở trẻ thành thị cao hơn các khu vực khác. Nghiên cứu tại Bệnh viện Tâm thần Mai Hương năm 2009 với gần 22.000 trẻ ở Hà Nội, tỉ lệ chung là 20%; nghiên cứu năm 2016 cho thấy tỉ lệ rối loạn lo âu ở trẻ Hà Nội là 33,6%.

Mới nhất, năm 2019, Bệnh viện Nhi Trung ương tiến hành một cuộc khảo sát về rối loạn tâm thần với 834 học sinh tại Hà Nội và 726 học sinh tại Hưng Yên.

Kết quả cho thấy, tỉ lệ trầm cảm ở Hà Nội, Hưng Yên tương ứng 31,3% và 18,6%. Các trẻ mắc chứng lo âu tại Hà Nội chiếm 42,6%, ở Hưng Yên là 36,5%. Trẻ stress tại Hà Nội là 38,8%, Hưng Yên 21,8%.

“Chúng tôi đánh giá ở các khu đô thị lớn, tỉ lệ rối loạn tâm thần có xu hướng cao hơn các tỉnh, thành khác. Trẻ nữ có tỉ lệ lo âu trầm cảm, sang chấn tâm lý cao hơn so với trẻ nam. Trẻ trong gia đình có mâu thuẫn, tỉ lệ rối loạn cao hơn so với các em trong gia đình có sự hòa hợp”, TS Loan chia sẻ.

Qua từng năm, số trẻ tìm gặp bác sĩ để can thiệp tâm lý ngày càng tăng, song hầu hết đều đến ở giai đoạn giữa và muộn. Các trường hợp này cũng phần lớn được cô giáo phát hiện, do bố mẹ bận rộn không đủ thời gian quan tâm, tâm sự với con hoặc không đủ kiến thức để nhận biết những thay đổi của con.

Đáng lưu ý, hầu hết bố mẹ đưa con đến đều nói các bé không có vấn đề gì nghiêm trọng, nghĩ con phản ứng thái quá hoặc do tâm lý tuổi dậy thì. Tuy nhiên khi làm việc riêng, trẻ bộc lộ nhiều tâm sự như yêu đơn phương nhưng không dám nói, bố mẹ hay chì chiết, mắng mỏ, áp đặt, so sánh với các bạn khác, bố mẹ quá nghiêm khắc, bố mẹ không quan tâm… Nhiều trẻ chia sẻ đã có ý định tự tử.

Theo TS Loan, thời gian từ khi trẻ có những triệu chứng khởi phát về rối loạn tâm thần đến khi được bố mẹ hoặc nhà trường phát hiện thường vài năm, cá biệt có trường hợp tới 8 năm, khi đó đã ở giai đoạn nặng, điều trị khó khăn.

Dấu hiệu phát hiện sớm 

TS Loan cho biết, ở tuổi học đường, các rối loạn tâm thần thường đến từ gia đình, áp lực học tập, môi trường học đường… Nếu không phát hiện sớm, can thiệp sớm đúng cách sẽ để lại hậu quả nặng nề cả về thể chất và tinh thần.

Trẻ bị rối loạn tâm thần thường suy yếu sức khoẻ, tinh thần suy sụp, hạn chế cơ hội có cuộc sống trọn vẹn khi trưởng thành; thành tích học tập kém, không có khả năng kiểm soát cảm xúc và hành vi…

Hay gặp nhất là rối loạn lo âu và rối loạn tăng động giảm chú ý. Trẻ bị rối loạn lo âu thường trải qua những nỗi sợ hãi, lo lắng dai dẳng làm gián đoạn khả năng tham gia vào các trò chơi, trường học hoặc các tình huống xã hội.

{keywords}

Rối loạn tâm thần ở trẻ thường diễn ra nhiều năm, do đó cha mẹ, nhà trường cần lưu tâm để phát hiện sớm 

Một số trẻ có biểu hiện miễn cưỡng rời xa cha mẹ, dẫn đến từ chối đến trường, quá rụt rè với người lạ, đôi khi thể hiện ra thực thể như đau đầu, đau bụng.

Trong khi đó, rối loạn tăng động giảm chú ý khiến trẻ gặp khó khăn trong kiểm soát hành vi, thường hiếu động thái quá, hành vi bốc đồng. Trẻ cũng dễ xao nhãng và không tổ chức được công việc, bài vở, thường quên hoàn thành bài tập về nhà cũng như khó phối hợp trong thể thao.

Dù vấn đề rối loạn tâm thần tuổi học đường khá nghiêm trọng, song hiện nay chưa có nhiều cơ sở giáo dục quan tâm đến vấn đề này.

Vì vậy, TS Loan cho rằng, gia đình, nhà trường cần quan tâm đến 10 dấu hiệu tâm sinh lý bất thường của trẻ để sớm phát hiện, điều trị giúp các em vượt qua các rối loạn:

Thứ nhất, trẻ có dấu hiệu thay đổi tâm trạng như cảm giác buồn bã, thu mình, không muốn tiếp xúc.

Thứ hai, có cảm xúc mãnh liệt như sợ hãi bao trùm, tức giận bộc phát, lo lắng tột độ.

Thứ ba, thay đổi hành vi như mất kiểm soát, thường xuyên đánh nhau, sử dụng vũ khí…

Thứ tư, khó tập trung, học hành sa sút, thay đổi kết quả học tập.

Thứ năm, trốn học.

Thứ sáu, rút lui hoặc tránh các tương tác xã hội.

Thứ bảy, lạm dụng chất kích thích, sử dụng hoặc lạm dụng rượu, ma túy

Thứ tám, thay đổi thói quen ăn uống, giảm cân không rõ nguyên nhân hoặc thay đổi cảm giác thèm ăn

Thứ chín, có các triệu chứng thể chất như đau đầu thường xuyên hoặc đau bụng

Thứ mười, tự gây thương tích, tự làm hại bản thân và cố gắng tự tử.

Ngay khi phát hiện trẻ có những bất thường nói trên, cha mẹ hoặc nhà trường cần đưa trẻ đến gặp các bác sĩ tâm lý để xác định nhằm tìm ra biện pháp can thiệp kịp thời.

Thúy Hạnh

Bé gái Hà Nội 12 tuổi thắt cổ qua đời vì trầm cảm không ai biết

Bé gái Hà Nội 12 tuổi thắt cổ qua đời vì trầm cảm không ai biết

Bé gái bị phê bình trên lớp do nói chuyện, làm việc riêng. Trong lúc viết bản kiểm điểm tại nhà, bé gái đã treo cổ tự tử và tử vong.  

tin nổi bật

Là bác sĩ nhưng sao phải đi đấu thầu?

Theo bác sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, nhân viên y tế được đào tạo làm bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh... không được đào tạo kinh tế nhưng vẫn phải đi đấu thầu. Từ đó, dẫn đến những sai sót và ngành y mất đi nhiều người tài.

Nóng chuyện thiếu điều dưỡng khắp nơi

Thế giới có trợ lý điều dưỡng từ lâu (đào tạo ngắn hạn), còn Việt Nam lại nâng chuẩn điều dưỡng lên đại học gây thiếu hụt nhân lực. Tại các bệnh viện công lập, tỷ lệ điều dưỡng, hộ sinh/bác sĩ là 1,86 trong khi chuẩn phải là 3.

Đoàn trăm người bò như cá sấu để trị đau lưng ở Trung Quốc

Các thành viên mặc đồng phục vừa hô vang khẩu hiệu vừa bò trên con đường chạy bộ ở Trung Quốc.

Mức độ độc hại của 2 chất dư thừa trong siro Ấn Độ liên quan 66 ca tử vong

Các mẫu siro thử nghiệm chứa diethylene glycol hoặc ethylene glycol có thể gây đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy, tổn thương thận…

Hỗ trợ chăm sóc trẻ cảm, ho, đờm với siro ho cảm Ích Nhi

Với cơ chế tác động toàn diện, dùng được cho mọi lứa tuổi, thực phẩm bảo vệ sức khỏe siro ho cảm Ích Nhi là lựa chọn của nhiều cha mẹ hỗ trợ chăm sóc con khi có dấu hiệu ho có đờm, hắt hơi, sổ mũi…

Bác sĩ Trình Văn Hải: Đầu tàu vững vàng của Khoa cấp cứu Bệnh viện FV

Nhắc đến BS. Trình Văn Hải, ấn tượng đầu tiên của các đồng nghiệp là hình ảnh một “người anh cả” của khoa Cấp cứu Bệnh viện FV, nơi “đầu sóng ngọn gió” chịu rất nhiều áp lực mỗi ngày tại bệnh viện.

Xã hội hóa để người giàu hay nghèo cũng được ngồi trên chiếc 'máy bay y tế' hiện đại

Ngành Y tế TP.HCM ủng hộ việc xã hội hóa và thu hút nguồn lực xã hội trong hoạt động y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh công lập. Tuy nhiên, phải công khai, minh bạch, bền vững, hài hòa lợi ích giữa nhà nước, nhà đầu tư, người sử dụng và cộng đồng.

Người đàn ông Hà Nội tử vong sau khi bị loại côn trùng ưa thơm, ngọt đốt

Người đàn ông 53 tuổi ở Hà Nội vào viện sau 45 phút bị ong đốt, trong tình trạng bất tỉnh, tím tái, mạch và huyết áp không đo được, gọi hỏi không trả lời.

Người đàn ông cùng lúc uống 100 viên thuốc chống trầm cảm, tâm thần

Sau khi uống 100 viên thuốc, người đàn ông ngay lập tức rơi vào tình trạng ý thức lơ mơ, gọi hỏi đáp ứng chậm...

Nói không với những thực phẩm này nếu không muốn phá hủy đời sống tình dục

Theo nghiên cứu, chế độ ăn uống cũng đóng vai trò nhất định trong việc hình thành rối loạn chức năng tình dục, lâu dần khiến bệnh trở thành mãn tính.

Viêm họng mãi không khỏi vì thói quen xấu nhiều người mắc

Khi sức đề kháng giảm, bệnh đơn giản như viêm họng cũng có thể bị bội nhiễm vi khuẩn. Người bệnh uống thuốc kéo dài không giảm triệu chứng mà chỉ thấy nặng hơn.

‘Cởi trói’ để bác sĩ đàng hoàng đi làm thêm

Tất cả những bác sĩ mà tôi biết, họ thực sự tức giận khi đọc loạt bài “4 bác sĩ trốn/lén/cắp giờ/qua mặt, đi làm xuyên tỉnh ở phòng khám tư”. Tôi cũng không đồng ý với những bài viết này.

Âm 91 tỷ đồng, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM hết quỹ lương

Ngoài quỹ lương đã cạn, bệnh viện còn thiếu tiền bảo trì máy móc trang thiết bị ở cơ sở mới.

Vì sao trẻ có thể nhiễm virus Adeno nhiều lần?

Virus Adeno có nhiều tuýp khác nhau gây ra các bệnh cảnh lâm sàng khác nhau, không có miễn dịch chéo giữa các tuýp nên một người có thể nhiễm Adenovirus nhiều lần.

Trước khi ghi nhận ca đậu mùa khỉ đầu tiên, TP.HCM có nhiều trường hợp nghi ngờ

Tại khu vực nhập cảnh, sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM), hệ thống giám sát ghi nhận 9 trường hợp thân nhiệt cao và được hướng dẫn theo dõi sức khỏe tại nhà.