Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cho hay tương lai phát triển của Việt Nam sẽ gắn bó chặt chẽ với khu vực, với ASEAN và các quốc gia láng giềng trong ASEAN.

Nhân kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), TTXVN đăng bài viết của Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh nhìn lại quá trình phát triển của Hiệp hội và chặng đường 17 năm tham gia tích cực, chủ động của Việt Nam.

Trong bài viết, Bộ trưởng Phạm Bình Minh cho hay xây dựng môi trường khu vực hòa bình và ổn định vì phát triển và phồn vinh luôn là mối quan tâm hàng đầu của các nước Đông Nam Á vốn là những quốc gia nhỏ bé chịu nhiều đau khổ bởi khác biệt và bất đồng, bởi tranh chấp và xung đột, bởi chia cắt và chiến tranh.

Chính vì vậy, đóng góp cho mục tiêu này không chỉ được khẳng định trong nhiều văn kiện quan trọng khác nhau của ASEAN, mà còn được thể hiện thông qua các sáng kiến đa dạng, phong phú và mang tính lâu dài. Một trong những sáng kiến đó là ASEAN đã thành lập và dẫn dắt Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) năm 1994.

Đến nay, 27 nước tham gia đã thúc đẩy tiến trình ARF phát triển mạnh cả về qui mô lẫn nội dung hợp tác, trở thành diễn đàn hàng đầu về an ninh trong khu vực, được toàn thế giới quan tâm và theo dõi. Trên thực tế, ARF hàng năm đã là điểm hẹn của các quan chức ngoại giao và quốc phòng trong khu vực, là nơi các nước trao đổi cởi mở và thẳng thắn về các vấn đề an ninh, kể cả những thách thức đang nổi lên.

Bộ trưởng cho hay những thành công trên đây của ARF chính là dựa trên các nguyên tắc hoạt động của ASEAN. Đó chính là đồng thuận, tiệm tiến, không can thiệp. Đó cũng chính là phương cách làm việc của ASEAN, luôn do ASEAN làm Chủ tịch, luôn do ASEAN xây dựng nghị sự.


Chuyển sang giai đoạn phát triển mới, ngoại giao phòng ngừa, với ASEAN ở vị trí trung tâm, ARF đang không ngừng phát triển, không ngừng vươn lên, vừa củng cố vị trí là diễn đàn hàng đầu trao đổi về an ninh trong khu vực vừa đóng góp hiệu quả cho xây dựng môi trường khu vực hòa bình, ổn định vì hợp tác và phát triển của các dân tộc.

Nhiều năm qua, hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn hàng hải trên biển nói chung và trong khu vực Biển Đông nói riêng luôn là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các nước trong và ngoài khu vực.

Biển Đông đã trở thành một chủ đề trao đổi trong nhiều khuôn khổ của ASEAN và khu vực. Từ những trao đổi tản mát, ngày nay các nước trong và ngoài khu vực thường xuyên đề cập tới tình hình Biển Đông tại nhiều diễn đàn khác nhau, nhất là những diễn đàn do ASEAN thành lập và dẫn dắt.

Trong nội dung này, một lần nữa, ASEAN đã thể hiện được vai trò trung tâm của mình. Từ 1992 đến nay, ASEAN đã có nhiều tuyên bố khác nhau về tình hình Biển Đông. Năm 2002, ASEAN đã cùng Trung Quốc ký Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).

Tuyên bố nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về Biển Đông vừa được thông qua gần đây đã thể hiện quan tâm chung và cách tiếp cận chủ đạo của Hiệp hội đối với các vấn đề trên Biển Đông, đồng thời cũng cho thấy khả năng của ASEAN trong xây dựng đồng thuận, thúc đẩy đối thoại và hợp tác về tất cả các nội dung trao đổi trong khu vực.

Nhận thức chung của ASEAN về Biển Đông là luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật biển của Liên Hợp Quốc 1982 (UNCLOS 1982) cần phải được tôn trọng và thực hiện đầy đủ. Đồng thời, các nguyên tắc của khu vực, nhất là Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng phải luôn được đề cao, tôn trọng và thực hiện một cách nghiêm túc, triệt để. Hiện nay, ASEAN đã sẵn sàng và mong muốn trao đổi, thỏa thuận, tiến tới ký kết một Bộ quy tắc ứng xử (COC) với Trung Quốc để đóng góp vào duy trì hòa bình, ổn định trong khu vực.

Việt Nam: 17 năm trong ASEAN

Đề cập đến Việt Nam trong ASEAN, Bộ trưởng Phạm Bình Minh cho hay, đồng hành cùng ASEAN, Việt Nam luôn chủ trương đóng góp một cách tích cực, có trách nhiệm nhằm xây dựng một ASEAN vững mạnh, đoàn kết và liên kết chặt chẽ vì hòa bình, ổn định và phát triển chung ở khu vực cũng như lợi ích của mỗi quốc gia thành viên.

Những dấu ấn quan trọng mà Việt Nam đóng góp cho ASEAN được ghi nhận như hiện thực hóa ý tưởng mở rộng ASEAN-10; tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao ASEAN-6 và thông qua Chương trình Hành động Hà Nội (1998) giúp ASEAN vượt qua giai đoạn khó khăn của khủng hoảng tài chính khu vực; hoàn thành tốt đẹp nhiệm kỳ Chủ tịch Ủy ban Thường trực ASEAN nhiệm kỳ 2000-2001 và gần đây nhất là đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010.

Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN 2010. Ảnh: LAD

Bộ trưởng khẳng định: tương lai phát triển của Việt Nam sẽ gắn bó chặt chẽ với khu vực, với ASEAN và các quốc gia láng giềng trong ASEAN.

"Lãnh đạo cấp cao của chúng ta đã nhiều lần khẳng định hợp tác ASEAN sẽ là một trong những trụ cột quan trọng trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, chủ động hội nhập khu vực và quốc tế của Việt Nam. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI đã chỉ rõ Việt Nam sẽ “cùng các nước xây dựng Cộng đồng ASEAN vững mạnh, tăng cường quan hệ với các đối tác, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong các khuôn khổ hợp tác ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương”.

Đề cập những mục tiêu trước mắt của ASEAN, Bộ trưởng Phạm Bình Minh cho hay Việt Nam sẽ nỗ lực đóng góp cho ASEAN trên các trọng tâm lớn:

Thứ nhất, tiếp tục củng cố và tăng cường đoàn kết ASEAN, giữ vững các định hướng chủ đạo và mục tiêu đã đề ra, tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của Hiệp hội; đảm bảo tính thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN trong định hướng các tiến trình hợp tác khu vực cũng như xử lý các vấn đề khu vực và quốc tế thuộc quan tâm và lợi ích chung; tích cực phối hợp lập trường và tạo tiếng nói thống nhất của ASEAN tại các diễn đàn đa phương và quốc tế.

Thứ hai, thúc đẩy cam kết và hành động chung nhằm thực hiện đầy đủ, đúng hạn các phần việc còn lại trong Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, đẩy mạnh kết nối ASEAN và phát triển đồng đều, bền vững trong Hiệp hội; cùng các nước thành viên tiến hành các bước chuẩn bị cần thiết để Cộng đồng ASEAN đi vào hiện thực theo đúng kế hoạch vào năm 2015, trong đó, đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, quảng bá rộng rãi, nâng cao ý thức cộng đồng và tình đoàn kết giữa người dân các nước.

Thứ ba, tiếp tục củng cố và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để hợp tác cùng phát triển; thúc đẩy đối thoại và xây dựng lòng tin, bao gồm cả các nỗ lực hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử; kiên trì cùng các nước tham gia ký kết DOC tuân thủ và thực hiện nghiêm chỉnh những quy tắc ứng xử được ghi trong DOC, triệt để tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước Luật Biển Liên Hợp Quốc 1982, cùng ASEAN sớm bàn thảo với Trung Quốc một Bộ quy tắc ứng xử (COC).

Thứ tư, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, không ngừng mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác toàn diện, cùng có lợi giữa ASEAN với các đối tác; nâng cao chất lượng và hiệu quả của các tiến trình hợp tác khu vực hiện có như ASEAN+1, ASEAN+3, EAS, ARF, ADMM+…; tạo điều kiện và khuyến khích các đối tác cùng tham gia đóng góp tích cực hơn nữa vào các nỗ lực chung nhằm duy trì hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực, ứng phó hiệu quả với các thách thức đặt ra, đồng thời thiết thực hỗ trợ ASEAN tăng cường liên kết và kết nối.

Chủ động và tích cực cùng các nước thành viên đưa ASEAN đến đích xây dựng thành công Cộng đồng vào năm 2015, cũng như tạo những bước khởi đầu thuận lợi cho Cộng đồng ASEAN, đem lại cuộc sống hòa bình, ấm no và thịnh vượng cho người dân các quốc gia trong khu vực.

Theo Vietnam+