Vật liệu làm tấm lợp fibro xi măng có gây ung thư hay không là chủ đề tranh cãi tại hội thảo “Sử dụng amiang trắng an toàn và có kiểm soát” do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương-Bộ Kế hoạch Đầu tư vừa tổ chức tại Hà Nội.

Trong ngưỡng an toàn nhưng phải kiểm soát

TS.Nguyễn Đình Cung, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho biết, mục tiêu của Hội thảo thu thập tìm kiếm những căn cứ khoa học xác đáng, động lực thúc đẩy dẫn tới điều hành chính sách trong khuôn khổ tiếp cận đầu tư kinh doanh “cấm hay cho phép đầu tư kinh doanh có điều kiện đối với amiang trắng.”

Trao đổi tại hội thảo, TS.John Hoskins cho biết, tài liệu thống kê, amiăng có mặt trong 3.000 loại sản phầm từ giản đơn đến phức tạp, từ tấm lớp, ống thoát nước…và những sản phẩm công nghệ cao như thiết bị vi tính và tên lửa.

TS.John Hoskins chỉ rõ nghiên cứu của Hội hóa học Hoàng gia Vương quốc Anh cho thấy các loại sợi khoáng amiăng có thể gây nên một số bệnh nhất định nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến các bệnh như: Bụi phổi, ung thư phổi, u rung biểu mô…

TS.Lê Thị Hằng, Giám đốc Bệnh viện Xây dựng, Bộ Xây dựng đã công bố kết quả điều tra “Môi trường và sức khỏe người lao động tại các cơ sở sản xuất tấm lợp AC và tình hình sức khỏe cộng đồng tại xã Tân Trịnh, Quang Bình, tỉnh Hà Giang.”

Kết quả hội chẩn 6 năm liên tiếp chương trình khám bệnh nghề nghiệp và đo môi trường lao động cho công nhân ngành sản xuất tấm lợp fibro xi măng được công bố từ Hội đồng đọc phim uy tín cho thấy: Không phát hiện tổn thương điển hình của bệnh bụi phổi liên quan đến amiăng trắng.

{keywords}
Hội thảo khoa học về “Sử dụng amiang trắng an toàn và có kiểm soát”.

Trong khuôn khổ hội thảo, nhóm tác giả (TS.Lương Đức Long và TS.Vũ Hải Nam) của Viện Vật liệu Xây dựng cũng đưa ra kết quả nghiên cứu “Kiểm tra, đánh giá chất lượng tấm amiang xi măng và tấm xi măng sợi PVA”. Theo nghiên cứu này của nhóm tác giả, trong tấm lớp xi măng amiang, các sợi rất khó bị phát tán ra môi trường trường trong quá trình sử dụng. “Từ đó cho thấy tấm lợp amiang xi măng hầu như không gây rủi ro cho môi trường và sức khỏe con người,” ông Long khẳng định.

Tiếp tục nghiên cứu

Tại hội thảo, vẫn có hai luồng ý kiến xung quanh tác hại của amiăng trắng với sức khỏe con người. TS.Trần Tuấn - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cộng đồng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, Nghiên cứu từ Bệnh viện Xây dựng là một nghiên cứu mô tả, thêm vào đó chưa đề cập đến vấn đề kiểm soát sai số, do đó không được phép đưa ra kết luận về vai trò gây bệnh - có hay không giữa amiang và sức khỏe con người.

Về vấn đề này, TS.Lê Thị Hằng khẳng định việc nghiên cứu được tiến hành minh bạch, khách quan. Dựa trên kết quả nghiên cứu để có những đề xuất, kiến nghị về việc thực hiện nghiêm ngặt an toàn lao động bảo vệ sức khỏe cho người lao động.

TS.Hằng kiến nghị, đối với các cơ sở sản xuất tấm lợp cần chấp hành các quy định về an toàn vệ sinh lao động trong sản xuất. Cần tổ chức nghiên cứu, đánh giá trên diện rộng toàn quốc tình hình sức khỏe và nguyên nhân tử vong của các địa phương, đặc biệt điều tra nguyên nhân tử vong của người lao động có tiền sử tiếp xúc với amiăng và dân cư sử dụng sản phẩm có chứa amiăng.

Trên thực tế, Cục quản lý Môi trường Y tế - Bộ Y tế đã tiến hành triển khai trong 3 năm 2009 - 2011 đề tài nghiên cứu cấp bộ “Nghiên cứu các bệnh liên quan đến amiang ở những người tiếp xúc”. Đây là một hoạt động thuộc Dự án “Bảo vệ sức khỏe người lao động giai đoạn 2009-2011” do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản tài trợ thông qua Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Kết quả phỏng vấn tìm tiền sử nghề nghiệp ở 447 trường hợp mắc các bệnh liên quan đến amiang như ung thư phổi, mảng dày màng phổi và ung thư trung biểu mô vào nhập viện tại 06 bệnh viện lớn cho thấy chỉ có 46 trường hợp được chẩn đoán ung thư trung biểu mô màng phổi (Mesothelioma màng phổi). Sau đó lọc ra 39 mẫu bệnh phẩm đối tượng được chẩn đoán ung thư trung biểu mô được lựa chọn gửi sang Bệnh viện Hiroshima, Nhật Bản đã được chuyên gia Nhật Bản xác định chẩn đoán chỉ có 08 trường hợp là ung thu trung biểu mô nhưng không có trường hợp nào có tiền sử rõ ràng tiếp xúc nghề nghiệp với amiăng.

Tại hội thảo, hầu hết các chuyên gia đều đồng tình cho rằng, cần đánh giá một cách khách quan về vấn đề amiang trắng dựa trên nguyên tắc ưu tiên: sức khoẻ con người là yếu tố quan trọng hàng đầu. Tuy nhiên việc sử dụng hay không sử dụng sợi amiang trắng cần phải được quyết định dựa trên những nghiên cứu cụ thể trong nước, những chứng cứ minh bạch, thuyết phục và có cơ sở khoa học, đồng thời tham vấn các nghiên cứu quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia láng giềng. Ngoài ra, bối cảnh thực tiễn của quốc gia, các yếu tố kinh tế - xã hội, lợi ích của người dân, doanh nghiệp cũng cần phải được xem xét trong quá trình ra quyết định của Chính phủ

Phong Vân