Chiều nay, Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang trình bày Tờ trình về kế hoạch sử dụng đất 5 năm giai đoạn 2011-2015 và quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2020. Ngay sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu đã đọc báo cáo thẩm tra.
Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên - Môi trường, vẫn đang còn nhiều bất cập trong phân bổ, sử dụng quỹ đất vào các mục tiêu khác nhau.
Đất lúa ngày càng giảm
Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang cho hay, diện tích đất trồng lúa năm 2010 là 4,1 triệu ha. Tuy nhiên, theo dự kiến, đến năm 2020 tổng diện tích sẽ giảm còn 3,8 triệu ha. Còn theo tổng hợp của các địa phương, con số này chỉ là 3,6 triệu ha.
 |
|
Quy hoạch sử dụng đất 2011 - 2020 dự kiến sẽ được biểu quyết ở cuối kỳ họp. Ảnh: Minh Thăng |
Khi diện tích đất lúa đã chuyển sang sản xuất phi nông nghiệp thì khả năng quay trở lại là rất khó, trong khi quỹ đất để khai hoang, mở rộng diện tích đất trồng lúa để bù đắp vào diện tích đất lúa mất đi là rất hạn chế và tốn kém.
Tuy nhiên, để phục vụ công nghiệp hóa, không tránh khỏi việc chuyển đất trồng lúa cho các mục đích phi nông nghiệp. Đến 2020 sẽ có khoảng 300 nghìn ha đất trồng lúa chuyển sang các mục đích khác. Sau 2020 và xa hơn, đất lúa sẽ tiếp tục bị giảm trước áp lực gia tăng dân số, phát triển kinh tế - xã hội, tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng...
Nhất trí với mục tiêu giữ diện tích đất lúa ở mức 3,8 triệu ha, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu cho rằng, để giữ vững an ninh lương thực, xuất khẩu trong bối cảnh đất lúa giảm thì phải đẩy mạnh thâm canh, nâng hệ số sử dụng đất lên cao hơn và áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ.
Với tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp như hiện nay, nhiều địa phương có nhu cầu chuyển đổi đất trồng lúa sang sử dụng vào mục đích khác, việc giữ 3,8 triệu ha đất trồng lúa đến năm 2020 đòi hỏi sự nỗ lực lớn của toàn bộ hệ thống chính trị, đồng thời cần khoanh định rõ diện tích đất trồng lúa để bảo vệ nghiêm ngặt, quy định trách nhiệm rõ ràng, điều kiện chặt chẽ khi chuyển đổi đất trồng lúa sang mục đích sử dụng khác và xử nghiêm vi phạm. Có cơ chế và chính sách đặc thù cho những vùng bảo đảm an ninh lương thực cho cả nước để người dân yên tâm gắn bó với đồng ruộng.
Vẫn thiếu đất cho trường học, bệnh viện
Thống kê của Bộ Tài nguyên - Môi trường cho thấy, đất dành cho khu, cụm công nghiệp đã tăng từ 23 nghìn ha năm 2000 lên đến 100 nghìn ha vào năm 2010, tức là hơn 4 lần.
Hiện cả nước có 267 khu công nghiệp, theo quy hoạch đến năm 2020 sẽ có khoảng 547 khu với tổng diện tích 200 nghìn ha.
Ủy ban Kinh tế cho rằng, các khu công nghiệp giữ vai trò quan trọng trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhưng việc phát triển nhanh thời gian qua cho thấy nhiều bất cập. Việc quy hoạch xây dựng mới các khu công nghiệp cần dựa trên cơ sở lợi thế cạnh tranh, chú trọng quy hoạch theo vùng, không nên đầu tư dàn trải, theo địa giới hành chính. Việc tăng diện tích khu công nghiệp từ 72 nghìn ha lên 200 nghìn ha đến năm 2020 cần được tính toán, cân nhắc.
Như báo cáo của Bộ Tài nguyên - Môi trường, tiến độ đầu tư các khu công nghiệp 10 năm qua còn dàn trải, tỷ lệ lấp đầy đạt thấp, bình quân chỉ đạt 45,63%, có nơi rất thấp, trong khi đó đất cơ sở sản xuất kinh doanh vượt rất cao. Đồng bằng sông Cửu Long là nơi sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước, số khu công nghiệp cũng chiếm đến gần 18% số lượng khu công nghiệp cả nước, trong khi tỷ lệ lấp đầy đạt chưa đến 40%.
Các khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu đầu tư còn dàn trải, kéo dài, thiếu đồng bộ về hạ tầng, tỷ lệ sử dụng đất chỉ đạt khoảng 15%. Việc sử dụng đất xây dựng sân bay, cảng biển, sân gôn thời gian qua cũng đang là những vấn đề được dư luận quan tâm.
Quỹ đất ở các đô thị cũng rơi vào tình trạng lãng phí. Nhiều khu đô thị còn để trống kéo dài, không có người ở, nhiều khu có mật độ xây dựng dày, không đủ điều kiện phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng.
Trong khi đó, đất dành cho các cơ sở giáo dục, y tế và công trình công cộng lại ngày càng hao hụt. Ủy ban Kinh tế đề nghị 10 năm tới cần quy hoạch đồng bộ, bố trí đủ đất cho các cơ sở văn hóa, y tế, giáo dục và khu vui chơi, hoạt động thể thao.
Theo chương trình, ngày 1/11, Quốc hội sẽ thảo luận tổ về các nội dung trên, sau đó thảo luận tại hội trường ngày 8/11. Nghị quyết về kế hoạch sử dụng đất 5 năm giai đoạn 2011 - 2015 và quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 - 2020 sẽ được biểu quyết vào cuối kỳ họp.
Lê Nhung
.svg){kind=icon}
