- “Công tác thanh tra vỉa hè tại hai thành phố Hà Nội và TP.HCM cho thấy một số lực lượng được giao nhiệm vụ, chức năng xử lý lấn chiếm lòng đường, vỉa hè nhưng lại chưa hoàn thành tốt nhiệm vụ… Việc phân chia chức năng nhiệm vụ cho các sở hai thành phố đều chưa rõ ràng, thậm chí còn chồng chéo, chưa đúng chuẩn…”.

Ông Thạch Như Sỹ, Phó Chánh Thanh tra Bộ GTVT cho biết sau khi Bộ giao thông tiến hành thanh tra lòng đường, vỉa hè tại thành phố Hà Nội và TP.HCM.

Ông Thạch Như Sỹ.
 

- Được biết, đợt thanh tra lần này, Bộ GTVT sẽ nhằm vào cả đơn vị chuyên quản lý, cấp phép sử dụng vỉa hè, lòng đường như Sở GTVT, UBND quận. Vậy, lý do Bộ tiến hành thanh tra tất cả các cơ quan này là gì?

Mục đích của việc thanh tra là đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng lòng đường, hè phố của đô thị 2 thành phố.

Ngoài ra, việc thanh tra cũng chỉ ra những việc làm tích cực để tiếp tục phát huy, đồng thời phát hiện những tồn tại, vướng mắc vi phạm để kịp thời chấn chỉnh, xử lý, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các thể chế, chính sách để tăng cường hiệu quả của công tác quản lý, sử dụng lòng đường, hè phố.

- Ông đánh giá như thế nào về đợt thanh tra vỉa hè, lòng đường tại Hà Nội và TP.HCM trong thời gian qua?

Công tác thanh tra đã nổi lên rất nhiều bất cập, từ hệ thống văn bản giữa các cơ quan thiếu sự thống nhất, sai phạm trong việc tổ chức thực hiện của từng cơ quan đơn vị trong quy hoạch sử dụng lòng đường, hè phố, cấp phép các điểm trông giữ phương tiện, mức thu phí và lệ phí trông xe, các công trình xây dựng nhà cao tầng thiếu điểm đỗ và sai quy hoạch…

Công tác thanh tra cũng cho thấy một số lực lượng được giao nhiệm vụ, chức năng xử lý lấn chiếm lòng đường, vỉa hè nhưng lại chưa hoàn thành tốt nhiệm vụ…Việc phân chia chức năng nhiệm vụ cho các sở hai thành phố đều chưa rõ ràng, thậm chí còn chồng chéo, chưa đúng chuẩn.

Ngoài ra, việc ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn của hai thành phố chưa xuyên suốt nhất quán trong từng thời ký, manh mún ở từng việc. Cụ thể  như việc trên cùng một tuyến đường, có thời điểm thì cho phép, thời điểm sau cấm, sau đó ít lâu lại cho phép trông giữ… Việc thay đổi liên tục làm cho thói quen sử dụng lòng đường hè phố không thành nếp.

Tuy nhiên qua đợt thanh tra cũng cho thấy, sai phạm nhiều nhất trong lĩnh vực này vẫn là sử dụng quá diện tích, lấn chiếm lòng đường hè phố và thu quá giá quy định.

- Hiện nay, đất dành cho giao thông tĩnh quá thiếu, quy hoạch các điểm đỗ xe bị phá vỡ và đẩy cái khó cho thành phố?

Quy hoạch chi tiết bến bãi, điểm đỗ xe Hà Nội đã có trong khi TP.HCM đang thực hiện.

Tuy nhiên, việc thực hiện quy hoạch ở đơn vị cơ sở lại không tuần theo quy hoạch chung của thành phố. Hệ thống quy hoạch liên tục thay đổi, thậm chí nhiều quận huyện ít biết quy hoạch điểm đỗ xe do chưa thực hiện và công tác quy hoạch thiếu và yếu.

Tại Hà Nội có một số điểm đã quy hoạch làm điểm đỗ xe xây dựng rồi nhưng lại không sử dụng đúng mục đích thực hiện như: Điểm tại Thư viện quốc gia đang  thành quán café Trung Nguyên; Điểm tại ngã ba Đinh Lễ -Ngô Quyền cũng như tại  ngã tư Khâm Thiên- Lê Duẩn cũng đang bị khai thác sử dụng sai mục đích...

Tôi cho rằng, UBND thành phố cần kiểm tra và yêu cầu chủ đầu tư phải sử dụng những điểm đã quy hoạch này theo đúng mục đích.

Tình trạng lấn chiếm lòng đường vỉa hè ở hai thành phố Hà Nội và TP.HCM đang rất khó giải quyết.

- Quy định của Bộ Xây dựng, các nhà cao tầng khi được cấp phép xây phải có tiêu chuẩn đảm bảo đủ chỗ để xe cho người dân nhưng hiện nay vấn đề này vẫn chưa được chú ý và quan tâm đúng mức?

Trong quy hoạch và trong cấp phép xây dựng có nói rõ các nhà cao tầng chỉ cấp phép khi có điểm đỗ xe…Nhưng hiện nay vẫn có quá ít tòa nhà làm được điều này. Thiết kế xây dựng có bố trí đầy đủ các điểm đỗ xe nhưng quá trình thi công, quá trình sử dụng các chủ sở hữu đã cố tình thay đổi.

Cụ thể, đoàn thanh tra kiểm tra 80 nhà cao tầng ở TP.HCM thì có 16 tòa nhà đủ điều kiện phục vụ điểm đỗ xe, 6 tòa nhà không có điểm đỗ, số còn lại không đáp ứng được yêu cầu đỗ xe nên đã đẩy áp lực đỗ ra cả lòng lề đường.

Vì vậy, theo tôi cần làm nghiêm túc ngay từ khi phê duyệt dự án và có kiểm tra giám sát cũng như có chế tài hợp lý.

- Mới đây, Chính phủ vừa đồng ý với kiến nghị của Ủy ban ATGT quốc gia về việc thí điểm thay đổi “phí trông giữ xe” thành “giá trông giữ xe” tại Hà Nội và TP.HCM. Theo ông kiến nghị này được thông qua sẽ có tác động tích cực như thế nào?

Tôi cho rằng đây sẽ là bước chuyển biến lớn, thu hút nhiều nhà đầu tư vào bãi đỗ xe.

Chúng ta đang nhầm lẫn giữa giá và phí. Phí là của Nhà nước, công cộng mà ai dùng thì đóng một phần phí.

Nhưng nhà đầu tư thì là đất của họ, họ kinh doanh thì phải trả về giá chứ không phải phí. Trông giữ thô sơ có giá khác, có mái che giá khác, nhà trông giữ thông minh, dùng máy gắp xe… thì phải giá khác.

Dịch vụ thế nào thì giá thế đó và người dân có quyền lựa chọn.

- Theo ông, vì sao việc xử lý vi phạm về lấn chiếm lòng đường vỉa hè làm nơi kinh doanh buôn bán lại quá ít so với hiện tượng vi phạm?

Khi thanh tra công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, xử lý các vi phạm liên quan đến lòng đường vỉa hè của lực lượng thực thi pháp luật, đoàn thanh tra nhận thấy tại các cấp phường, quận với những hành vi dễ xử lý thì họ làm và xử phạt rất nhiều còn những việc khó thì chỉ có vài ba vụ với số lượng quá ít.

Cụ thể, ở Hà Nội có tới 4.000 điểm kinh doanh buôn bán và hàng trăm điểm tự phát nhưng số vụ xử lý chỉ vài 300 vụ. TP.HCM một năm cũng chỉ xử lý được 20 – 30 vụ trong khi có tới hơn 2.000 điểm buôn bán kinh doanh (chiếm tỷ lệ 1%).

- Vậy ông có kiến nghị gì để có thể xử lý các vi phạm cũng như có sự thống nhất trong quy hoạch, cấp phép, quản lý vỉa hè lòng đường?

Theo tôi, chúng ta cần xây dựng hệ thống văn bản của tất cả các cơ quan để hợp nhất và tính toán cụ thể cũng như sửa đổi các Nghị định, Thông tư có liên quan đến vỉa hè, lòng đường do không phù hợp với thời điểm này.

- Xin cảm ơn ông!

Vũ Điệp (thực hiện)