Viễn thông một năm “dậy sóng” tái cấu trúc

EVN Telecom được sáp nhập vào Viettel từ 1/1/2012.

FPT “bỏ chạy” khiến EVN Telecom trở thành kẻ lỡ làng

Sự kiện FPT mua cổ phần của EVN Telecom đã lọt vào top 10 sự kiện ICT của năm 2010 do Câu lạc bộ Nhà báo ICT Việt Nam bình chọn. FPT và Công ty Viễn thông FPT (FPT Telecom) tuyên bố sẽ mua hơn 50% cổ phần EVN Telecom được cho là dấu hiệu khởi đầu hoạt động mua bán và sáp nhập giữa các mạng di động của Việt Nam. Thế nhưng, sau chuyện “thay ngựa giữa dòng” bằng việc Tổng giám đốc FPT Nguyễn Thành Nam từ chức và ông Trương Đình Anh lên ngồi vị trí này đã khiến cục diện tình hình thay đổi nhanh chóng. Ngày 6/4/2011, FPT tuyên bố chính thức rút khỏi thương vụ với EVN Telecom. Lãnh đạo FPT đã đưa ra lý lẽ: “Chúng tôi đã có thỏa thuận mua 60% cổ phần của EVN Telecom nhưng thực tế Nhà nước chỉ cho phép EVN được bán 49% cổ phần của EVN Telecom. Ngay bản thân điều đó cũng đã không đúng với thỏa thuận ban đầu của hai bên. Đó là chưa kể đến các điều khoản khác liên quan đến các thỏa thuận về tài chính thương mại giữa các bên vẫn chưa đạt được”.

Thế nhưng, giới phân tích cho rằng, việc FPT thoái khỏi thương vụ mua cổ phần của EVN Telecom gần như không liên quan nhiều đến việc họ có mua được 60% cổ phần của EVN Telecom hay không. Và việc FPT rút chân ra khỏi “cạnh bạc” này là động thái “khôn ngoan”. Tuy nhiên điều này lại đẩy EVN và EVN Telecom và tình cảnh như cô gái lỡ thì có người dạm ngõ nhưng lại tuyên bố không cưới hỏi gì cả. Trong khi đó, Phó Tổng giám đốc EVN Đinh Quang Tri cho biết: “Nếu một trong hai phía phá bỏ hợp đồng thì sẽ phải đền bù số tiền đặt cọc đang nằm trong ngân hàng”. Như vậy, gần như câu chuyện số phận về số tiền đặt cọc của FPT trong thương vụ mua cổ phần của EVN Telecom vẫn còn bị bỏ ngỏ với cả hai.

EVN Telecom "chuyển khẩu" sang Viettel

Sau sự kiện FPT “bỏ chạy” khỏi thương vụ mua EVN Telecom đã khiến EVN Telecom ở vào thế vô cùng khó khăn khi mà mạng này ở thế thua lỗ, nợ nần ngày càng nhiều. Trong khi EVN Telecom đang trong cảnh “chúa Chổm” thì công ty mẹ EVN cũng chẳng khá hơn khi đang gánh trên vai những khoản nợ khổng lồ. Trong tình cảnh đó, EVN Telecom đã được “giải cứu” bằng việc cho sáp nhập với một mạng di động khác. Mạng di động được nhắc đến sẽ trở thành “bến đỗ” cho EVN Telecom thời điểm đó được cho là Viettel.

Ngay sau khi có thông tin này, Tổng giám đốc FPT Trương Đình Anh bày tỏ hy vọng Viettel sẽ “gánh vác” các khoản nợ của EVN Telecom để FPT có thể sớm thu hồi 708 tỷ đồng tiền đặt cọc. Tuy nhiên, Viettel chưa đưa ra bất kỳ thông tin gì về vấn đề này.

Thông tin EVN Telecom sáp nhập vào Viettel đã khiến Hanoi Telecom bất ngờ. Ngay lập tức Hanoi Telecom đã lên tiếng cho rằng doanh nghiệp này sẽ ở thế “có giấy phép 3G cũng như không” nếu một nửa băng tần 3G của EVN Telecom đang sở hữu được chuyển sang cho mạng khác. Vì vậy, tháng 11/2011 Hanoi Telecom đã trình Thủ tướng Chính phủ phương án mua lại băng tần 3G của EVN Telecom. Hanoi Telecom cho rằng, theo quy chế thi tuyển 3G, liên danh Hanoi Telecom và EVN Telecom đã trúng tuyển và được cấp phép. Theo đó, hai liên danh này sẽ giữ dải băng tần 2x15MHz trọn vẹn không chia cắt để đảm bảo hiệu quả tài nguyên quốc gia cũng như để doanh nghiệp có thể cung cấp đầy đủ các ứng dụng trên nền 3G. Vì vậy, nếu Chính phủ có chủ trương bán hoặc sáp nhập EVN Telecom trong chương trình cơ cấu và đổi mới doanh nghiệp thì Hanoi Telecom xin được ưu tiên mua lại băng tần của EVN Telecom mà Luật Tần số đã cho phép. Riêng về phần thiết bị và hạ tầng mạng 3G mà EVN Telecom đã đầu tư, Hanoi Telecom cũng chấp nhận mua lại đúng giá trị đã đầu tư. Hanoi Telecom còn cho rằng, việc sáp nhập EVN Telecom vào Viettel sẽ vi phạm Luật cạnh tranh.

Sự việc này một lần nữa khiến truyền thông Việt Nam tốn khá nhiều giấy mực. Có khá nhiều vấn đề được đặt ra xung quanh chuyện sáp nhập EVN Telecom. Có ý kiến cho rằng, dù Viettel có tiếp nhận EVN Telecom thì cũng không tạo ra thế độc quyền cho Viettel vì thị phần của EVN Telecom vốn rất nhỏ, không thể tạo cho Viettel sự tăng trưởng đột biến về thị phần. Cũng có ý kiến cho rằng, để bảo đảm tính minh bạch và công bằng cho mọi nhà khai thác đã được cấp phép, Nhà nước nên chính thức xác nhận đâu là tài sản, nợ và trách nhiệm của EVN Telecom, rồi chia những phần tài sản + nợ + trách nhiệm theo từng nhóm (hoặc gộp chung), sau đó cho đấu thầu giữa các nhà khai thác được cấp phép.

Tuy nhiên, câu chuyện này đã đi vào hồi kết khi EVN Telecom đã được Chính phủ quyết định “chuyển khẩu” sang Viettel. Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Bắc Son cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức chỉ đạo chuyển giao EVN Telecom sang Viettel. Các tài nguyên kho số, tần số đã cấp cho EVN Telecom sẽ được giữ nguyên hiện trạng để chuyển sang cho Viettel. "Sáp nhập EVN Telecom vào Viettel là một quyết định quan trọng của Chính phủ trong quá trình tái thiết lại nền kinh tế quốc gia, trong đó có cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước. Và viễn thông đang là một trong những lĩnh vực đi đầu trong việc tái cấu trúc này”, Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son khẳng định.

Sau khi EVN Telecom sáp nhập vào Viettel, nhiều người đã nhắc tới kịch bản nào cho S-Fone khi nhà mạng này chưa tìm được đối tác đầu tư.

Nội dung được đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 1+2 ra ngày 2/1/2012.