Viễn thông thời WTO: “Xôi vẫn chấm xôi”

Phía trước một trung tâm giao dịch của MobiFone. Thị trường viễn thông vẫn vắng bóng hơi thở của WTO sau khi Việt Nam vất vả trong suốt hơn 10 năm để trở thành thành viên WTO. Ảnh: Thanh Hải

ICTnews - Một số doanh nghiệp trong nước nói họ không thấy sức ép của WTO; còn những dự án liên doanh trong viễn thông vẫn còn ở phía trước.

Tính cho đến nay, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) được khoảng 8 tháng. Trái ngược với những lo lắng trước đó, rằng doanh nghiệp Việt Nam sẽ bị doanh nghiệp nước ngoài - với tiềm lực mạnh hơn về tài chính, công nghệ, quản trị - chèn ép, thị trường viễn thông vẫn “bình chân như vại”, chỉ có doanh nghiệp trong nước “đấu” với nhau.

Cam kết

Theo cam kết gia nhập WTO về các dịch vụ viễn thông, ngay sau khi gia nhập, đối với các dịch vụ không có hạ tầng mạng, Việt Nam cho phép liên doanh với các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông được cấp phép tại Việt Nam. Phần góp vốn của nước ngoài trong liên doanh không quá 51% vốn pháp định của liên doanh. Về các dịch vụ có hạ tầng mạng, ngay sau khi gia nhập cho phép liên doanh với nhà cung cấp dịch vụ viễn thông được cấp phép tạiViệt Nam. Phần vốn góp của phía nước ngoài trong liên doanh không được vượt quá 49% vốn pháp định trong liên doanh. Các nhà đầu tư nước ngoài tham gia các hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) sẽ có thể ký mới thoả thuận hiện tại được chuyển sang hình thức khác với điều kiện không kém thuận lợi hơn điều kiện họ đang được hưởng.

Riêng đối với Mỹ, theo nguồn từ Đại diện Thương mại Mỹ, Việt Nam cho phép phía Mỹ được nắm giữ sở hữu đa số trong các công ty cung cấp các dịch vụ điện thoại cố định và di động, nhưng thuê đường truyền của phía công ty Việt Nam.

Doanh nghiệp trong nước: Không thấy “nóng”

Vishipel, Công ty Thông tin điện tử hàng hải Việt Nam, có một BCC với hãng viễn thông Mỹ Universal Telecom về cung cấp dịch vụ gọi điện thoại qua Internet (VoIP). Từ đầu năm nay, trong chuyến làm việc tại Việt Nam, lãnh đạo Universal Telecom đã đề xuất với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết về việc chuyển BCC của họ với Vishipel và một BCC nữa với Công ty Thương mại Bình Minh (Hải Dương) sang hình thức liên doanh. Universal Telecom cũng ngỏ ý muốn trở thành nhà cung cấp viễn thông bán sỉ ở Việt Nam.

Tuy nhiên, cho đến nay một đại diện của Vishipel cho biết cả hai bên trong BCC vẫn chưa bắt tay vào xây dựng kế hoạch chuyển đổi BCC.

“Phải có hành lang pháp lý cho vấn đề này nhưng đến nay chưa có hướng dẫn, chẳng hạn BCC hiện nay đang do Vishipel đứng tên nhưng khi chuyển sang liên doanh, Vishipel có đứng tên nữa không?”, ông Bùi Minh Hồng, Trưởng phòng Kinh doanh và Xuất nhập khẩu Vishipel nói. Cũng theo ông Hồng, doanh nghiệp cũng chưa thấy áp lực từ việc Việt Nam gia nhập WTO.

Về cơ hội hợp tác, kinh doanh sau khi Việt Nam gia nhập WTO, ông Hồng tiết lộ có một số doanh nghiệp nước ngoài đến Vishipel tìm hiểu song cũng chỉ dừng ở mức độ đó vì chưa có hành lang pháp lý triển khai những vấn đề Việt Nam cam kết với WTO. Tuy nhiên, ông Hồng từ chối nêu tên những doanh nghiệp nước ngoài đó.

Cũng giống như Vishipel, Công ty CP Công nghệ mạng QTnet (TP. Hồ Chí Minh) cho biết họ “chưa thấy gì hết” khi được hỏi về những biến động trong hoạt động kinh doanh kể từ khi Việt Nam là thành viên WTO. Ông Phùng Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc QTnet cho biết công ty đã nhận được giấy phép cung cấp dịch vụ Internet (ISP) và cung cấp dịch vụ ứng  dụng Internet (OSP) nhưng hiện nay, mảng kinh doanh chủ yếu của công ty là cung cấp các thiết bị đào tạo. Ngoài ra, công ty vẫn cung cấp dịch vụ điện thoại Internet. “Cũng có một số đối tác nước ngoài đã đến nhưng sau khi tính toán, thấy chi phí thuê hạ tầng như hosting (lưu ký), thuê kênh cao dẫn đến kinh doanh không hiệu quả nên hợp tác không thành”, ông Tuấn Anh nói.

Về khung pháp lý, ông Trần Duy Hiếu, Phó Vụ trưởng Kế hoạch Tài chính (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết đang tiến hành soạn thảo dự thảo Nghị định về Hoạt động đầu tư trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông. Mục tiêu của dự thảo gồm ban hành điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài khi đầu tư vào hai lĩnh vực: Thiết lập hạ tầng mạng viễn thông, truyền dẫn phát sóng, cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet; Xây dựng mạng bưu chính công cộng, cung cấp dịch vụ bưu chính, dịch vụ chuyển phát theo Nghị định 108 ban hành năm 2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư và rà soát, bãi bỏ những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp (không phân biệt trong nước hay nước ngoài) trong quá trình đầu tư.

Doanh nghiệp nước ngoài: Kẻ hối, người chờ

Trong phái đoàn doanh nghiệp Mỹ đến Việt Nam hồi tháng Năm, hãng viễn thông Universal Telecom cho biết họ đã nhìn thấy nhiều triển vọng kinh doanh ở Việt Nam. Khi đó, Universal Telecom dự kiến sẽ khai trương một cơ sở hosting dữ liệu ở TP HCM vào giữa năm nay và mở rộng ra Hà Nội vào năm 2008. Ngoài ra, hãng này cũng có kế hoạch phát triển dịch vụ VSAT, nhắm vào các dịch vụ PC Telephony, WiMax và WiFi. Song cho đến nay, vẫn chưa có thông tin gì thêm về việc Universal Telecom triển khai hoạt động tại Việt Nam.

Cũng có nhiều doanh nghiệp nước ngoài lên tiếng về việc họ sẽ mua cổ phần trong doanh nghiệp viễn thông Việt Nam nhưVodafone, SingTel, France Telecom… Tuy nhiên, phải chờ đến năm 2008, hãng di động nhà nước đầu tiên Việt Nam MobiFone mới tiến hành cổ phần hoá.

Hãng viễn thông lớn nhất Ấn Độ Bharti Airtel nói họ có thể thâm nhập thị trường viễn thông Việt Nam không qua con đường mua lại cổ phần công ty nội địa mà mở công ty 100% vốn nước ngoài theo cam kết mở cửa viễn thông của Việt Nam (sau năm 2010).

Mới đây nhất, phía công ty di động lớn nhất Đài Loan Chunghwa Telecom cho biết sẽ liên doanh với Viettel để khai thác dịch vụ dữ liệu Internet. Nếu hợp tác này sớm thành hiện thực (Viettel xác nhận sẽ có một thoả thuận với Chunghwa Telecom), có thể nói đây sẽ là động thái đầu tiên trên thị trường viễn thông kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO.

Lê Hạnh