Ngày 14/12, một tờ báo điện tử của Việt Nam công bố thông tin nếu quy tài sản theo đôla Mỹ, Việt Nam hiện có hơn 450 triệu phú chứng khoán, tăng gấp rưỡi năm ngoái. Và người giàu nhất năm 2010 chỉ cần có thêm hơn 4.000 tỷ đồng để trở thành tỷ phú đôla. Số liệu này được tờ báo này thực hiện cùng sự hỗ trợ của công ty chứng khoán Vndirect, bên cung cấp dữ liệu. Từ sự kiện này, ĐS&PL đã có cuộc trò chuyện với một số chuyên gia kinh tế để tìm lời giải: "ở Việt Nam hiện đã có tỉ phú đô la hay chưa?".
“Có thể đã có”
Tiến sĩ Đặng Đức Sơn, Phó Chủ nhiệm Khoa Tài chính Ngân hàng, Đại học Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) nhận định đây là một "bài toán" khó tìm lời giải. ở Việt Nam, quan hệ gia đình, họ hàng rất chặt chẽ, người chủ có thể không đứng tên tài sản mà có thể để anh em, họ hàng đứng tên. ông Sơn nói: "Ngoài chứng khoán, lượng tài sản của họ có thể còn rất nhiều. Theo tôi, đánh giá tài sản của một người qua chứng khoán là thước đo sát với thị trường nhất. Tuy nhiên, chỉ căn cứ vào cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán mà nói họ giàu hay nghèo thì chưa thuyết phục".
Theo ông Sơn, ở nước ta chứng khoán không chỉ là kênh đầu tư duy nhất, các doanh nhân có thể đầu tư vào nhiều kênh khác như bất động sản, thậm chí là những kênh "ngầm". Chứng khoán dưới góc độ pháp luật có thể quản lý được, tuy nhiên các tài sản "ngầm" ở Việt Nam, người ta chưa đánh giá được hết. ông Sơn nhận định, lượng giao dịch qua ngân hàng có tỷ trọng chưa lớn nên việc quản lý tài sản của một cá nhân chưa được toàn diện.
ông Sơn nhận định, ở Việt Nam có những người có số tài sản đạt con số 15 - 17 nghìn tỷ đồng, tuy nhiên theo lời ông Sơn: "Đó chỉ là nhận định mang tính tương đối của cá nhân tôi. Để đánh giá tài sản của một người, chúng ta phải xây dựng một bộ tiêu chí chuẩn".
Tài khoản chứng khoán bấp bênh
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cũng có cùng nhận định khi cho rằng chuyện công khai tài sản là một vấn đề khá nhạy cảm đối với người Việt Nam. "Việc đi tìm người giàu nhất Việt Nam giống như chúng ta đang ngắm tảng băng trôi, chỉ nhìn thấy phần nhô lên trên mặt nước, còn phần chìm của tảng băng chúng ta chưa thấy được", ông Thành nói.
Lý do dẫn đến sự việc này, theo ông Thành là do chúng ta khó có thể kiểm kê những loại tài sản khác. "Việc xếp hạng hầu như chỉ căn cứ vào tài khoản chứng khoán vì nó dễ kiểm chứng. Nhưng điều này thôi chưa đủ, mà chỉ là một phần và là một tiêu chí đánh giá tài sản bây giờ. Tài sản chứng khoán lại là loại tài sản có tính ổn định thấp. Người ta có thể mua thêm, có thể bán ra, giá chứng khoán lại biến động từng giờ, có thể lên hoặc xuống bất cứ lúc nào", ông Thành nói.
"Thước đo" giàu - nghèo qua chứng khoán, theo chuyên gia kinh tế này, có thể không chuẩn xác vì nhiều doanh nhân và công ty rất lớn chưa niêm yết lên sàn. Ngoài ra nhiều người không phải là doanh nhân, họ cũng có số tài sản khổng lồ được gửi ở những tài khoản nước ngoài và không công bố.
Nhiều tài sản ngầm
Theo Tiến sĩ Đặng Đức Sơn, những tạp chí danh tiếng trên thế giới thường đánh giá tài sản của một người qua hệ thống tài sản gồm nhiều nguồn như chứng khoán, ngân hàng, bất động sản, tiền mặt... "Hiện nay, việc bình chọn người giàu nhất qua thị trường chứng khoán chưa thể đánh giá hết được lượng tài sản của họ. Tài sản ngầm của các cá nhân hiện nay rất nhiều. Ví dụ người dân xây một căn nhà, một dự án mới trong giai đoạn hợp đồng góp vốn, chưa hình thành được tài sản của người đó, nhưng chúng ta đều biết rằng, giá trị của căn nhà có thể lên đến hàng chục tỷ đồng", ông Sơn nói.
Cũng theo chuyên gia này, giá chứng khoán ở nước nào cũng luôn biến động, bản thân chứng khoán nhiều khi bị "làm giá", giá trị tài sản dựa trên chứng khoán chỉ mang tính tương đối. "Có thể chỉ cần qua một ngày, người chơi chứng khoán có thể giàu thêm nhiều lần nhưng cũng có thể thất bại. Mặt khác, trường hợp một người bán ra với một khối lượng lớn cổ phiếu, chưa chắc đã bán được hết và giá cũng chưa hẳn giữ được như mong đợi. Giá trị tài sản tính toán trên số lượng cổ phiếu và giá trị trên thị trường sẽ có một khoảng cách khá lớn với thực tế. Và vì thế việc Việt Nam có tỉ phú đô la hay không vẫn là một ẩn số", ông Sơn kết luận.
Qua điện thoại, đại diện của công ty chứng khoán Vndirect, đơn vị hợp tác với tờ báo điện tử đưa ra danh sách xếp hạng những người giàu nhất thị trường chứng khoán Việt Nam cho biết, họ chỉ là bên cung cấp dữ liệu (không đưa ra các dự đoán hoặc công bố thông tin) nên đơn vị này không có bất kỳ bình luận gì.
Anh Đức - Minh Lý (ĐS&PL)
| Từ trái qua phải, từ trên xuống dưới: ông Đoàn Nguyên Đức, ông Đặng Thành Tâm, ông Trần Đình Long, ông Phạm Nhật Vượng. |
“Có thể đã có”
Tiến sĩ Đặng Đức Sơn, Phó Chủ nhiệm Khoa Tài chính Ngân hàng, Đại học Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) nhận định đây là một "bài toán" khó tìm lời giải. ở Việt Nam, quan hệ gia đình, họ hàng rất chặt chẽ, người chủ có thể không đứng tên tài sản mà có thể để anh em, họ hàng đứng tên. ông Sơn nói: "Ngoài chứng khoán, lượng tài sản của họ có thể còn rất nhiều. Theo tôi, đánh giá tài sản của một người qua chứng khoán là thước đo sát với thị trường nhất. Tuy nhiên, chỉ căn cứ vào cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán mà nói họ giàu hay nghèo thì chưa thuyết phục".
Theo ông Sơn, ở nước ta chứng khoán không chỉ là kênh đầu tư duy nhất, các doanh nhân có thể đầu tư vào nhiều kênh khác như bất động sản, thậm chí là những kênh "ngầm". Chứng khoán dưới góc độ pháp luật có thể quản lý được, tuy nhiên các tài sản "ngầm" ở Việt Nam, người ta chưa đánh giá được hết. ông Sơn nhận định, lượng giao dịch qua ngân hàng có tỷ trọng chưa lớn nên việc quản lý tài sản của một cá nhân chưa được toàn diện.
ông Sơn nhận định, ở Việt Nam có những người có số tài sản đạt con số 15 - 17 nghìn tỷ đồng, tuy nhiên theo lời ông Sơn: "Đó chỉ là nhận định mang tính tương đối của cá nhân tôi. Để đánh giá tài sản của một người, chúng ta phải xây dựng một bộ tiêu chí chuẩn".
Tài khoản chứng khoán bấp bênh
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cũng có cùng nhận định khi cho rằng chuyện công khai tài sản là một vấn đề khá nhạy cảm đối với người Việt Nam. "Việc đi tìm người giàu nhất Việt Nam giống như chúng ta đang ngắm tảng băng trôi, chỉ nhìn thấy phần nhô lên trên mặt nước, còn phần chìm của tảng băng chúng ta chưa thấy được", ông Thành nói.
Lý do dẫn đến sự việc này, theo ông Thành là do chúng ta khó có thể kiểm kê những loại tài sản khác. "Việc xếp hạng hầu như chỉ căn cứ vào tài khoản chứng khoán vì nó dễ kiểm chứng. Nhưng điều này thôi chưa đủ, mà chỉ là một phần và là một tiêu chí đánh giá tài sản bây giờ. Tài sản chứng khoán lại là loại tài sản có tính ổn định thấp. Người ta có thể mua thêm, có thể bán ra, giá chứng khoán lại biến động từng giờ, có thể lên hoặc xuống bất cứ lúc nào", ông Thành nói.
"Thước đo" giàu - nghèo qua chứng khoán, theo chuyên gia kinh tế này, có thể không chuẩn xác vì nhiều doanh nhân và công ty rất lớn chưa niêm yết lên sàn. Ngoài ra nhiều người không phải là doanh nhân, họ cũng có số tài sản khổng lồ được gửi ở những tài khoản nước ngoài và không công bố.
Nhiều tài sản ngầm
Theo Tiến sĩ Đặng Đức Sơn, những tạp chí danh tiếng trên thế giới thường đánh giá tài sản của một người qua hệ thống tài sản gồm nhiều nguồn như chứng khoán, ngân hàng, bất động sản, tiền mặt... "Hiện nay, việc bình chọn người giàu nhất qua thị trường chứng khoán chưa thể đánh giá hết được lượng tài sản của họ. Tài sản ngầm của các cá nhân hiện nay rất nhiều. Ví dụ người dân xây một căn nhà, một dự án mới trong giai đoạn hợp đồng góp vốn, chưa hình thành được tài sản của người đó, nhưng chúng ta đều biết rằng, giá trị của căn nhà có thể lên đến hàng chục tỷ đồng", ông Sơn nói.
Cũng theo chuyên gia này, giá chứng khoán ở nước nào cũng luôn biến động, bản thân chứng khoán nhiều khi bị "làm giá", giá trị tài sản dựa trên chứng khoán chỉ mang tính tương đối. "Có thể chỉ cần qua một ngày, người chơi chứng khoán có thể giàu thêm nhiều lần nhưng cũng có thể thất bại. Mặt khác, trường hợp một người bán ra với một khối lượng lớn cổ phiếu, chưa chắc đã bán được hết và giá cũng chưa hẳn giữ được như mong đợi. Giá trị tài sản tính toán trên số lượng cổ phiếu và giá trị trên thị trường sẽ có một khoảng cách khá lớn với thực tế. Và vì thế việc Việt Nam có tỉ phú đô la hay không vẫn là một ẩn số", ông Sơn kết luận.
Qua điện thoại, đại diện của công ty chứng khoán Vndirect, đơn vị hợp tác với tờ báo điện tử đưa ra danh sách xếp hạng những người giàu nhất thị trường chứng khoán Việt Nam cho biết, họ chỉ là bên cung cấp dữ liệu (không đưa ra các dự đoán hoặc công bố thông tin) nên đơn vị này không có bất kỳ bình luận gì.
Anh Đức - Minh Lý (ĐS&PL)
.svg){kind=icon}
