Xây dựng vùng nguyên liệu dừa chất lượng cao
Cây dừa từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống và sinh kế của người dân Vĩnh Long. Cây dừa từ lâu đã gắn bó với đời sống, sản xuất của người dân Vĩnh Long. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho nông dân, dừa còn là nguồn nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu.
Theo ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, Vĩnh Long hiện có khoảng 122.870ha dừa, với 22,7 triệu cây. Trong đó, diện tích đang cho trái ổn định đạt khoảng 114.163ha, chiếm hơn 92,3% tổng diện tích. Đây là địa phương có diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước.
Đáng chú ý, sản xuất dừa đang chuyển mạnh sang các tiêu chuẩn chất lượng cao. Đến nay, diện tích dừa đạt chứng nhận hữu cơ quốc tế vượt 30.708ha, chiếm khoảng 25% tổng diện tích, với các tiêu chuẩn USDA của Mỹ, JAS của Nhật Bản và hữu cơ EU.
Toàn tỉnh đã xây dựng khoảng 222 mã số vùng trồng dừa tươi xuất khẩu, diện tích 20.178ha; có 29 cơ sở đóng gói được Hải quan Trung Quốc cấp mã số. Ngoài ra, tỉnh có khoảng 35 mã số vùng trồng dừa nội địa với diện tích 1.651ha.
Việc phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc tạo nền tảng để doanh nghiệp chủ động nguồn cung, đáp ứng yêu cầu thị trường và mở rộng xuất khẩu.
Theo Chương trình số 35-CTr/TU, đến năm 2030, Vĩnh Long phấn đấu phát triển diện tích dừa lên khoảng 132.000ha, sản lượng đạt 1,72 triệu tấn; trong đó, diện tích dừa hữu cơ chiếm khoảng 50%. Tầm nhìn đến năm 2045, diện tích dừa toàn tỉnh đạt trên 140.000ha, sản lượng khoảng 2 triệu tấn.
Để đạt mục tiêu, tỉnh chú trọng nâng cao chất lượng giống, cải thiện quy trình chăm sóc, ứng dụng khoa học - công nghệ và phát triển sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu.
Liên kết chuỗi, bảo đảm đầu ra cho người trồng dừa
Tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn kết nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp từ khâu trồng trọt đến thu mua, chế biến và tiêu thụ là một trong những định hướng trọng tâm của tỉnh.
Hiện, Vĩnh Long có khoảng 151 doanh nghiệp sản xuất, chế biến sản phẩm từ dừa cùng 153 hợp tác xã nông nghiệp và 32 tổ hợp tác tham gia liên kết sản xuất. Trong đó, khoảng 10 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu quy mô lớn đóng góp hơn 90% kim ngạch xuất khẩu dừa và các sản phẩm từ dừa của tỉnh.
Ông Nguyễn Cường Dũng, đại diện Công ty CP Xuất nhập khẩu Bến Tre cho biết, doanh nghiệp đã phát triển diện tích liên kết dừa hữu cơ lũy kế khoảng 16.000ha, trong đó có 15.000ha tại Vĩnh Long, với hệ sinh thái liên kết hơn 20.000 thành viên.
Theo ông Dũng, để tạo ra giá trị lớn và bền vững, doanh nghiệp cần sự tham gia của các hợp tác xã trong chuỗi sản xuất. Công ty hiện liên kết với hơn 10 hợp tác xã, hỗ trợ thu mua, đào tạo kỹ thuật canh tác, xây dựng chứng nhận hữu cơ và sơ chế nguyên liệu.
Điển hình, Hợp tác xã Nông nghiệp Tâm Phát (xã Càng Long) đã liên kết với 1.082 hộ nông dân, xây dựng vùng nguyên liệu 736ha đạt chứng nhận hữu cơ.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, Châu Văn Hòa nhấn mạnh, yêu cầu phát triển các hợp tác xã sản xuất dừa hữu cơ gắn với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu. Tỉnh đặt mục tiêu ít nhất 70% diện tích sản xuất dừa thực hiện liên kết tiêu thụ thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã.
Đến cuối năm 2026, tổng diện tích dừa hữu cơ phấn đấu đạt 44.077ha, chiếm 36% diện tích dừa toàn tỉnh. Cùng với mở rộng vùng nguyên liệu, tỉnh định hướng xây dựng cơ chế giá sàn thu mua dừa nguyên liệu, tạo điều kiện để nông dân yên tâm sản xuất và duy trì liên kết lâu dài.
Đẩy mạnh chế biến sâu, khai thác giá trị từ mọi thành phần của cây dừa
Từ trái dừa, các doanh nghiệp đã sản xuất nước dừa đóng hộp, sữa dừa, cốt dừa, cơm dừa nạo sấy, dầu dừa, than hoạt tính, mụn dừa và mỹ phẩm. Đây là nền tảng để tỉnh mở rộng công nghiệp chế biến, gia tăng giá trị thay vì chỉ xuất bán nguyên liệu thô.
Đặc biệt, dừa sáp - đặc sản có giá trị của địa phương - đang được doanh nghiệp chú trọng đầu tư chế biến, đa dạng hóa sản phẩm.
Bên cạnh phát triển vùng nguyên liệu và chế biến, Vĩnh Long định hướng củng cố các thị trường xuất khẩu chủ lực như Mỹ, EU, Bắc Mỹ, đồng thời mở rộng thị phần tại Hàn Quốc, Trung Quốc và các nước châu Phi. Các sản phẩm dừa cũng được khuyến khích gắn với chương trình OCOP, du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm.
Đáng chú ý, phát triển kinh tế tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm và khai thác giá trị tín chỉ carbon được xác định là những hướng đi mới. Xơ dừa, mụn dừa, gỗ dừa không chỉ là phụ phẩm mà còn có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho nhiều ngành sản xuất.
Với định hướng đến năm 2045 thu hút ít nhất 10 dự án nhà máy chế biến sâu, Vĩnh Long hướng tới hình thành chuỗi giá trị ngành dừa đồng bộ, hiện đại, nâng cao thu nhập cho người trồng dừa và từng bước phát triển cây dừa thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh.
H.Thanh
.svg){kind=icon}
