Xã hội ảo và tác động thực

VietSpace, Cyworld VN, thegioiblog…là tên của những trang web “xã hội ảo” được nhiều người biết tới tại Việt Nam, nhất là đối với giới trẻ.

Với số lượng thành viên từ vài nghìn người tới vài chục nghìn người, các “xã hội ảo” này cung cấp những dịch vụ rất đa dạng cho người sử dụng, từ blog (nhật ký cá nhân trên mạng), web cá nhân, diễn đàn trực tuyến, thư viện ảnh… Không chỉ thế, có mạng “xã hội ảo” còn cho phép thành viên tạo ra các ngôi nhà, gia đình ảo, sống một “cuộc đời thứ 2” hoàn toàn giống như xã hội thật ngoài đời.

Vị giám đốc trẻ của VietSpace, anh Trần Hùng Cường trong một lần gặp gỡ và nói chuyện với chúng tôi tiết lộ: “Blog và các dịch vụ liên quan tới xã hội ảo của VietSpace thời gian đầu được miễn phí. Nhưng về lâu dài sẽ tính chi phí (với mức tượng trưng) để duy trì xã hội ảo này”. Các chi phí để duy trì xã hội ảo có thể kể ra như phí hosting, thuê đường truyền, máy chủ (server) và nhân viên, cộng tác viên xây dựng nên mạng xã hội ảo...

Tương tự như vậy, các mạng xã hội ảo khác ở Việt Nam cũng đều trong giai đoạn “miễn phí” đối với các thành viên gia nhập. Điều này khiến số lượng thành viên của các mạng này ngày một gia tăng và tác động của các xã hội ảo tới giới trẻ cũng ngày càng lớn (hiệu ứng blog, diễn đàn trực tuyến...).

Thực ra, các xã hội ảo đã hình thành từ lâu trên thế giới nhưng giờ mới bắt đầu phát triển ở Việt Nam.

Điều duy nhất nhiều người quan tâm hiện nay là quản lý các xã hội ảo này như thế nào? Thông thường, chính các công ty thành lập ra các trang web xã hội ảo quản lý thành viên của mình (thông qua một hệ thống các cộng tác viên dày đặc). Tuy nhiên, cũng đã xuất hiện các thành viên lợi dụng blog để làm những điều không phù hợp với văn hoá của Việt Nam hoặc vi phạm pháp luật như môi giới mại dâm, phản động… “Kể từ khi hoạt động đến nay, chúng tôi mới đình chỉ (ban nich) một vài thành viên vì liên quan tới các nội dung nhạy cảm”, một quản trị (admin) thuộc thegioiblog cho biết.

Bộ Văn hoá-Thông tin và các cơ quan liên quan cũng đã để ý tới hiện tượng này và đang chuẩn bị các văn bản pháp luật để quản lý dịch vụ cung cấp “xã hội ảo” trên mạng. Có điều, tất cả những vấn đề này còn quá mới tại Việt Nam và cần thời gian để xây dựng các biện pháp quản lý lâu dài.

Chiêu Dương