Xanh mặt vì… bưởi da xanh

Những người đang có ý định trồng bưởi da xanh ở miền Bắc hãy nhìn vào bài học kinh nghiệm của các chủ vườn đã, đang và sẽ chặt loại cây này để cân nhắc thật kỹ trước khi đầu tư vì nó cực kỳ khó tính, khó chăm…

Hối hả trồng, chặt

Anh Tống Văn Chung ở thôn Vàng, xã Đồng Lạc (Yên Thế, Bắc Giang) mắm môi mắm lợi cầm dao chặt băng đi cả vườn bưởi da xanh đang thời kỳ vàng vọt, èo uột của mình. Tiếng cành kêu răng rắc, tiếng thân đổ rào rào, tiếng quả non rụng kêu lịch bịch hòa vào nhau tạo thành một thanh âm nghe đầy nỗi xót xa.

{keywords}
Anh Chung đang chặt vườn bưởi da xanh rộng 1ha của mình.

Dừng tay lại trong chốc lát để nghỉ, anh kể với tôi rằng thấy người ta trồng bưởi da xanh thu vụ đầu tiên, quả rất đẹp, ăn rất ngon nên 4 năm trước mới mua chung với một người bạn tên Đức ở huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) 700 cây ghép mắt từ miền Nam về với giá 75.000 đồng/gốc.

350 gốc được trồng trên 1ha đất ven suối, khá tơi xốp, nhờ chăm bón cẩn thận nên vườn bưởi da xanh của anh Chung phát triển rất tốt, lớn nhanh gấp rưỡi, gấp đôi so với các loại bưởi khác cùng trà. Đến năm thứ ba chúng đã bắt đầu ra bói, mỗi gốc 10 - 12 quả, kích cỡ to, đẹp, ăn khá ngon.

Thế nhưng thu hoạch xong khoảng tháng 9 thì tháng 11, 12 vườn bưởi lá đã bắt đầu vàng, ngọn rụt lại, rễ đen đi, có biểu hiện thối. Sau khi đã dùng đủ các loại thuốc diệt nấm kể cả đặc trị như Zidomil nhưng cây cũng chỉ xanh lá được 1 - 2 tháng rồi bị lại, bực mình anh chặt hết hơn 300 cây chỉ để vài chục cây tốt nhất thử xem sao nhưng vụ này vẫn không thành. Cây vẫn ra hoa nhưng đậu rất ít quả, hình dạng lại méo mó, kích cỡ nhỏ, ăn không ra gì, đành phải chặt tiếp. Số tiền hơn 100 triệu đầu tư xuống đây coi như đã đổ sông, đổ biển hết.

Điều kỳ lạ là những cây bưởi giống khác như bưởi đỏ Tân Lạc, bưởi đường, bưởi Diễn trong vườn nhà anh Chung cũng như những vườn lân cận lại không hề bị hiện tượng này.

“Mới rồi, anh Đức bạn tôi ở huyện Lục Ngạn cũng thông báo đã chặt mấy trăm gốc bưởi da xanh mua dạo nọ chỉ để lại cỡ 50 gốc thử. Giống này quả là khó tính, để khắc phục hiện tượng lá vàng, rụt ngọn nhiều nhà vườn ở Lục Ngạn đã phải cắt ngọn sâu vào chừng 50 - 60cm để cây ra lộc mới nhưng cũng không hiệu quả lắm. Với những cây 10 năm tuổi mà chỉ đạt trung bình 30 - 40 quả loại 1 (từ 1,5kg trở lên) với giá bán 35.000 đồng/kg thì còn thua xa các giống bưởi khác như đường, như Diễn, mỗi gốc 100 - 150 quả, mỗi quả bán 20.000 - 25.000 đồng”, anh Chung nói...

{keywords}
Anh Chung gom cành bưởi, thân bưởi sau khi phá.

Cũng tương tự như thế, anh Nguyễn Văn Quý ở thôn Trại Cả xã Đồng Lạc trồng 200 gốc bưởi da xanh cách đây 4 năm. Vụ đầu tiên cây có quả bói anh đã chia cho một số đám cưới trong vùng dùng thử để tiếp thị cho vụ sau bởi ăn đã ngon trông lại đẹp mã.

Thế mà đến vụ này anh phải chặt trên 10 gốc và 50 - 60 gốc trong vườn hiện đang có biểu hiện vàng lá, rụt ngọn sẽ loại bỏ tiếp. Ngược lại với tình trạng rụt ngọn, vàng lá, cũng có nhiều gốc bưởi trong vườn nhà anh lá rất tốt nhưng lại không hề đậu quả mà không rõ nguyên nhân.

Giữa trưa nắng chang chang nhưng ông Triệu Lam Sơn - Phó Chủ tịch xã Đồng Lạc vẫn dẫn tôi ngược lên đồi bưởi của nhà mình để tìm hiểu rõ hiện trạng. Cách đây mấy năm, theo phong trào nhà ông cũng trồng thử 50 gốc bưởi da xanh. Năm đầu tiên cây ra bói quả rất đẹp, trung bình nặng khoảng 2kg nhưng năm sau cứ tụt nõn dần, lá vàng úa, quả nhỏ lại, chất lượng kém.

Cuốc gốc lên thấy rất ít rễ tơ, tưởng cây bị nghẹt, ông liền bón phân hàm lượng cao rồi dùng hóa chất để trị nấm bệnh nhưng vẫn không cải thiện được nên phải bỏ hết. 3 gốc tốt nhất còn để lại trên đồi nhưng vụ này tiên lượng vẫn rất xấu, dự kiến cũng phải bỏ nốt.

“Ước tính xã chúng tôi trồng cỡ 15ha bưởi da xanh tập trung ở thôn Trại Cả, thôn Vàng và thôn Tiếu nhưng giờ đã chặt gần hết chỉ còn cỡ 3ha mà chất lượng vẫn kém, quả nhỏ, hạt to và nhiều, ăn có vị chua chứ không ngọt như trước, thương lái chê không mua. Giờ nếu có cho không giống cũng chẳng nhà nào dám nhận đâu…”, theo ông Sơn.

Thủ phủ Lục Ngạn cũng không thoát

Huyện Lục Ngạn là thủ phủ cây ăn quả của cả tỉnh Bắc Giang, riêng cây có múi diện tích đã trên dưới 7.000ha, trong đó bưởi da xanh chiếm khoảng 300ha. Theo ông Vũ Lệnh Sánh - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Kỹ thuật nông nghiệp huyện thì gần đây có hiện tượng chặt bỏ bưởi da xanh nhưng về diện tích cụ thể chưa thể thống kê được.

“Bưởi da xanh trồng ở vùng chúng tôi có nhiều đợt, loại mới trồng 3 - 5 năm, loại trồng trên 5 năm, loại trồng 10 năm. Loại mới trồng 3 - 5 năm phát triển bình thường, có cho thu hoạch còn loại mà phải chặt đi thường trồng cỡ 10 năm hoặc ít nhất là 7 năm trở lên với biểu hiện cây bị cằn cỗi, vẫn ra hoa đậu quả nhưng quả rất bé, chất lượng kém, hiệu quả kinh tế không có.

{keywords}
Những gốc bưởi có biểu hiện vàng lá, rụt ngọn.

Nhiều hộ từng thu nhập tương đối cao nhờ bưởi da xanh nay cũng phải hủy bỏ. Để khắc phục hiện tượng vàng lá, ngọn rụt, một số hộ dùng biện pháp đốn cành sau khi thu hoạch nhưng cũng không được bền, bưởi lên được 1 - 2 đợt lộc tơ rồi đến đợt 3, 4 lúc ra quả lại bị ảnh hưởng tiếp chứ không trẻ hóa lại như nhiều cây trồng khác.

Chúng tôi đã đi xem rất nhiều vườn, kể cả những vườn có kinh nghiệm, có thu nhập cao giờ họ cũng đang lắc đầu vì tốn kém, bảo nguyên nhân của hiện tượng trên có thể do thổ nhưỡng. Giống bưởi này rất phàm ăn, có nhu cầu dinh dưỡng cao. Dinh dưỡng trong đất những năm đầu còn giúp cây phát triển tốt nhưng về sau khi bị cạn kiệt một số trung, vi lượng thì lại kém. Thiếu đa lượng còn biết để bổ sung thêm nhưng thiếu trung, vi lượng thì không biết thiếu loại gì để mà bón.

Chúng tôi cũng đồng tình với quan điểm này bởi nếu bệnh gì thì đã rõ rồi. Ngoài yếu tố dinh dưỡng ra có thể còn thêm cả yếu tố khí hậu nữa bởi đây là giống cây từ phía Nam chuyển ra chứ không phải là cây trồng bản địa”, ông Sánh phân tích.

Bưởi da xanh có nguồn gốc ở xã Thanh Tân, huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre, tương truyền người trồng đầu tiên là ông Trần Văn Luông (Sáu Luông), sinh năm 1905, mất năm 1979 ở ấp Thanh Sơn II.

Theo lời con cháu ông này kể lại, khoảng năm 1940 ông đi dự đám giỗ được ăn mấy múi bưởi ngon nên xin 3 hạt về trồng rồi từ đó họ hàng, chòm xóm cứ chiết ra để nhân. Quả bưởi da xanh có dạng hình cầu nặng trung bình từ 1,2 - 2,5kg, vỏ có màu xanh, tép màu hồng đỏ, vị ngọt nên được trồng rộng rãi ở nhiều tỉnh phía Nam.

Theo Sở NN-PTNT Bến Tre, riêng tỉnh này đã trồng hơn 7.200ha bưởi da xanh, trong đó diện tích đã và đang cho thu hoạch là 4.800ha, năng suất 11,4 tấn/ha, sản lượng 57.000 tấn/năm.
Lão nông Bến Tre "đổi đời" nhờ trồng bưởi da xanh

(Theo Nông nghiệp Việt Nam)

tin nổi bật

Nuôi cua biển trong hộp nhựa, chăn thả lươn trên đồng cạn

Ở Việt Nam, đã xuất hiện những mô hình chăn nuôi lạ: cua biển trong nhà, trong hộp nhựa; nuôi lươn đồng trên cạn mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Nghề quanh năm ngồi "gảy tay", biến cỏ dại thành hàng hiệu

Từ những cây cỏ bàng mọc khắp bờ sông hay những khu rừng ngập nước, các nghệ nhân đan thành túi xách, đệm, nón vô cùng đẹp mắt để xuất khẩu ra nước ngoài.

Dứa khổng lồ siêu rẻ hút khách, nườm nượp khách mua

Trung bình một quả dứa mật nặng khoảng 2kg, nặng nhất có thể lên đến hơn 3kg, giá chỉ khoảng 25.000/kg.

Nhà hàng phụ thu 4,5 triệu đồng cho 18 kg hải sản, đắt hay rẻ?

Theo giới kinh doanh nhà hàng, mức phụ thu tùy thuộc vào giá trị nguyên liệu, món được yêu cầu chế biến và độ sang trọng của nhà hàng.

10 triệu đồng một vé bay khứ hồi nội địa

Các chặng bay Hà Nội - Buôn Mê Thuột hay TP.HCM - Vinh đều có giá vé 4-5 triệu đồng/khứ hồi. Riêng chặng Hà Nội - Côn Đảo, giá vé chạm mốc 10 triệu đồng.

Lội bùn, vạch cỏ tìm loại ốc "nhà nghèo", giờ thành đặc sản ra tiền

Dầm mình hàng giờ liền trong bùn đất, chui bờ rúc bụi, chịu cảnh vỏ tay chân thường xuyên tứa máu… là đặc trưng công việc của những người làm nghề nhặt ốc lác ven sông Bàn Thạch ở Quảng Nam.

Cơn sốt mới: Giá thịt lợn tăng mạnh, dân ăn dè chợ ế ẩm

Cả doanh nghiệp và người chăn nuôi đều thông báo giá giá thịt lợn hơi xuất chuồng tăng mạnh những ngày gần đây. Nông dân vui mừng khi nuôi lợn chuyển từ lỗ sang lãi.

Điện thoại, laptop, phụ kiện công nghệ giảm hơn nửa giá, iPhone 12 về mức cực tốt dịp 7/7

Đại lý bán lẻ đang có đợt giảm giá đến chục triệu đồng cho điện thoại 'hot' như iPhone... các sản phẩm laptop, phụ kiện công nghệ cũng giảm hơn nửa giá dịp 7/7.

Người Việt phải mất bao nhiêu ngày lương để mua được một chiếc iPhone?

Với mức giá luôn đắt đỏ vào hàng bậc nhất, người dùng Việt Nam trung bình sẽ phải làm việc nhiều tháng, tiết kiệm các khoản chi tiêu để đủ tiền mua iPhone phiên bản cao cấp nhất hàng năm.

Cá rô, cá quả đội giá gấp đôi, người mua và người bán cùng 'méo mặt'

Không chỉ rau xanh ngày càng đắt đỏ mà giá nhiều loại cá cũng đang tăng rất mạnh, chẳng hạn như cá quả có nơi tăng gấp đôi, tới 160.000 đồng/kg.

FPT Play đẩy mạnh phát triển nội dung trên nền tảng số

FPT Play, thành viên của FPT Telecom, vừa ký biên bản ghi nhớ đối tác chiến lược cùng TikTok, nhằm đẩy mạnh khai thác và quảng bá các nội dung chất lượng cao đến đông đảo khán giả Việt Nam, đặc biệt là khán giả trẻ.

iPhone 11 giảm giá mạnh, điện thoại Samsung giảm giá 13 triệu

Giá thịt gà tăng giá mạnh. Nhưng trên chợ mạng, gà ủ muối hoa tiêu lại được rao bán với giá “siêu rẻ”, chỉ từ 90.000 đồng/con nặng từ 1,3-1,4kg khiến nhiều người nghi ngờ về nguồn gốc, xuất xứ.

Giá lúa tăng nhưng nông dân không có lãi

Tại ĐBSCL, dù giá lúa ở đây tăng nhẹ so với tuần trước nhưng nhưng nông dân vẫn không có lãi. Lí do là bởi chi phí bà con phải bỏ ra quá lớn.

Du lịch hè bùng nổ: Đừng mơ tour giá rẻ!

Các doanh nghiệp du lịch đang nỗ lực ổn định giá sản phẩm, dịch vụ trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao.

Loại quả nghe tên nghèo, lại thành "mỏ vàng" bán thu tiền triệu

Trái bần miền Tây nay đã "lên đời" trở thành đặc sản nổi tiếng, thậm chí còn được xuất khẩu sang nhiều nước như Canada, Đức, Australia...