Theo tục lệ của người Chu Ru ở Lâm Đồng, phụ nữ đóng vai trò trụ cột trong gia đình, mọi việc lớn nhỏ đều do họ quyết định. Và ngay cả trong hôn nhân, họ cũng là người chủ động. Bà Ma Công (Lạc Xuân, Lâm Đồng) cho biết: “Những cô gái dân tộc Chu Ru ở Lâm Đồng, Tây Nguyên muốn có chồng đều phải đi bắt. Anh này không được thì bắt anh khác, anh khác không được thì lại tìm anh khác, cứ tự mà lấy”.
Tục bắt chồng là nét văn hóa độc đáo hiện vẫn còn được lưu giữ ở nhiều bản làng Tây Nguyên, trong đó khá nổi tiếng với đồng bào Chu Ru. Lễ hội bắt chồng thường được diễn ra vào ban đêm từ mùng một Tết âm lịch cho đến hết tháng ba.
Những cô gái dân tộc Chu Ru ở Tây Nguyên khi đến tuổi lấy chồng đều phải tự tìm cho mình một chàng trai để bắt về xây dựng cuộc sống gia đình mới. Bước vào tuổi 14-15, con gái người Chu Ru chỉ cần ưng chàng trai nào thì sẽ thông báo cho gia đình và dòng họ biết, gia đình sẽ đem lễ vật đến nhà trai thưa chuyện hỏi dạm cưới chồng cho cô gái.
Ngay sau khi chàng trai đồng ý thì cô gái phải chuẩn bị một số lễ vật như: Khăn, chiếc nhẫn, dây cườm, trầu cau, rượu…. để sang nhà chàng trai “bắt chồng” về ăn ở với mình. Sau đó, chàng trai phải tòng thê, tức là phải theo về nhà vợ ở rể.
Trường hợp chàng trai không đồng ý thì gia đình nhà cô gái sẽ đi lại nhiều lần, khi nào được mới thôi. Các lần đi lại tiếp theo đều diễn ra vào buổi tối. Khi hỏi về lý do tại sao chuyện dạm hỏi lại diễn ra vào buổi tối, bà Ma Công cũng chia sẻ: “Có nhiều trường hợp đi hỏi bị từ chối nên việc dạm hỏi được tổ chức vào buổi tối để nhà gái không cảm thấy xấu hổ, đồng thời cũng thể hiện được lòng tự trọng của họ”.
Dưới đây là một số hình ảnh diễn ra trong lễ hội bắt chồng:
 |
|
Đôi trai gái bắt đầu làm quen, hẹn hò và yêu nhau. |
 |
|
Khi chấp nhận làm rể, nhà gái sẽ chuẩn bị lễ vật dâng cho nhà trai. Lễ vật bao gồm: khăn, nhẫn, dây cườm, trầu cau… |
 |
|
Nhà gái mang lễ vật đến nhà trai. |
 |
|
Đoàn nhà gái đang thuyết phục nhà trai cho phép chàng trai về làm rể. |
 |
|
Khi nhà trai ưng thuận, mẹ cô gái sẽ đeo dây cườm và nhẫn cho con rể. |
 |
|
Bố chồng đeo dây cườm cho con dâu. |
 |
|
Mẹ cô gái tặng quà cho họ hàng nhà trai. |
 |
|
Những điệu múa không thể thiếu trong lễ bắt chồng. |
 |
|
Sau nghi lễ tặng quà nhà gái rót rượu mời nhà trai. |
 |
|
Chàng trai và cô gái ra mắt nhà gái qua nghi lễ thắt khăn hai con lại với nhau. Nghi thức này thể hiện sự ràng buộc và mong muốn cuộc sống chung thủy và gắn bó giữa cô gái và chàng trai. |
 |
|
Sau khi về phòng cô dâu chàng trai sẽ được ngậm thuốc, cô gái sẽ được ngậm trầu, nghi thức này thể hiện mong muốn sự hòa thuận giữa hai gia đình. |
 |
|
Mẹ cô gái phủ khăn lên người con gái và con rể. Lúc này cô gái và chàng trai tập trung lắng nghe lời dạy của dòng họ hai bên. |
 |
|
Sau khi nghe hết lời dạy dỗ của hai bên gia đình cô gái và chàng trai sẽ được ông cậu dẫn ra mắt hàng xóm. |
 |
|
Phần hội kéo dài từ thâu đêm cho đến suốt sáng. |
Hương Lê – Hồng Yến
.svg){kind=icon}
