IMG_8898.jpg

Ngày càng nhiều trẻ lên 3 chưa biết nói

Đã gần 3 tuổi nhưng cậu bé Đức Huy, con chị Minh Nguyệt ở Vĩnh Tuy, Hà Nội vẫn chỉ ú ớ được vài câu gọi bố mẹ. Mặc cho mọi người ra sức kiên nhẫn dạy bé những câu nói ngắn, cậu bé chỉ mở to đôi mắt nhìn vào miệng người lớn rồi thờ ơ quay lại với màn hình ti vi luôn bật trong phòng khách.

Cùng cảnh với chị Hà, vợ chồng anh Mạnh Hùng ở Bạch Mai, Hà Nội cũng mang nặng nỗi khổ tâm khi cô con gái đã hơn 2 tuổi của họ không chịu tập nói. Nó chỉ tỏ vẻ phấn khích khi được xem các chương trình quảng cáo trên truyền hình. 

TS Trần Thị Thu Hà, Khoa Phục hồi chức năng, Viện Nhi T.Ư cho hay, hiện ngày càng có nhiều trẻ lên 2, lên 3 thậm chí lên 5 tuổi mà vẫn chưa biết nói. Chiếm số đông trẻ dạng này đều là những trẻ "mê" truyền hình. “Não bộ của trẻ sơ sinh phát triển rất nhanh, ngay cả khi bé chơi nghịch với những ngón tay, cơ chế não bộ điều khiển để bé có thể nắm, vặn, vươn tay. Khi trẻ chỉ ngồi yên trước màn hình, các tuyến trong não không được hình thành, trong khi đó, thời kỳ dưới 3 tuổi là thời kỳ phát triển quan trọng nhất cho não”, TS Hà cho biết thêm.

Nhiều bậc cha mẹ cũng thừa nhận, truyền hình đã trở thành "một phần tất yếu" trong bữa ăn của trẻ. Nhiều trẻ chỉ chịu ăn khi đang mải say sưa với tiếng hát của Xuân Mai hoặc những bộ phim hoạt hình. Giải thích về ảnh hưởng của truyền hình đối với trẻ nhỏ, PGS -TS Vũ Thị Hạnh, Phó trưởng bộ môn Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết : “Trẻ xem truyền hình nhiều sẽ chỉ có thông tin một chiều. Có thể trẻ vẫn nghe hiểu tốt nhưng không có phản xạ ngược lại và lâu dần sẽ làm chậm nói. Trẻ không quan tâm đến mọi việc xung quanh, hạn chế về tìm hiểu, giảm quan hệ xã hội, dẫn đến giao tiếp khó khăn".

Nên đọc sách, kể chuyện cho trẻ

Với trẻ nhỏ, những âm thanh ở truyền hình thường tác động quá mức tới màng nhĩ của trẻ khiến chúng bị kích thích liên tục dẫn đến hiện tượng khóc đêm, rối loạn giấc ngủ, biếng ăn, không tăng trưởng, chậm phát triển nhận thức. Còn những bộ phim có hình ảnh “mát mẻ” của người lớn sẽ làm trẻ 2 - 3 tuổi có những hành động bắt chước vô thức, lâu dần tạo thành thói quen xấu. Bên cạnh đó, trẻ chậm phát triển về ngôn ngữ sẽ kéo theo chậm phát triển về trí tuệ do không được cọ xát với các tình huống cần tới sự phản ứng. Theo lời khuyên của các nhà nghiên cứu, trẻ dưới 2 tuổi không nên xem truyền hình vì sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Trẻ 2 - 5 tuổi cũng chỉ nên xem tối đa 1 giờ/ngày.

TS Thu Hà cho biết, trước 3 tuổi, những sự giao tiếp duy nhất có lợi cho bé là với một người khác hay với các đồ chơi. Truyền hình không mang lại gì cho trẻ, vì nó không có tính tương tác. Còn sau 3 tuổi, bạn nên giới hạn thời gian cho con xem truyền hình ở mức 1-1,5 giờ/ngày, để trẻ chọn những chương trình mà chúng thật sự thích xem, cũng như khuyến khích trẻ nói về những gì chúng đã xem để tạo ra sự tương tác.

Còn theo PGS-TS Vũ Thị Hạnh, nên cho trẻ giải trí bằng những sinh hoạt bổ ích như: đọc sách, kể chuyện, chơi thể thao ngoài trời, tô màu, nấu ăn, trò chơi lắp ráp, chơi với bạn cùng lứa tuổi. “Khi trẻ khoảng 9 tháng tuổi, nên để trẻ tập nói dần”, PGS- TS Hạnh chia sẻ.

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 144 ra ngày 2/12/2009