Xóa "mù chữ" bằng di động

Các học sinh nữ tham gia khóa học qua ĐTDĐ ở Pakistan

Pakistan là nước có tỷ lệ mù chữ cao thứ 4 thế giới, sau Ấn Độ, Trung Quốc và Bangladesh. Theo một báo cáo năm 2009 của UNESCO, chỉ 63% nam giới và 36% nữ giới ở Pakistan biết chữ. Ông Ichiro Miyazawa, đại diện UNESCO ở Pakistan, cho biết một trong những thách thức của việc xóa mù chữ, nâng cao kỹ năng đọc, viết là người dân không thích học.

Tin nhắn là bài học

ĐTDĐ ngày càng trở thành phương tiện liên lạc không thể thiếu của giới trẻ khắp nơi trên thế giới, kể cả Pakistan. Tỷ lệ thâm nhập ĐTDĐ tại Pakistan thuộc vào hàng cao nhất trong các nước đang phát triển, với số thuê bao di động tăng vọt từ chưa đến 2 triệu lên 94 triệu (58%) từ năm 2002 đến 2009.

Cuối năm 2009, UNESCO phối hợp với hãng viễn thông Pakistan Mobilink, tổ chức phi chính phủ BUNYAD Foundation of Lahore đã triển khai dự án thí điểm nâng cao khả năng đọc, viết cho 250 phụ nữ trong độ tuổi 15-24 thông qua ĐTDĐ. Dự án kéo dài 5 tháng với ý tưởng chính là sử dụng ĐTDĐ như một công cụ giảng dạy, bài học là các tin nhắn SMS. Tin nhắn đều sử dụng cú pháp đúng như trong giáo án đào tạo, nhưng thú vị và lôi cuốn với nhiều chủ đề khác nhau, buộc người nhận (cũng là người học) phải đọc và đáp lại.

Các học sinh sau khi trải qua khóa học cơ bản, có thể biết đọc, viết, sẽ được phát ĐTDĐ và hướng dẫn cách theo chương trình học trên điện thoại. Đầu tiên, học sinh liên tục nhận và gửi tin nhắn, viết tay các tin nhắn vào vở bài tập và đọc to nhiều lần. Họ cũng sẽ nghe giáo viên đọc và viết tay vào vở bài tập. Ngoài ra, học sinh sẽ phải phản hồi tin nhắn và trả lời các câu hỏi. Hoạt động nhận và gửi tin nhắn, viết tay các tin nhắn vào vở bài tập và đọc to nhiều lần sẽ xuyên suốt cả chương trình học. Hàng tháng, học sinh đến các trung tâm đào tạo ngay tại địa phương để làm bài kiểm tra.

Các học sinh rất nhiệt tình với phương pháp học cùng chiếc điện thoại, bởi họ có thể học bất cứ đâu cùng chiếc ĐTDĐ và cuốn sổ tay. Quan trọng hơn, 250 học sinh đều nâng cao trình độ đọc, viết. Vì thế, ĐTDĐ được đánh giá rất hiệu quả và “vừa tiền” cho chương trình đào tạo này. Trong số 250 học sinh có 125 học sinh ở vùng thị trấn, 125 học sinh ở nông thôn. Khóa học trên đã kết thúc rất thành công, học sinh đều tăng hạng điểm đọc, viết so với thời điểm khóa học bắt đầu.

Giá rẻ

UNESCO cho biết mỗi chiếc ĐTDĐ sử dụng trong dự án có giá 33 USD (khoảng 650.000 đồng), kèm theo một thẻ SIM giá 3 USD. Người học sẽ nhận được khoảng 600 tin nhắn trong suốt khóa học. Mỗi học sinh sẽ chỉ mất 7,2 USD để gửi đi 600 tin nhắn phản hồi bằng ngôn ngữ địa phương. Ngoài ra, chi phí thuê một giáo viên tại trung tâm đào tạo để hỗ trợ cho 25 học sinh trong 5 tháng là 180 USD. Như vậy, tổng chi phí trên mỗi học sinh xấp xỉ 57 USD (1,1 triệu đồng). Nếu ĐTDĐ được tái sử dụng bởi ít nhất 3 khóa học, tổng chi phí trên mỗi học sinh sẽ chỉ còn 33 USD. Những chi phí này có thể còn giảm nữa khi dự án được triển khai trên diện rộng.

“Chúng tôi muốn chương trình này kéo dài và có hiệu quả bền vững. Nếu học sinh muốn tiếp tục học, họ sẽ trả mức phí 6 USD và được giữ lại điện thoại, tiếp tục nhận được các tin nhắn”, Ichiro Miyazawa nói.

Sau khi khóa học trên kết thúc, tháng 4/2010 vừa qua, UNESCO và các đối tác đã quyết định nhân rộng mô hình với 1.250 em gái khác nữa ở 4 vùng khác của tỉnh Punjab. Pakistan đang đặt mục tiêu 86% dân số biết đọc, viết vào năm 2015.

UNESCO cho rằng để thực hiện các chương trình đào tạo nâng cao năng lực đọc, viết qua ĐTDĐ, rất cần có sự tham gia, phối hợp của các tổ chức như Liên Hiệp Quốc, chính phủ và các doanh nghiệp. Cũng cần kiểm soát chất lượng khóa học nghiêm ngặt và tránh chương trình học trở nên thương mại hóa quá mức, bên hưởng lợi sẽ là các hãng viễn thông.

Bài viết đã đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 117 ra ngày 29/9/2010.