Với quy mô hoạt động chủ yếu ở cấp vừa và nhỏ, thiếu vốn và chưa xây dựng được thương hiệu riêng mang tầm quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị nên tìm đến TMĐT như một giải pháp tương đối khả thi để có thể xâm nhập một thị trường vừa khó tính, vừa cạnh tranh khốc liệt như Mỹ.



Phát biểu tại Hội thảo "Xúc tiến Xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ thông qua TMĐT" diễn ra sáng 30/3 tại Hà Nội, ông Hoàng Văn Dũng - Phó Chủ tịch thường trực Phòng Công nghiệp và Thương Mại (VCCI) cho biết hiện Mỹ vẫn tiếp tục là thị trường xuất khẩu số 1 của Việt Nam. Năm 2010, xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Mỹ dù chiếm tới 24% tổng kim ngạch xuất khẩu, nhưng trên thực tế, chỉ chiếm chưa đến 0,4% kim ngạch nhập khẩu của Mỹ. Rõ ràng, Mỹ là một thị trường béo bở, khổng lồ nhưng Doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa thể tìm ra cách để chen chân, cạnh tranh và gây dựng chỗ đứng cho mình.

Nguyên nhân thì có rất nhiều. Ông Nguyễn Duy Khiên, Vụ trưởng Vụ thị trường châu Mỹ - Bộ Công Thương phân tích: Việc bắt tay làm ăn cùng Mỹ khá muộn (chính thức là từ sau năm 2001, khi Việt Nam ký kết Hiệp định BTA), kết hợp với quy mô sản xuất nhỏ lẻ, chủ yếu là gia công chứ không thể bao trọn gói cả nguyên phụ liệu, thiết kế, sản xuất, giao hàng theo đơn đặt hàng... là những yếu tố chính khiến Doanh nghiệp (DN) Việt gặp muôn vàn khó khăn.

"Tâm lý môn đăng hộ đối rất phổ biến. Các DN lớn của Mỹ chỉ muốn tìm kiếm những đối tác lớn, ổn định, chắc chắn, dám nhận những đơn hàng lớn. Trong khi đó, 96% số DN VN lại là DN vừa và nhỏ. Mà DN vừa và nhỏ VN lại đa phần là sản xuất thủ công, chất lượng không đồng đều giữa các công hàng, hoạt động manh mún nên thiếu sự ổn định, có thể giao hàng không đúng tiến độ...".

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia đều tin rằng, TMĐT có thể là một lối ra cho DN Việt Nam. Mỹ hiện là quốc gia ứng dụng TMĐT lớn nhất thế giới, với nhiều tên tuổi đại gia như Amazon hay eBay. Người tiêu dùng Mỹ cũng như doanh nghiệp Mỹ đã quá quen thuộc với việc mua bán trực tuyến nên chỉ cần có "sơ yếu lý lịch trên mạng hấp dẫn", DN Việt Nam vẫn có thể nhận được đơn đặt hàng mà không cần phải sang tận nơi "tiếp thị".

"Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, DN nào không ứng dụng TMĐT một cách tích cực thì sẽ đứng ngoài cuộc chơi, khó có cơ hội phát triển", ông Dũng nhận định. Ngay từ năm 2005, VCCI đã xác định hỗ trợ DN ứng dụng CNTT nói chung và TMĐT nói riêng là một nhiệm vụ rất quan trọng. Hiện Đề án Ứng dụng CNTT để DN vừa và nhỏ phát triển kinh doanh đã hoàn thành xong giai đoạn 5 năm lần thứ nhất, chuẩn bị bước sang giai đoạn hai. Nhiều hệ thống hành chính công điện tử đã được triển khai như khai thuế, khai hải quan qua mạng, đăng ký kinh doanh điện tử... tạo điều kiện cho DN tiết kiệm không ít chi phí, thời gian, công sức, tăng khả năng cạnh tranh với các DN nước ngoài.

Cũng đồng tình với quan điểm này, ông Khiên cho rằng DN Việt Nam muốn tìm kiếm cơ hội làm ăn với thị trường Mỹ thì chí ít, tối thiểu cũng phải có một website riêng. Bộ mặt trên mạng của DN, nếu có điều kiện, nên được thiết kế và vận hành bởi các hãng công nghệ chuyên nghiệp, đồng thời thường xuyên được cập nhật thông tin mới nhất để tăng thêm độ tin cậy khi khách hàng/đối tác nhìn vào. Ông Khiên cũng khuyến khích các DN nhỏ lẻ tìm đến những sàn giao dịch TMĐT lớn của khu vực, đang hoạt động tại Việt Nam để tìm kiếm cơ hội.

Chia sẻ tại Hội thảo, ông Timothy Leung, Đại diện Tập đoàn Alibaba cho biết các nước phát triển hiện chiếm hơn 90% tổng giá trị giao dịch TMĐT toàn cầu, tuy nhiên khoảng cách về ứng dụng TMĐT giữa các nước phát triển (nhập khẩu nhiều) với các nước đang phát triển (xuất khẩu nhiều) vẫn còn rất lớn. Tính tới hết quý IV/2010, trên Alibaba.com có 18 triệu thành viên quốc tế đăng ký từ 240 quốc gia, trong đó có 150.000 thành viên từ Việt Nam. Số thành viên từ Mỹ chiếm 16,3%, tiếp theo là châu Âu (trừ Anh) và Ấn Độ cùng với 10,4%.

Trọng Cầm