28 triệu tấn rau củ, trái cây: Buôn tiểu ngạch, hái ăn tươi bao giờ cho hết

Sản lượng trái cây, rau củ tới 28 triệu tấn/năm, nếu cứ mãi xuất tiểu ngạch qua đường bộ, không đẩy mạnh chế biến thì hàng dội chợ, dân mua ăn tươi sao hết. Phải thay đổi tư duy để phát triển theo con đường bền vững.

Thà nhận rủi ro chứ ngại thay đổi

“Năng lực sản xuất rau quả hàng năm của Việt Nam là 28 triệu tấn; năng lực sơ chế rau quả khoảng 30%”, ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) mở đầu diễn đàn thúc đẩy liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ rau quả.

Theo ông, việc ùn tắc ở cửa khẩu thời gian qua và đến nay vẫn chưa được giải quyết triệt để. Câu chuyện về chi phí đường bộ, chi phí bảo quản đã được phản ánh rất nhiều. Do đó, khâu chế biến, thiết lập chuỗi liên kết, xuất khẩu chính ngạch là rất quan trọng.

Cụ thể hơn về năng lực sản xuất của từng mặt hàng, ông Lê Thanh Tùng - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt cho biết, sản lượng rau của Việt Nam khoảng 10 triệu tấn/năm. Trong đó, sản lượng quý I tập trung vào tháng 1, chiếm hơn 60% tổng sản lượng.

{keywords}
Một số chủ hàng ngại thay đổi nên vẫn chấp nhận rủi ro đưa hàng đi đường bộ xuất khẩu sang Trung Quốc (ảnh: Kiên Trung)

Theo tính toán, nếu mỗi người dân tiêu thụ khoảng 10kg rau/tháng, sản lượng rau thừa trong quý I/2022 khoảng 2,5 triệu tấn. Số lượng này sẽ đưa vào chế biến. Riêng Tây Nguyên là khu vực thừa nhiều nhất, với hơn 900.000 tấn.

Về cây ăn quả, thanh long cho sản lượng cao nhất (1,4 triệu tấn/năm). Sau đó là chuối hơn 1 triệu tấn, xoài hơn 800.000 tấn, sầu riêng khoảng 600.000 tấn.

Trong 3 tháng đầu năm, thanh long, mít, bưởi, chuối, xoài,... là những loại cây ăn quả chịu áp lực tiêu thụ lớn nhất. Ông Tùng nhận định, sau thanh long, mít có thể sẽ cần hỗ trợ tiêu thụ.

Để tránh rơi vào tình trạng “chữa cháy” như thời gian qua, ông Tùng cho rằng phải dự báo sản lượng, truy xuất nguồn gốc, có kế hoạch tiêu thụ, kết nối doanh nghiệp liên kết sản xuất và đẩy mạnh công nghệ chế biến, nhất là chế biến sâu.

Đề cập tới vấn đề xuất khẩu nông sản, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) lưu ý, dù đi đường bộ, đường biển hay đường sắt, các mặt hàng của Việt Nam đều phải đáp ứng được những yêu cầu từ phía Trung Quốc về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Hải, để có thể chuyển đổi xuất khẩu từ đường bộ sang đường biển một cách hiệu quả, cả nông dân và doanh nghiệp đều phải thay đổi tư duy sản xuất và bán hàng. Bên cạnh đó phải thay đổi khách hàng, thiết lập lại mạng lưới bán hàng.

“Thực tế có nhiều doanh nghiệp đã khai thác tốt đường biển, nhưng một số chủ hàng ngại thay đổi nên vẫn chấp nhận rủi ro đưa hàng đi đường bộ”, ông nói.

Cần cuộc cách mạng trong chế biến, xuất khẩu

Để phát triển bền vững chuỗi giá trị rau quả, tránh việc thi thoảng phải xử lý khủng hoảng “dư thừa, giá giảm, các DN cho rằng cần có một cuộc cách mạng chuyển đổi trong chế biến và xuất khẩu nông sản. Bởi hiện nay, khâu nào cũng có vấn đề, trong đó yếu nhất là logistics, chế biến.

Theo ông Nguyễn Quốc Toản, chuẩn hóa là con đường duy nhất để đương đầu với những khó khăn, ngặt nghèo hiện tại. Những doanh nghiệp có kinh nghiệm trên thương trường hãy giữ kết nối, chia sẻ kinh nghiệm để đưa rau, quả Việt Nam tới xa hơn trên trường thế giới. 

{keywords}
Năng lực sản xuất rau quả, trái cây lớn, nếu không thay đổi tư duy tiêu thụ thì khủng hoảng thừa sẽ tái diễn (ảnh: BH)

Ông Toản chỉ rõ 6 vấn đề chính cần thay đổi trong chuỗi ngành hàng rau quả.

Thứ nhất, thay đổi cách tiếp cận liên quan đến chế biến nông sản bởi tính chất mùa vụ. Điều này đặt ra các phương thức liên quan tới quản trị vùng trồng cũng như yêu cầu chất lượng, truy xuất nguồn gốc của sản phẩm. Mỗi trái cây cần có một "giấy khai sinh" cụ thể, chi tiết, đầy đủ, minh bạch.

Thứ hai, quản trị chất lượng từ gốc là yếu tố then chốt. Nếu làm được, hàng hóa bị ùn tắc trong xuất khẩu có thể lập tức đưa trở lại nhà máy chế biến.

Thứ ba, kết nối tiêu thụ nông sản bằng nhiều con đường, tiến tới tạo lập ra một hệ sinh thái tiêu thụ nông sản, ngay từ khi bắt đầu vụ gieo trồng. Trước mỗi mùa vụ, các hiệp hội ngành hàng, nhà sản xuất, đơn vị logistics,... phải ngồi lại, đưa chiến lược rõ ràng dựa trên nền tảng số.

Thứ tư, cải tổ thể chế liên quan tới chế biến. Bộ NN-PTNT đã xây dựng đề án chế biến gồm 13 lĩnh vực, cũng như đề án riêng cho rau, củ quả; công khai tới các DN. 

Thứ năm, liên kết chặt chẽ các đơn vị trong chuỗi giá trị, từ người nông dân, chính quyền địa phương.

Thứ sáu, làm thương hiệu nông sản từ gốc, có như vậy mới bền vững và ngày một lớn mạnh, đồng thời hưởng lợi từ một loạt các FTAs thế hệ mới.

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Trần Thanh Nam nhấn mạnh, muốn xây dựng chuỗi bền vững trong sản xuất, bảo quản, chế biến sản phẩm cần có sự chung tay vào cuộc của tất cả các thành phần từ doanh nghiệp, HTX,... để gia tăng giá trị cho các sản phẩm.

Bên cạnh việc xây dựng chuỗi xuất khẩu, các địa phương, vùng nguyên liệu cần hết sức quan tâm đến xây dựng chuỗi liên kết để đưa sản phẩm của mình vào các nhà máy chế biến.

Để làm được điều này, trước tiên cần chuyển biến về mặt tư duy, nhận thức trong chế biến các mặt hàng nông lâm sản. Bộ sẽ nghiên cứu để ban hành những chính sách đích đáng, giúp công tác tiêu thụ thuận lợi nhất, ông cho hay.

Tâm An

Tắc trên biên giới dồn về trong nước: Đón năm mới bằng 'giải cứu'

Tắc trên biên giới dồn về trong nước: Đón năm mới bằng 'giải cứu'

Các “đại gia” trong ngành chế biến hứa sẽ thu mua các loại trái cây tươi khi xe container trên cửa khẩu quay đầu về, còn hệ thống siêu thị sẵn sàng thu mua giúp bà con nông dân để đưa nông sản vào siêu thị bán không lợi nhuận.

tin nổi bật

Ngân hàng rao bán hàng loạt khoản nợ trăm tỷ đồng

Các ngân hàng đang đẩy mạnh hoạt động xử lý và thu hồi nợ xấu thông qua việc rao bán hàng loạt khoản nợ, tài sản đảm bảo với giá trị từ vài chục cho tới vài trăm tỷ đồng.

Khách tố cả năm ròng rã đi đòi hoàn tiền vé máy bay mà chỉ nhận về lời hứa

Thời gian qua, một số độc giả phản ánh với Dân trí tình trạng hủy vé máy bay nhưng "năm lần bảy lượt" không nhận được tiền hoàn từ hãng hàng không.

An Cường khai trương showroom nhượng quyền quy mô lớn tại phía Đông Hà Nội

Công ty Cổ phần Gỗ An Cường cùng Công ty Ái Linh (Tổng đại lý tại Miền Bắc) vừa khai trương showroom nhượng quyền lớn và hiện đại bậc nhất miền Bắc tại đường Lạc Long Quân, phường Kinh Bắc, TP. Bắc Ninh.

Sầu riêng Musang King chín rụng ở Cần Thơ, gần 3 triệu/quả vẫn khó mua

Để ăn được một quả sầu riêng Musang King chín rụng trồng tại Cần Thơ, người tiêu dùng phải bỏ ra gần 3 triệu đồng. Đây là mức giá vô cùng đắt đỏ, nhưng nếu không nhanh tay có tiền cũng chưa chắc mua được.

Ghe bún riêu 'mặc' áo hồng rực nổi nhất Cần Thơ gây xôn xao

Một lão nông ở Gia Lai đã biến tre nứa thành nhà rông siêu nhỏ. Còn một cô giáo ở Quảng Nam tạo ra những tác phẩm nghệ thuật độc đáo từ lá cây bỏ đi.

Đất ven biển Nam Định tăng "phi mã" theo dự án đường cao tốc

Ngay từ khi rục rịch triển khai tuyến cao tốc ven biển đi qua Nam Định, giá đất tại các địa phương ven biển như huyện Hải Hậu, Giao Thủy… đã "nhảy múa" liên tục.

Chiêu thức "lên đời" bánh kẹo Trung Quốc thành hàng Nhật Bản

Bánh kẹo nhập lậu từ Trung Quốc nhưng lại được làm nhãn mác "made in Japan". Chiêu thức sản xuất bánh kẹo giả của một cơ sở tại Hà Nội vừa bị triệt phá như thế nào?

Bộ Công Thương dừng áp thuế chống bán phá giá với thép mạ từ Hàn Quốc và Trung Quốc

Bộ Công Thương đã quyết định dỡ bỏ lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với các mặt hàng thép mạ nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc sau 5 năm áp dụng.

Ngôi làng đàn ông chuyên săn ‘vũ nữ chân dài’, thức trắng đêm thu tiền triệu

Khoảng 3h chiều, con đường vào xóm khô nhái ở xã Vĩnh Trung, huyện Tịnh Biên (An Giang) lại bắt đầu sôi động. Tiếng xe máy, tiếng đàn ông gọi nhau í ới đi soi “vũ nữ chân dài”.

Lào đối mặt với nguy cơ thiếu xăng

Ngày 16/5, một nhà cung cấp cho biết, nguồn cung xăng tại Lào có thể có "khoảng trống nào đó", sau khi Chính phủ nước này tổ chức cuộc họp khẩn cấp để giải quyết tình trạng giá cả tăng cao và hiện tượng mua bán hoảng loạn ở quốc gia Đông Nam Á này.

Người Hà Nội chi tiền triệu học cưỡi ngựa phong cách châu Âu

CLB cưỡi ngựa ở Hoài Đức, Hà Nội cung cấp dịch vụ dạy cưỡi ngựa theo phong cách châu Âu.

Quỹ bình ổn âm rất sâu, lấy gì để "chặn" đà tăng của giá xăng dầu?

Bộ Tài chính cho biết, số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đến hết quý I.2022 là âm 169,920 tỉ đồng, trong đó, 2 "ông lớn" về kinh doanh xăng dầu là Petrolimex và PVOIL cũng âm rất sâu.

Sườn que siêu rẻ, giá 35.000 đồng/kg tràn ngập thị trường

Giá thịt lợn trong nước đang tăng mạnh, nhưng sườn que lại được bày bán tràn ngập trên thị trường với giá chỉ 35.000 đồng/kg. Mức giá này khiến các bà nội trợ không khỏi giật mình.

Giá xăng nguy cơ tăng vượt 30.000 đồng/lít

Lãnh đạo một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cho hay, trong kỳ điều hành tới (ngày 21/5), giá xăng trong nước có khả năng vượt mức 30.000 đồng/lít nếu giá dầu thế giới không giảm.

Nhận lương hơn 100 triệu đồng/tháng, cô gái còn được bao ăn uống, du lịch khắp thế giới

Nhiều người mơ ước được sống trên du thuyền và đi khắp thế giới. Song đây là cuộc sống hàng ngày của cô gái 24 tuổi.